m 
Dc QijaclrLipedibus 
_ -tf?. . j j/. t-inniTam nortade corticcficj 
Nam quod fcholiaffcs illic addiq^iaw-^ in'«M ? T^ora.tanquam poeta llSkm 
«aaccipine9fen(us&conftruaiolociilliiisadmittit.nemciimal.)sfcnptonbusconuemt IMcm 
fcholiaftes feribit K^i;G(-<j>«<r(4vitKfit.ideftpoetaaIiiumclyftcreuacuandammonet. btAeiqi ter . 
pres,Aluus(inquit)pinguibus «lubricis infufis cluatimEgo Nam «Ni ' 
ScneniremeV\onreprehcndam.authorestamennihildecopraecep.irecon«nder.m 
candri uerba commoddis de medicamento purganteper os fumpndo acceperis. « Aetq locu ajip» , 
ret corruDtus Diofeorides enim,a quo is fua tranfcripfit, fic habet, Aaj ■ms n, 
kSuoSiKt 4k i.i</l»(Aegmeta melius, w »lw«.>l»)td eft, A luu foluercopor 
teTNam iis qui^feruantur ftercorofa «fetida per fedem egeri confueuerunt ; Ruell.us legit 
eft ftercorofa «fluida. Praeterea ftomachum « iientrem hordeacea farina ex aqua „ 
muftk perungerecw-nwineor^l/.id eft in cataplafmatis formam redacfta fouere)oportet,Dirfcor. Pro. 
deritquomu^entremfubducere,eundem9lupinorumfarina«nitroinoxymel.tedecodisc^ 
sere GalOTUsmimirum ut inde fluat, Ut (olet ab epomphalqs dicSis medicamentis, Forfan«apud 
Diofeoridem ilon mStm fed foW^legendumiNam « ad aliium ciendam, « ad grumos difloliicn. , 
dos quantiJ lupini hordeo praftent, medici omnes fciunt, Meminit huius uenem ena Ferdinandiis , 
Ponzettus cardinalis, fed nihil adfert egregia, ut necpalij recetiores quoru libros inpraefentiaadiui. 
Nunc remedia quse particuladm apud aiuhores inueni ordine literarum, mbnectam, ut inuenire 
e>C conferre facilius fit . Acetum per fe prodeft ad uomitum ciendum,ut ex Galeno dixi : ali^ id ne^i 
Quaquam ad uomitum exhibent, fed uel mero uel aqua diluto Cpofcamuocant)aIia medicamenta 
nu^ fansuinis si umos diflbiuere poffunt,admircent. Ad lac quot^ coagulatum .acetum per febibi 
Galenus confulit,non tamen ad uomitionemt Amarantus, Aetio, Dfbfcorides hanc herbam helio^^ 
ualenus comunt, non tamen au uwuuuuxitiii* ^ — -- - 
chrvfon uelhelichryfon uocat,Q.U£cnam uero hsecnobis fit,ucl quonomine Iwdic , medici 
contendunt, Eurycius Cordus fiC Leon.Fuchfius putant eandem effe qux hodie, uulgo Itichas «tri- 
na nominatur,in qua ego abrotoni folia derydero,&^ potius ageraton Diofcoridis eile conqcio jo* 
Ruellius cotulam non fcetidam,Ego Matthatoli Senenfis fententix magis accelTerim , qui helichry- 
fon apud Tufeos abunde nafei feribit, locis incuhiSydC pratis ficcioribus,collibus, c^arenolis numu 
num ripis, altitudine cubiti, folrjs abrotoni, per interualla digefiis in caule quem retftum folidum 
habet*umbella in cacumine aurea, quae uulgaris millefolrj auteupatortj Mefuei fpeciem referat: flo- 
res uelarididiutiffimeuigent,&:feruantcolorem,quamobrem initio ueris antecp ali} proueniant, 
ufus eorum ad corollas, Hac ex Matthaoli commentariis Italice feriptis , Rara apud nos hac herba j» 
eft aiitnuUatapparet autem athanafiac uel tanaceti uulgo di(fli generibus admimerandamcfie, ut 
etiam Meiliei eupatorium,quodMonfpefruliherbamD,Maria uocanqin Italia quidam herbam Iu 
liam contralumbricos utentes. Omnibus unaflorumfpecics,umbellauldelicet aurea, florum co« 
rymbi ficci,quod pulchre cum Diofeoride facit;« hac caufa eft, quod decerpti etiam longo tempo. 
