D< 
Lib. I. 
lyp 
fua. Tiif ud thiif oncm Polonis nominariboucm fyliieBrem domeftico maiorem, minofem uro eti 
am fupra monui, f Zubrones.ut fertur , boum funt generis , longitudine aliquando quindecim 
cubitorumiCormbus maxtmis, trium cubitorum longitudine, colore fubnigris. tanta uelocitate ut 
(cum impetu) reiedam alui proluuiem conuerfum ( rettoadum ) ammal cornibus quandocs excioi 
at, antequam in terram cadat: (addunt quidam, Sii cornibus exceptam longius prondat in canes lln 
fyluis maxime feptentrionalibus degit, tanto robore ut equum cum equite (hominem Sc equumXor 
nibHsinaltumproqciat.iterum 5 excipiatdonecenecauerit.Capialiternonpoteftquamfoueis aut 
uenatore circa craliiffimi trunci arborem circumeunte, & fera infelfantis latera interim uenabulo 
perforantis. Alui excrementum tanto cum flatu eiaculatur, ut iniequentem canem^ut uenatofem 
1« inquinatuminutiIereddat,uelutalij,excacet;(quoditemdcbonafoAriftotelesfcribit,fedadurere 
addit, KcornuaciuspugnaineptafacioHjcAlbertus circafinem libri ii.parenthelinmeisuerbis 
infenii.Ibidcm paulo fuperius , V rni (inquicfic fcribitur pro uri) funt boucs quos Germanice vi. 
fcnttalias «q|mt)uocamus:cornua ingentia duo geftant copiofi liquoris capacia: proinde nonnulli 
pro poculis utuntur;His iracundi hominem cum equo uentilant. Vide plura in Bifonte fupra 
^Alba Ruffla fiue Mofcouia,qua iungitur Lithuania,uros in Hercynia fylua producit , Antonius 
VuiedintabulaMofcouia.Alibi etiam legimus in Lithuania multos efle uros, qui homineth cata* 
phradum etiam facile cornibus fublimem rapiant, Ifidorus arbores K armatos milites cornibus cos 
eleiiare fcribit.Ioannes Boemus urum in Polonia reperiri,author quidam obfcurus inBoemia. Ego 
Moguntia &: yuormaefe, Germaniae ad Rhenum ciuitatibus , ingentia boum fylueftrium capita, 
jo duplo(utmihiuidebantur)domefticismaiora,cumreliquijsquibufdamcornuum,a:difidjs publicis 
alRxa(ante faecula aliquoqut fertur)olim cum admiratione infpexi, Vrum aiunt quidam iuxta ar, 
mos alliorcmcfle,parte pofteriore magis depreflum.pilis fubnigris. Ex corijs urorum apud Polo, 
nos fiunt cingula cum ipfo pilo, qui nigerrimus eft (ut ex nobili Polono audiui:)8<: commendantur 
tanquam morborum quorundam amuleta,ornant ea nobiles auro SC argento, 
H I Z es uocantur,ut author di Iphicrates,belluae forma tauris periimiles , uita uero fld magni, 
tudine, pugnandi uiribus,ciephantes referunt, Nafcuntur apud Hefpcrios Aethiopes, Snabo Idrro 
17. Hi fortaflis rhinocerotes funt, quia: tauri Aethiopici appellantur, magnitudine etiam 6^ uiri, 
bus elephantis fimilcs:fed praeftat diuerfos credere, quoniam rhinocerotum libro 16, feoriim memi. 
nit Strabo,uifum a fe deferibens, 
r 
DE CACO. 
[ ACVM recentiores quidam inepte animalibus adnumcrauerunt,occafioncfumpta ex 
I Aencidos Vergiliana: libro S.ubipoeta fic canit: 
Hicfpelunca fuit uafto fubmota receflit Semihominis Caci.facies quam dira tegebat 
Solis inaccenfam radijs.femper^ recenti Cgde tepebat humus: foribus® ?fFixa fuperbis 
Ora uirum trifti pendebant pallida tabo. Huic monftro Vulcanus erat pater,illius atros 
Ore uomens ignes,magna fe mole ferebat, &:c. Et paulo poli de cadauere e fpelunca ex 
tradiCaci, Nequeunt expleri corda tuendo, Terribilesoculos,uultum,uillofa9 fetis 
^0 Pedora fcmifcri,at^ extindos faucibus ignes. Grammatici aiunt hunc Cacum Latium 
tmdiif latrocintjs SC incendtjs infeftafle: demum Herculis quo® exHifpania , occilb Geryone rede 
untis a apud Euandrum hofpitantis,boues nodu cauda traxilfe in antrum fuum . Has cum mane 
diminutas cerneret Hercules,nec quorfum erraflent fcire poiTet, forte fortuna ad hoc antrum perue 
nit.fcdcum ueftigia omnia foras uerfa uideret,cum reliquis abijt. Abeuntibus autem csteris, occlit 
febeues aliarum defiderio mugierunt,Hercules igitur audito mugitu, Caci fraudem cognouit,ra, 
pta^ claua iratus recurriefed Cacus ipelunca fretus in eadem fe abfcondiqclaufls foribus ingeti fa 
xo.Quod Hercules uidens,ad montis cacumen tendit, Sdad extremn dcieda maxima montis parte, 
in anna defiliens,Cacu flrangulauit,boucscp fuas recepit. Sunt qui afltrmet hunc Caca Euadrifuif, 
fcfcrua.quiin eo loco Itali» omnia latrocinio SiincediouaftaueriqSdob id Vukanifiliu appellatu, 
J“Ouid.fabulaturill8tricipitefuiflecainquit,Mjnalioiacuitfufus triatemporaramo Cacus,&c.Ve 
ritastame fecunda philologos SC hiftoricos hochabet, HBcfuilTeEuadri nequiHimu feruaaefure, 
Nouimusaatmalaa Graecis HScmJ dici.quem ita illo tempore Arcades appellabancpoftea translato 
accentu Cacus didus efl.utEAira Helena, Ignem autem didus eft uomere,quod agros ignepopula, 
batur . Hunc foror fua eiufdem hominis prodidit : unde etiam facrum meruit , in quo ci per uir, 
gmes V eflae facrificabatur,H»c Seruius enarrans iam citatum Vergiltj locum. In huius rei memo 
nam Petirij 8£ Pinari) Herculis facrificuli Romae conftituti funquide Macrobium Saturn. ;. cap. 6, 
Alberti Magni Sc imitatorum eius nugas de Caco,tanquam feranaturali, ualde ridiculas praetereo. 
Similis fete huic eft alcida fera fabulofa,quam ex terra natam,infuperabilem pugna , plurimu ignis 
ore uomuiire,a; PhrygiaCqug Inde nomen exuftg retinuiocombullifle ferunt, demiim a Minerua oc 
00 eifameflejUtfupraexDiodoroSiculorecitaui, 
