De Capris Sylucftribus. Lib. I. 521 
primum ejtortum utriP^ ab alteris longe auerfis, &r aberrantibus, K incuruis, nOn enim fimiliter 
atque aliarum caprarum reda exillunt, fed eatenus retorquentur , ut ad armos pertingant, Ex ca= 
pris longe maxima ad faliendum habilitate funttnam ex cacumine in aliud longe diflans cacumen 
cranliliunt.SC tametii fxpe earum quapiam, dum ex uno uertice in alterum fal tare contenditjob ni 
miaminteruallorumdiftantiam perprarupta faxa praceps agitur, nihil tamen Iteditur, iiecftada 
uerfus faxoruduritiemmembroru refiftenti firmitate, ut nec cornua frangat, nec caput diminuar. 
In fummis montibus plurimas,folertia quadam captadi captari) generis, nimiru uel iaculis uel rei 
tibus.uel laqueis a dodrina artis uenaticseinftrudi comprehendunt. lam in patentium carnporum 
aequoribus quilibet uel tardus pedibus eas , quod ibidem non ualent ad fugiendum , capere queat, 
Io Earum pellis dC cornua aliquot commoditates habenqnam in frigidis tempeftatibus ad uim fr/goi 
rum atque hyemem excipiendam palloribus & fabris materiartjs pelles mirifice profunt. Cornua 
ad hauriendam de prxteriluentium riuorum confluentibus,aut e fontibus potionem , ad depellen- 
dam fitim.no minori ufui habentur, quam uel calices iplK tanta enim capacitate funt , ut in bibendo 
refpirare fit necelfe. Ab homine expoliendi bene perito cornu politum, nes mefuras capere poteft. 
f Idem de feris in Aegypto capris', quas feorpij non Itcdunt : In Copto, inquit, Aegyptia urbe 
6 C magna conficiendorum aliorum facrorum religione Ifim Aegypttj colunt, SC uero eodem culttl 
hanc ipfam uenerantur, quo aut coniuges aut liberi a lugentibus afficiuntur; Vbilfis hanc reli- 
gionem poffldet.ibi acerrimi ad pefliferum uulnus inferendum feorpij maximi uerfaniur , qui uf 
pcrculTerunqftatim interficiat : ad quorum uitationem omne cautionis genus Aegyptij adhibent,. 
10 fexcenta^ machinamenta moliuntur.ueruntamc lugentes ad Ifrdis fanum caprafer* ex omnibus 
tegumentis nudar inter fcorpios humi iacentes ab horum acerbitate integr* incolumesm perma. 
nent,ex quo fit, ut Coptitte eius caprini generis freminas ad diuinitatem 3 C religione confecrent, dC 
f eligiofiffime colant, eafdem^ Itidi in amore Sf delicijs efle exiiliment:c6nn-a ant mares immolant. 
f Pifces quidam nigri uenenati in Armenia reperltinturihoriS farina ficus cofpergunt, quas in 
ea loca quae maxime abundant feris diffeminant. Befti* primum ut ea attigerunt, flarim moriun. 
turtut apri, ferae caprae, cerui. Sic, nam eiufmodi animalia ficuum Si farinarum auidiflima funt, 
Aelianus, 
, f RVPic APRAS etiamCquarum figuram ab initio huius capitis dedimus) Plinio inter capra- 
rum fylucftrium genera nominatas.adnumerare hic libet quoniam hoc nomen apud folu Plinium 
jo legimus, 8f apud Grjcos (impliciter ferae caprae dicuntur, ut conijeiomam Sf magnitudine Si figu. 
ra tum cornuum tum reliqui corporis ad uiliaticas proximius accedSt.quam ullx reliquarum. Ha 
forte funt M uel cUyxsfui Oppiam', paulo fuperius defcriptatnec alia fortalfis Cretica didlam» 
ni remedio celebres, de quibus infra dicam. Nomen a rupibus inditumtin ijs enim per fummos tiCr 
•fantur montcs.Germani appellant fleino uel noflri in fixminino , alij in mafculino genere, 
Rheti qui Italice loquunrur,camuza,Hifpani capra montes, ni fallor. Angli uuilde goote.id efl.fyb 
ueftrem capram, PolonI dzyka koza,id efl,feram capram, Bohemi melius fcorytanlky koziik, quafl 
Garnicum,feu(utnunc loquuntur)Carinthiacum hirculum : quod ilb pars alpium ut uicinior Boa 
hemis, ita eft notior. Capream forte Martialis pro rupicapra improprie pofuit in hoc difticho, 
Pendentem fumma capream de rupe uidebis; Cafuram fperes,decipit illa canes, 
40 Caprae genus fylueftre non magnum , curua ad modum unci habet cornua, quibus fe retinet: 
cum per deuexa montium cadit, Albertus.Rupicapris cornua indorfum adunca,Plinius. Animaa 
■lia quaedam infirma habent cormia.quae parum aut nihil eis ad pugnam conferunt : qualia funt in 
capris montanis.quam gemeje Germani uoeant.Habent enim cornua parua Si inualida, qux non 
tam ad pugnam,quam ad retinendum fe ceu unco, dum rupes fcandunt SC cadunt interdum, a na- 
tura eis cocelfa uidentur , Albertus. Et rurfus. Animalium cornutorum qua apud nos apparent, 
tninimum eft caper montanustqui rubros habet oculos, Sf cornu reeuruum.acutiflimum uifum, Si 
gregarim pafeitur, lingua noftra gcmeic didlus.Cornua ei nigricant, nouem aut decem circiter di« 
gitos longatmultis nodofis circulis exafperata, minoribus paulatim,in unco nullinris leuis dC acutus 
fo eft, hami inflar. Parallela fere, hoc eft aquis undique interuallis furgunt , folida , ab initio tan. 
tum circiter pollicis menfuram caua.Sf teretia magis quam domefticis. Mares a fiaminis in hoc ge- 
nere nihil differunt,noncornibus,non colore,non reliquo corpore. Magnitudo quae capra uillatia 
ca, paulo tantum altior , Sf corporis forma feris altis (utnoftriuocant,betnb* 4 )^ett)il 6 /)(imilior. 
•Color eis inter fufeum Si ruffum eft; qui tamen aftate magis ad ruffum , hyeme ad fufeum uergit. 
Memini partim albam, partim nigram diftintftis coloribus uldere. Certum eft colorem eis per anni 
tempora mutari.Tota albj interdum, fed rariflime confpiciuntur. Rupes montium colunqut dixi, 
non fummas tamen ut ibex,necp tam alte Si longe faliunt. Detendunt aliquando ad inferiora al« 
pium iuga.Conueniunt fape circa petras quafdam arenofas,S<: arena inde lingunt, ut uillatica pes 
cora falcm,quo lingua inertem pituitam defricenq&excitcnt appetitum. Cilli alpes incolunt Heh 
uetij,hos locos fua lingua fnl5eit,tanquam falarios uel halopegia,appellant. Circa hos occultant fe 
♦0 uenatores cum bombardis,8C pro more accedentes capras ex improuifo feriunt. Cum in ucnatio, 
ne urgentur, altius femper afcendunqdonecnullus ad eas canibus pateat accclTusideinde cum ue. 
natores per faxa manibus pedibus^ reptando fequi uident , defaxo in faxum traiifiliunt , ac mon. 
