DeCanibusdiuerfis. Lib. I. 267 
accidit ijs, qui per calles fylueftrCs lOrtginqiWs folent comitari in aefiiuajK hybCrna . Villatico ucfo 
gregi in tundum fatis efle duos,& id marem SC foemiftam.lta enim funt atfiduiores, quod citm altes 
ro idem fit acrior; Si fi alter indefinenter (Crcfcentien.udcem indelinenter omittit) atgcr eft, ne fine 
cane grex fit, V arro. f Catuli duob.mcnftbus primis a partu, non difiunguntur a matre, fcd mi. 
nutatim defuefiunt, V arro &i Fronto. Confuefaciunt quotp ut poiTint alligari primum leuib, numel 
lis(uinculis,Crefcent,)quas fi abrodere conantur, ne id confuefcant facere , uerbcrib, deterrere fo. 
lent, Varro. Aflliefaciunt cos uinculis,primo quidem loro,dein ueropaulatimferrcaccatente, Fron 
to. Pluuijs diebus cubilia fubftcrnenda fronde,aUt pabuloipalea Fronto:)duabus de caufis,ut neob 
linantur,aut pcrffigefcant.Quidam eos caftrant.quod eo mintis putant relinquere gregem ; Qtiida 
jo nonfaciunt,quod eos credunt minus acres fieri, V arro. f Canis paftoralis colludit paiiori, grege 
agnofcit,infi'diantes feras perfequiturtquat dotes fi ei natitia & fpontanese fuerint, excellit in fuo ge 
ncrCjBlond.Cattili quot educandi, alia quaedam ad procreationem, educationem SC cibatum per 
linentia, lege fupra in hifioria Canis in genere. Canes interdiu claUfos effe Oportet , ut notfiu uigi. 
iantiores fint,Cato ca ii4.qux eius uerba ad uillaticos & alios cuftodes potius quam paftorales per 
linere mihi uidentur,8e fi Petrus Crefcentien.in paftoralis hifioria ea recitet. ^ Cibaria fere eade 
funt utricpgeneritpecuario & uenatico)pracbenda.Nam fi tam laxa rura funt,ut fuftineant pecorn 
grcgcs.omnes fine di ferimine canes ordeacea farina cum fero commode pafcunt . Sin autem furcu. 
lo confitus ager fine pafcuo eft,farrco uel triticeo pane faturandi ftmt,admifto tamen liquore cotSa: 
faba,fed tepidomam feruens rabiem creat,Collumclla. Non permittunt illis mortua tangere peco 
JO rarne in uiuentia etiam afliiefcant impetum faceretreuocantur enim aegerrime, ubi iemel carnes cru 
das guftauerint,Fronto. 
^fEtdc orepaftoririi canis uirens exiluitranula,Apu!cius libro ^.Metamorph. Omnia fecum 
Armentarius Afer agit, tctftum^, larem cp, Arma^,Amyclaeum^ cancm.Creflam^ pharetram, 
Verg. inGeor. AiAluwis'^nSKQja«?n^vHv<rcu.^^ hviius JtflifTraii/Kga 7r&i3(CTft)f',K^7Kiji«is((X7^ae^aAft. 
tcy t Xenophon in Oeconomico. VoiyviTUi Lmts , otTreAs, iuwis, 
PollHx.Kid/tfIr?iW(<w's)i/ ifvAmts.Geopon. Graeca. Kui/«'crj8o7Kf*j,una uoce , Suidas exponit canes pa. 
