De Cane. C. Lib. I. 177 
Pilee fero pingui, Verg.Georg.j. Cancs,feles,ar ichneumones uefcimtur cifeiem cibis, Ariftor; 
Canis quoniam ficci temperamenti efi,humido nutrimento reficiendus eft, Albertus. Grauidas ca 
nes nutriemus non triticeis, fed hordeaceis panibus , ut quimaximi nutrimenti fint. OITa item ouiu 
exuta carne apponemus,fed co(Sa,ut eorum medulla temperet H pinguefaciat ius ipfumiQiiod eti 
am pqijibus comminutis poftea infundentes, tundentes^ rurfus, fimiiiter offeremus . Enixis autem 
hordeacea farina.caprillo bubulouB ladVi permifta, offtreda efttoflium^.ut diximus,elixorum , dc« 
codlB ipfum erit potus quo litentur, Ipfis uerd catulis recens ortis opitulabimur; matris enim mam= ' 
ma non fulFicit:ac proinde ladfe bubulo lurecp offluin imbuentes panes , in pabulum eis offeramus; 
6cd apponenda etia illis fimt ofla.ut tum roborent tum confirment,ac fimul exacuant dentes , Hkc 
V arroin Geopon, Grateis. Cibatus canis propior hominis,quam ouis.Pafcitur enim e culina, & of 
fibus, non herbis, autfrondibus. Diligenter uthabeant cibaria prouidendum, Famesenimhos ad 
qusrendum cibum ducet,(i non pratbebitUr j8l a pecore abducet. Nifi ii{ut putant quidam)etiam iU 
ilic perucnerinqprouerbium ut tollunt antiquum UsAiiuk «uhij/ aperiant, de Atffaione, attp in domP 
num afferant dentes. Nec non ita panem ordeaceum dandum, ut no potius eum in lafle des intritu; 
quod eo conftieti cibo uti, a pecore non cito defeifeunt. Morticina ouis non patiuntur uefei carne, 
ne dutSi fapore minus fe abllineant.Dant etiam ius ex olfibiis, BC ea ipfa offa contufa . dentes enim 
facit firmiores, K os magis patulum.Proptereaqudd uehementius diducuntur malae , acriores cp fi. 
unt propter medullarum faporem.Cibum capere confuefeunt interditi, ubi pafcunturtuefperi , ubi 
(fabulantur, V arro in opere Latino de Re ruft. Vbi primum canis pepererit flatim reijciedi funt de. 
5 generes,aut uitio aliquo maculati. Ex feptcm porro feru andi funt tres aut quatuor;duo autem ex trf 
Eus.Qiiibus quidem paleas fubflernunt,ut mollius incubent calefiant.Eft enim impatiens frigoa 
sis buiufmodi animabCatuli bimeftri fpatio cum matribus funt liquendi,Fronto in Geopon. Qtian 
quam autem de pafforali cane priuatim illic loquatur, ut etiam V arro in loco iam recitato: uideban. 
tur tamen hsec huiufmodi effe.ut commode communi decane tratSationi adfcriberentur.ficut & fe. 
quentium quardam.Subflernitur eis acus, aut quid aliud , quod meliore cubili facilius educantur, 
Varro. Catu!osfexmenfibusprimis,dumcorroborentur,emittinonoportetnifiad matrem lufus 
«clafciuitecaufa.pofieaSlcathenis per diem continendi, SiinotSibus foluendi, nec unquam eos, 
quorum generofam nolumus indolem confcruare,patiemur alienj nutricis uberibus educari: quo» 
niam femper Ol lac,& fpiritus maternus longe magis ingenrj,atq! incrementa corporis auget : quod 
> 'fi effoetalaiffe deficitiiriCaprinum maxime conueniet prxberi caiuiis.dum fiant mcnlium quatuor; 
Columella, agens de cane pecuario. Si plures funt catuli.fecundum partum ftatim eligere oportet 
quos habere uelis.reliquos abi|rere.Qtiam paucilfimos reliqueris.tam optimi in alendo fiunt prop. 
