194 De Q^drupedibus 
&:limitemquiDiomedisuocatur equipafliCnafcentibusillieberbiOinflanimantHrrabiejCircaPot 
SasuerdafUpiinius. Rabiem.mquit Albertus, aliqui camticm(quodbarbarum nomen eft)Gu* 
caninaminfaniamuocant, Exdtatrabicsincanibusfurorem:&:qiKmomorderme,ommarab.«, 
excepto homine!(quodpofteriomfairumciredeprehenderunt:namKhommesmotfifa:pe rabiat: 
quodSC fcriptores teftantur.K proucrbium . de quo in H. h.) Intereunt canes 
hoemorbo,&qu^morfafunt.ex;ceptohomine.Ariftot.lib.8.eapaa.Prouerb.spoflrem.s, excepto 
homme.Grsce legitur «irSjirt: SC rede quidem meo ludicto: Nam Pollux etiam Itbro ^ . cap.8. 
hunc philofophilocumparaphrafticercddit his uerbis,i>*(-r»»aat^«xer«tx»,^a/»x 4 ,»'«f«™. 
««pa.tr©- i) «r©- a* ^yiy,,-na.Hoc eft. Omne animal a cane rabido morfum interit: 
rolushomononfinepericuIoeuadit.Nonrede igitur fufpicaturLeonicenus 7 ij.:(:«r«f«.:ra,ideftprt=s 
IIS homine.potius legendum quam wdfims.Qiianquam homines quidam morfi longo poft tem 
Doremoriantur.AIbertusreferthiftoriameuiufdammorfiinbrachio,cuicum anno peift duodech 
mo cicatrix recrudiiiiTet, intra biduum obijt, Auicenna quocp fententias quorundam aduocat , ^ui 
dicerent, poti duodecimum a morfu annum in rabiem aliquando incidere nonnullos.Quod iiero fe 
rius quam catera animalia tabificam rabiendi uim fentiant bomines.efficit id natur* diffimilitudo. 
Nam &: in contagiofis morbis, homines ab hominibus Si fanguine coniundis atticiuntm tacilius, 
Calitis Petrus Matthsolus narrat de Baldoquodamiurifperito,quiTridenti cumcanefuo ludens 
leniter in labiis morfus efl,»: re negleda,cum rabidum fuifle nefcireqpoft quatuor menfes rabie Si 
aquse timore correptus.mifere perijn Medicus quidam in iam citato Ariftotelis loco legit aril»? ymis, 
id eft excepto anfere.qiii folus expedeftribus morfus, nec rabiqnec moritur ex morfu : Et licet hoe j, 
reipfa iierum fit fortaftismon facile tamen defendi poteft h*cledio,cum nulla uerborum inter fe fl. 
militudo appareat, Aug.Niphus.Non mirum eft autem, fi folus animalium homo a cane morfus 8C 
rabiem &: mortem euadai,non femper quidem, fed f*penumero;cum medicamentis ab utro^ prai. 
feruaripofflnqu* exteris animantibus nonatquecontingunqldem. Omneanimala rabiofo cane 
morSurn perimitur, Aelianus. Animalium quaedam nuUo pracedente morfu fua natura rabiunt, 
ut quibus dentes ferrati habentur.Michaele Ephefio tefte.ut lupi,uulpes SC canesialia nunquam ra. 
biunt nift morfa.uel raro Si non nifi ex magnis caufis, ut equi,8^ muli, Sf extera id genus. Obfcraa 
tum eft animalia quxdam acahe rabido morfa, rabiem non inddilTe.in caufa eft , quoniam ut rabies 
excitetur.canem eo folum dentc,uel ijs dentlbus,mordere oportet, ejuibus tiis ineft ueneni : neij e, 
nim id ex xquo omnibus ineft , Aug.Niphus. Homo morfus a rabido cane excitatur ad rabiem ab 
umbraforbi(corni,alias)quodnonnuIllmedictprOexpIoratotradunt,Idem, Cur foli ammantiS 
eanes rabiant per xftatem, caufam inquirit Alexander Aphrodif. lib. i. proble. 74. V ergiliu^ in 
eanes rabiant per xltatem, cautam inquirit ftiexanaer npnrouu. iio. 1. pi ouie. 74. y a gums n 
Georgicis peftilentem conftitutionem defcribens,Hinc(inquit)canibus blandis rabies uenit. Far 
re uel triticeo pani,quo canes pafcentur,admlfceatur liquor codx fabx; fed tepidus , nam feruens 
tc UCl triUCCO paiUjqUW (.aiiCa aavjww» VWW»— , ..A... 