re feruenturtnihil enim aut parum fucci amittunt. Omnibus fapor acris cum amaritudine quadam; 
omnibus odor quidam fiius eft, non ingratus, « qiiitiel mofchi aliquid rciipere uideatur . Qtiare 
minimam in hoc genere itiam mofchatam nonnulli appellant , quam ex agro Mefauci oppidi iiallis 
TelHna,ut uocant, amicus quidam ante annos aliquotadme mifit.llla quam deferibit Matthatolus, 
aut certe congener prorfus,Bafileacproxime urbem locis arenefis emicat, qua torrens influit . Nos 
tanacetum noftrum in aliorum locum non minore effeiftu, cum ad alia praeftanda qu* de helichry- 4», 
fo ueteres promittunt, tum ad fanguinem ubictinij refoluendum , fubftituemus . Hclichry fi Gale. 
nus meminit in amaranto tantum, ut Aerius quoque ; Aegtncta in Amaranto primum ex Galeno, 
deinde in Helichryfo ex Diofeoride, quafi unam« eandem herbam efle nefdret . AmarantumCin. 
quit Galenus)incidit « attenuaccoma eius cum uino pota menfes detrahittquod « Plinius feribit) 
Creditur « fanguinis grumos non in uentre foIum,fed etiam tieftca liquefacere , in quem ufum c3 
uino mulfo bibendum eft.In fumma, fluxiones omnes potum exiccgt.fed ftomacho nocet. Hclichry 
fum Diolcorides etiam chryfanthemum « amarantum uocari (cribit, eo^ iimulacra deorum coros 
nari:{quoddiligentiflrimeferuauitPtolemacusrex Aegypti,Plin,)Virga(mquit)eft candida, uirens, 
re(3a,firma uel foliiia.Folia habet ex interuallo angufta.abrotono fimiliaicomam aureae lucis, in or. 
bcmnimbcllam circinatam, quae flccis iieluti corymbis conftat,(ad folis repercuirum.aurcx lucis in 
orbem ucluti corymbis dependentibus,qui nunquam marcefcunt,PItn.)radicem gracilem( « in fu 
pcrficieterrx,Theophr.)Nafcitur in afperis« torrentium alueistxKfitiiHiiilmiijaquofiscomiallibus, 
Marcellus Verg Pliniusinfrutedis nafei fcribit.)Coma cum uino pota medetur anguftijs urinar, 
ferpentium morfibus,coxendicis doloribus(lumborumuittjs,PIin.)«ruptis.Men(es eadem trahit, 
concretum^ in grumos in uefica « uentre fanguinem cum mulfo pota abfumit. Catarrhum etian» 
fiftit, trium obolorum pondere ieiunis data in diluta uini albi poiione.Mifcetur etiam ueliibus,ut in 
tegras ab erofiontim noxis tueatur, (Plinius addiqodorc non inelegantijHxc Diofeorides- Duritias 
etiam «inflammationes difcutiqPlin.Marcellus Vergilius in fua translatione iiirgam ei breuem 
non reifte attribuit, ubi nos in Graeco JuJiifiW A-iliiwd eft uirgam albam legimus.Theophraftus cer. 
te lib.^.cap.li. tribuit ei tyvMoj/ kJa t xtwhofi Ji it9« trKAsgoj/jid eft folium candidum , ca ule ('o 
uero tenuem« durum, Plinius lib.ai.cap.ii.Theophrafti uerba fic reddit, Heliochryfos florem ha- 
bet auro fimilem, folium lenueicauliculum quo^ gracilem, fed durum.Hoc coronare fe magi ,fi5i 
unguenta fumamur ex auro, quod apyron uocant, ad gratiam quocj uit:e glotiam^ pertinere arbi 
trantui?- 