ter copiam latffis, Catuli ladfe fiue maza.uei aqua latffis alendi funfncc ullum aliud alimentum of 
ferendum:quia laxus(largus)ui(Sus folet effe maximo damno . Yetum adulti ficcis uefcantur ed ii 
libus:paneuiddicet,&;oflibus,& hoc fiat digeflis horis.ut concoffio peragatur, 6^ potius famefeat 
paululum,^ non exadlis horis pafcantur,Blondus.Ncmelianus etia in Cynegeticis catulos cum mu 
tribus lero.Sf ladfe.uel pane cum ladfepafcendoscanit.a tempore uerno ad folftitium ufip : nam c3 
Sol in cancro fertur,confuetamminuifre faginam Profuerit,tenucscp magis retinere cibatus: Nc 
grauis articulos deprauet pondere molles. Nam tum membrorum nexus nodos^ relaxanr,8^c. ffic 
.0 enim legendum. )Mox cum iam fextum artatis menfem agunt catuli, Tuncrurfus mifccreferoCe. 
realia dona Conueniet, fortem^ dari de frugibus efcam, ^ Non permittendum eft ut nimium 
indulgeant fomno canestnam cum natura calidi iint.calor internus per fomniim etiam atidfior pra 
uos humores ad uentriculum attrahit.unde morbi fcaturiunt , Parum igitur a cibo dormiant , quo. 
ad cibus mediocriter concoquatur, Albertus. ^Canitanta fagacitas narium, utnunquam cani, 
nam carnem, ne uarietate quidem condimentorum fallaciffima temperatam.deguftet, Aelianus, Fel 
ceruo in cauda aut inteflinis effe putannldco tantam habent amaritudinem.ut a canibus non atrirt 
gantur,Plinius. Abftinent fraxini frutSu, licet fues eo faginentur,quod dolorem uet tebrte coxatS 
inde incurrant.SuntKcoprophagicanes:quamobrePlinius,Venenati mellis, inquit,mal3(quoho 
tno infedtus fucrit)certum eft per excremeta.ad canes etiam peruenii e,fimiliter^ torqueri eos. Cor 
1“ ut a; canes inebriantur oenutta herba, Atheneus. Vinum auerfantur, unde canintim prandium dft 
tftum.ut infra explicabo:Panem tamen uino tintftum dcglununt. Canis atftate frequentius quam 
hyeme cibandus eft.tit aftiuis diebus longis 5C calidis durare poffinlnfringatur ei panis in aquam; 
Si tamen fepius quam par eft cibetur.uentriculus ei fubuertitur.Lac aut panis ladf e madidus opti, 
mealunt.Si cumini tunfi cibarijs cius modicum intjciatur.uentris flatibus non erit obnoxius , Caro 
ficcata in cibo ei conuenit. Olei parum aquae bibendj fuperfufum,habiliorem fimul uelociore^ rcd. 
dit.Si ciba faftidiat,panis atri micas aceto maceratas, in nares cius exprimes. In magna fame butyra 
recens cum pauco pane calido ei obijcies,pau!o ante reliquum cibum.Tardiutis, ^Bonum catula 
ladlentcm 8C prp caferis eligendtim.ita cognofces.Praeftat qui pondere uinett reliquos, proinde dili 
genter lacSandum curabis:Vel ille.quem mater primum ore fuo reportat: V el qui poliremus uome 
0 re incipit. Alij prgftantiorem hac induftria difcernunt.Locum fatis amplum circumquaqi farmentis 
aut cremtjs includunt,K catulis impofitis accendunt , quicum totus ardet in circuitu.matrem foris 
detentam dimittunt quaEmoxinfiliens optimum quencp priore effert, poflremouiliflunBjTardiuustt 