rabiem creat, Columella. Pituitx 5 C bilis redundantiam, canis herba quadam deuorata uomitu le. 
uanqux nifi tolleretur, rabiem faceret, Aelian. Rabiem canum fanguinis menftrui guftatu incipere 
fcriWtjPliniUs.kabies canum Sirio ardente homini peftlfera,8^ morfls leralis aqux metus , Plin. 
Tanta uis mali eft, ut urina quo^ calcata rabiofl canis noceat, maxime ulcus habentibus. Remedio 
eft fimum caballinum afperftim aceto, SC calfatftum in fico impofitum. Minus hoc miretur, qui cogi 
tet lapidem a cane morfum, uftp in prouetbium difeordij uenifle.Plin. Aggraitari uulnera conflat 4, 
introitu eorum, qui unquam fuerint ferpentium camsue dente Ixfi . lidem gallinarum incubitus, 
pecorum foetus abortu tiitiant.T anium remanet uirus excepto fernel malo, ut uenefici fiant uenena 
palfi-Rcmedio eft ablui prius manus eorum,aquatg illa eqs quibus medearis infpergi,Plin, Quan 
tam habeat uim afficiendx rei aptitudo.facile intelligitur in canibiisicum enim reliquorum animali 
um nullum rabie capiatur, Iblus canis eo affetSu corripitur , atq^ tanta fit in ipfo humorum corru* 
ptio.utfola eius faliua,fi humanum corpus contigerit, rabiem excitare polTit . Vt igitur ab exiguo 
initio, laliux uidclicetqualitate,autSa quxdam in corpore alFecftio.quando ad magnitudinem nota* 
tu dignam perueneriqdifcernl poteft, id^ poft fex raenfes,cum nonnunquam ante id tempus nui. 
la nota deprehen^aturtfic eodem modo uitiofo humore in animalis corpore genito , paulatim tra. 
ifii temporis,principalium partium aliqua confentit,a qua deinde uniuerfum corpus celeriw alte- jt 
ratur,Galcnus libro 6,dc Locis affetftis. Canis rabiofl fel lentis magnitudine fumptum,feptem die- 
bus interflciqquibus ftiperatis poteft efle falutis fpes,Bei trutius.Cum igitur tanta flt ueneni uis ex 
rabido cane, quis fanx mentis ad morbum regium rabidi canis caput contufum , mixtumm uino, 
quod remedium apud Sextum legimus,propinaueritf Multo tutius ex Plinio canini capitis fimplici 
ter cinerem exmulfo ad eundem morbum aliquis bibericlicct ne hoc quidem probemus , inter alia 
tam multa liberaliffimx naturx.homini familiariora remedia. Quam ob caufam aquam exiimefcSt 
hydrophobi,quos arabido cane morfos dicimus, pudendum cum hypochondrijs flmul illis in- 
tenditur:intremifcuntetiam,ac conuulflonem patiuntur.adeo^ delirant,ut canum ritulatratum x= 
dantf Caflius problemate 7;, ffAd timentes canum impetumiNerij radicem collo circundato,et 
iiberabiturtquod fi experiri uolueris,cum canis in furorem uerfus fit, illi circumponito, ftatlm^ fu- 6» 
forem deponet, Galenus de parabilib.cap,67. Qiii edit allium & fuperbibit uinum,iutus creditur a 
morfu rab.C.quta fugitodorcm,PonzettHs.Caninus dens incorio alligatus brachio, auertit morfus 
canis. 
