268 Dc Quadrupedibus 
femper excandefeantin exteros. Maxime autem debent in ciiftodia uigilaccs confpicitnec errenet, 
(ed affidui:& circimipetSi magis.quam temerarijtnam illi.nifi quod certum comperYunt.non indi, 
cant:hi uano ftrepituA falfa £fpicione concitantur.Hacc idcirco memoranda credidi, qma npn na- 
tura tantunijfed etiam difciplina mores facit, ut cum emendi potcftas fuerit,eiufmodi probemus ; Si 
cum educabimus domi natos, talib.inftitutis formemtis.NecmuImm refert an ifllatici corporibu» 
craues 5 C parum uelocesfintiplus enim comminus, Siin gradu, quam eminus, «infpatiolo curfii 
Icere debeminam femper circa fepta, dC intra tedificium confidere, immo nelongius quidem rece. 
dere debenttfatiscppulchrcfunguntur officio, fi Si aduenientemfagaciteradoriuntur,8i latratu co 
terrenfnec patiumur propius accedere,ud confiantius appropinquantem uiolenterinuadut. Pri, 
mum ed enim,non adtentari.fecundum ed.lacedttum fortiter Si perfeueranter uindicariiatque hic „ 
dedomediciscudodib.CoIumella. Blondusuillaticumlaudathirfutiscontraaisqf pilis, utipfelo- 
quitur:qui corpus in gyrum colligat, altero oculo uigtlet, altero dormiat j qui Icuiffimum propter 
motum expergifcatunaurib.Si cauda domino faueat,eius^ manibus caputfiibtjciatSidorfumjan 
quam ita blandior domino,6iincudodia uigilantior ftiturus: externis tamen, imo familiaribus qua 
que domini, terribilis ede debet, f Canes potius cum dignitate Si acres paucos habendum,quara 
multosiquos confuefacias potius noilu uigilare,6i interdiu clauibs dormire, Si catena iiiniff os eife, 
ut folliti acriores fiant, Varro i.ii.Canes interdiu claufos ede oportequt noflu uigilatiores Si acria 
res fint,Catoii4,Aduillaticos referri podimt etiam fuperius pofita quaedam circa finem liidori* 
de padorali. Kra KjSwiti/ (imix irvnziiot> ii«T»C,Simocatus in epid.de cudodiendis uineis loqiiens. 
rNAVTIcvscanisedquia nautis uehitur,ut natiis Si rudentum mercium ^ cudos fit Is eli^ j, 
turicorpore maximo, terribili latratu, qualis ed canis Crouaticus, pilis Si magnitudine lupo proxi- 
mus, afpetdu etiam affoce,B!ond, 
BE CANIBVS B&iVATARVM ET P V B I, 1« 
carum aedium cudodibus . Et primum de cuftodi, 
bus quaedam in genere, 
C A K ES ctidodcs ditierfos ede ftipra dixi ab initio hidoriac canis paftoralis. Canes fi cadrentitr, 
cedant a relinquendis heris, ad cudodiam Si uenationem nihilo deteriores fadi, Xenophon. Et 1 & 
uifomna canum fido cum pedore corda, Lucretlibro 5. quod fomni dnt medici ac parce dormiant. 
Cudos epitheton canis,quod domum altoris protegatjTextor. Exagitant Si lar. Si turbaJDiania 
fures, Pertiigilant9lares,peruigilantcpcanes,Ouid,li,'{ Fadorum.canesiurbam Dianiam uocat, j| 
Boifctim pugilem Thedalum longe aliter quam canes tradare debetis ; nam ferociores quidem ca, 
nes plericp interdiu uinciut.nsdu dimittunt: Hunc uos,d quod ^quum ed feceritis, nodu uindum 
tenebitis,interdiu folutum dimittetiSiXenophonin Expeditione Cyri ad finem libri -j. Vigil ,epi 
iheton canis,quod pro foribus excubias agat ut rem domini tiieatur.Robudj^ fores, ^uigiliim|ca 
num Trides excubiae municrantfatis,Horat.libro5.Carminum, Ode 16. Tenebris^ teguntur 
Omnia,iamuigiles conticuere canes, Ouid.libro4.Fadorum. Catenarium canem legimus apud 
Senecam libro j.de Ira:ed autem is qui ad fores domus alligatur cudodiac caufa. Kiu;ks -/pxiTi^xiTrv 
toaijis.Homcr.Iliad.jt.communis lingua n-i/Anifis ianitores dicit. DeuoceTjopciri^iisuidc infra in Ca, 
neinutili. Exanimes ncpidarefimul domus alta Molodis Perfonuit canibus,Horat. Serm. i.Sat, 
6. Illud quocp ufus inuenit,ut acerrimos ac fagacidimos canes in turribus nutriant, V eget, lib, 4. 4» 
deremilit. ^Si eximios cudodes habere cupis,robudoselige,eos^ ligatos interdiufemper indu 
de, nodu folue. Erunt enim mirabiles in cudodia, neminem omnium agnofeentes , nec admidiiti in 
domum quenquam, Alberms, ^ ^ ^ 
Aedium priuatarum cudodes cancs,uno uerbo Graecis oiasf « appedantur. o«sj« xvm, cw 
toBxxTsiiafrttyjSuidas, o.Kstoj©', oWjos Hefychius 8 C Varinus, tej©- exponitur audax, ro, 
budus,magnus,impetuofus,bellicofus:»f«uero,cudos.CanHm qui communiter domus cudodiSii 
quidam funt magni,quidam mcdij,quidam parui.-funt & minimi nobilium matronarum : omnes hi 
domos latratu defendunt, alienis importuni funt,Auihor obfcurus. Rufus canis ex numero cu 
ftodum,idoneHstdutmimicusfiat,Albertus. Genus canum ignobilius, quod ad cudodiam dedi, 
natur, ita ut plurimum ante menfam fe difponiqut uno oculo odium,altero largam domini manum ^ 
infpiciat, Albertus, Anfcr folertiorem cudodiam prabet quam canis, Columella. Ed K anfeti 
iiigil cura, Capitolio tedata defenfo,per id tempus canum filentio proditis rebus,Plinius. ^Canes 
domus cudodes in fomnis uifi.uxores famulos etqiiaedtaspodediones fignificant, Artemidorus. 
^ Canes etiam templis cudodes & sdituos multis in locis gentiles adhibueruqqui fures facri, 
legos arcerent ac proderent. ^ Achata Pallas cognominata ed, cuius templum ( ut Aridoteles feri 
bitin libro Mirabilium)in Italia apud Daunios ApuItepopuIos,in quo antiquitus fuide tradit cum 
alia.tumfecures&enfescseteracp Diomedis eius^ fociorum arma. Huius templi cudodes canes 
fuide perhibentur,qui Graecis adeuntibus blandirentur, cacteris mortalibus agredes & feri, Gyral, 
diis Syntag.ii.dedijs.Et paulo pod, Ilias Minerua(inquit)cognominata ed in Daulia, cuius templo 
canes alebantur,quibus id erat indituri ac moris, ut aduenien tibus Graecis blandirentur : barbaris ^ 
ucro fi aducnirent,Iatratuinfedierant. Scribit Dion Chryfodomtis Graecos aTroia abituros fpo, 
■ pondide feMineruac Iliadi leliiSures maximum ac pulcherrimum Hoc Mincrui Iliadis 
templum 