ftorales,adijciens, w3gtc7n(i,a^’tJai7Ji'(cs wmgs, quafi canis paftoralis natura 
his uerbis declaretur,ut qui nulli familiarium noceat,externos uero quofdamfnimirum fures SC prj 
dones)interimat. Pecudes^fecuta PoEmenis,Ouid.intercanes AtSaeonis. Aegypti) canes abOp 
JO piano cognominantur Bj>«,id eft armentorum cuftodes.Geryonis canis,nomine Gergittios 
Cerberi trater,armenta cuftodiens,fli ab Hercule cafus, in Iberiafcpulchrum habet, Pollux, dsJi 
fiosis 7 ri&. tisAce ^ kwAh, carmen Homeri quo fignificatur -ni gn/AtcM-fli/. AvJ«^ 
cj/’ c^flSritTajSic.astAisfiV^^eof, Office fiui/ts Tt ^ set^Itaw (fifcrvtxe Eyyiau(^tpijov»^' 7 ii(A’^ <p^is 
ciy «AK/yay «osg pxyyiivt^jalKuy X t fcj 3 » ttiwewA9M,Homer.IIiad.f.ldem poeta a Glauco quodam ho 
fpitio exceptus, cum caries non ceflarent ccenantem ipfum adlatrare,fic monuiCPjiI-rat/ Uva-i Jlim, 
voywr' ojjAahin Svfticn Aww.t&j «yavoy.c yt^ nyu TrytSyvy cctiSft Aft/pas fisgds mVt©', 
Sed horum quardam commodius ad uillaticum referennir. iSipfi' iumy(jT n^yaTrxLi/lx ) xyri 
jc(j^oy,ei t/xorc K^ote ^ ^stmy ^t/lHyHomy.H^H i(SU « flsAex Lvxy xvy Tits rixms "PynJ^ 
«l/»'Sja'e«r»sdf),iG£en(«tA«stiJiW(tc8«i,Simocatus inepift. ^ Canis Silouis apologum Socrates apud 
40 Xenophontem libro i. Apomnemon.his uerbis referuCum animantia effent uocalia,Ouem domino 
fuo dixiffe ferunt iMirtim facis profedd , qui cum nobis, a quib.lanam,agnos,cafeumm habes , ni. 
hil des nifi quicquid a terra capiamus:canem,qui nihil tibi tale prsebet,de quo tu comedis pane par. 
ticipem facis. Canis uero cum hacc audifieqNon immerito per Ioucm,dixit;Ego nancp fiim ille , qui 
& uos ipfas faluas facio,atcp cuftodio,ut nec homines uos furetur,ncc lupi rapiant, Qiidd fi ego uos 
non cuftodiam,nec ad pafcua uobis proficifei licebit, timentibus ne pereatis . His ab eo ditSis , oiies 
quoque fertur cani conceflifie. 
DE CANE VILLATICO, ET NAVTICO. 
CANIS uillaticus uillam, quac^ iuntfta funt uills cuftodit,is obeCor aTgrauior efie debet quam 
pecuarius, corpore etiam minus longo, cum celeritas in eo non requiratur,Colun«:lla. Noftrates ut 
ja paftorales, fic uillaticos etiam eius plerunq; generis habent, quos rudios uocant,' 3 ttt&ett. V illa cix 
ftos eligendus eft amplillimi corporis,uafii latra tus,canori^,ut prius auditu maleficum, deinde eti» 
am conipecft u tcrreat, 3 ^ tamen nonnunquam ne uifus quidem horribili fremitu fuo fuget infidian. 
temtfit aut coloris unius, is^ magis eligatur albus in paftorali, niger in uillaticotna narius in neutro 
eft laudabilis. Villaticus, qui hominum maleficijs opponitur,fiuc luce clara fur aduenerit, terribilior 
niger confpicitur.fiue node,ne confpicitur quidem propter umbrat fimilitudinem tquamobrem te. 
dius tenebris canis tutiorem accelfum habet ad iriitdiantem. Probatur quadratus potius , quam Ion* 
gus,autbreuis;capite tam magno.ut corporis uideatur pars maxima; deiedtis, Si propendentib.ati» 
ribus.'nigris,uel glaucis oculis,acri lumine radiantibus: amplo, uillofocp petftore, latis armis, crurib, 
cranis,&: hirtisteauda breukueftigioru articulis,et unguib, amplilTimis,qui Grecc tfpxxxi appellant: 
<0 (,^(tK9s,'3?5ittA«(<»f3?x®£“'>Varin.)Hic erit uillatici canis ftatus predpue laudandustmores autemne 
que mitifiimi.necp rurfus truces, attp crudeles,quod illi furem quocp adulatur, hi etiam domefticos 
inuadunt;fatis eft feueroselTe, nec blandos, ut nonnunquam etiam conferuos iratius intueantur, 
z 3 
