De Quadrupedibus 
catum appellant, quoniam inter eruditos controuerfum elTe tiideo, relinquo altjs iudicandutn, Hate 
illeiQLiaii tierd feles catus diuerfa fint animalia : ied forte fequitur Columellam (inquit Car, Figiu 
Ius) cui feles eft belua illa, quam fouinum appellant Galli,Germani cilTTOifele,muftelam autem for* 
Ctan capit pro idiide. At ego etiam Figulum errare dixerim, a Beroaldo SC alijs Italis deceptum, in eo 
quod Columellat felem fouinum facit. 
B. 
Feles anuquittis non erantmanfuefa<3te;uiuebantin agris , inde urbes BC domos repletiere.SeJ 
de cato fylueftri, dicam poftea feorfim. Pannonicae cattae libro ii, Epigrammatum Martialis cele, 
brantur hoc difticho ; Pannonicas nobis nunquam dedit |V mbria cattas: Mauult haec domina 
mittere dona Pudens. Feles Hifpanicididi apud nos,agiliores rapaciores^ funt ceteris, maiores, „ 
nigriores, &: pelle molliffima; qua; propter fplendidam nigredinem 5C mollitiem alicubi etiam , ut in 
Gallia Narbonenli K alibi, ad ueftcs in ufu eft. Apud nos ex fylueftribus tantum pelles parancimdo 
mefticas enim excoriafle paraffeue pelliones noftri pro ignominia ducunt. Sunt &: Romani qui, 
dam a noftris didi. Tartefia feles , uide infra inter prouerbia. In Pordofelena , uia interiacet, cu- 
ius ultra alterum latus gignitur catus , citra alterum gigni non poteft , Arifloteles interprete Gaza; 
Grtece legitur gale, id eft muftela . In Pordofelene infula tiiam muftelte non tranfeunt , Plinius 8, 
yg.ldem '^.;i.Porofelennominat.Pdrdpfelene,infu!aeftiuxta Lefbum.cum urbe eiufdem nominis: 
Aliqui ut ciuilius loquantur Cporde enim crepitum tientris fignificat )Porofelenen nominant,Stes 
phanus. Feles (alurcs)in Aegypto effememinit Strabo lib, 17. quat quantopere ab Aegyptijs colaa 
tur dicam infra. 1, 
^Feles figura fimilis eft leoni.atit leanm potius.unguibus ac dentibus fimiliter infirudla:fed au, 
riculas acutiores feles habet,le^na rotundiores. Domeftici cati diuerfos habent colorcs,fyluefires 
omnes grifeum (id eft cinereum,)Albertus,Ex felibus domefticis quaedam albae funt, alia; rufae,al(a: 
uarim,Sipontinus. Color feli ^ifeus, glaciei uehementer congelata; iimilis. attp hic ei fecundum na 
turam efi,alij extrinfecus accedunt, ut ratione cibi, praecipue domefticis, Albertus. Caro eilaxa 8£ 
mollis,Idem. Oculi catorum noflu lucent, non fine terrore tntuentiu.prefertim ex improuifo. No 
diurnorum animalium, uelut felium, in tenebris fulgent radiant^ oculi, ut contueri nonfit,Plinius. 
Perficos fmaragdos,Democritus refert, non translucidos, fed iucundi tenoris,ulfum implere, quem 
non admittant, felium pantherarum^ oculis fimiles, Nancp 8f illos radiare,ncc perfpici.Eofdcm in 
Sole hebetari, umbris refulgere, SC longius quam caeieros niiere,Plinius 57.5. Oculifelis carbun* 
culofi tam acute cernunt, ut in cauei nis euam tencbrofi's,tanquam in luce,mures confpiciat, Alhcr, 
IUS SC alitis author obfcurus. Aeluri, id eft cati, hy acntc,8f u.efpertiliones, cur nodlu uidcant,Ale* 
xander Aphrod,inquiritlib,i.problemate66.8f caufam affert tepuitfimum quem fortitifuhtuidcn- 
di fpiritum, Noftri uitreos felium oculos appellant,quoniam per nodlem radiant,incIufo eis lumine 
tanquam uitro aut uitrea; laternae . Felem marem Aegypti) dicunt pupillas ad Solis rationem ua* , 
riareicum enim exoritur Sol, tum longae fiunt,in meridie rotundae uidentur,ad uefpcram autem ob , 
fcurantur,Gyllius.Plura de oculis felium lege infra cap, 8. proxime ante prouerbia. Leonibus ac 
pardis,omnibus& generis eius,etia[ fclibus,imbricatj afperitatis lingua,ac lim j fimilis,attenuaps^ 
lambendo cutem hominis. Quae caufa etiam manfuefatSa, ubi ad uicinum fanguinem peruenit fali* 
ua,inuitat ad rabiem, Plinius, Dentes cati ferratos habent;. Sf pilos (Albertus barbara uoce grano, 4« 
nesuocat)circaos,quibus abfeiffis audaciam perd6t,Albertus8f alius author obfcurus, Vngiies 
eis hamati,ut leonibus.Sf uaginis reconditi, 
, c. 
Cattis animal eft uelox,8d fcandendo,reptando,faIiendo^ mirae agilitatis. Valde mordax. Albet 
tus , Diuerfa murium genera, SC aues uenantur,ut dicam capite quarto,8i ideo naturae beneficio 
etiamin tenebris cernunt. Vefeuntur ijfdem quibus canes, Ariftot. Pifces praecipue appctimoVals 
de intemperantes funt circa cibum,cius^ gratia non raro pericula fubeunt, Albertus.Focos, forna- 
ces, & loca calida^iligunt:£inde piles faipe adurunt.Pure SC molliter cubare gaudent . ^fLibidinis 
tempore, mares prj cipuc,efferantur:noftri uocant rumlen.Cati per libidinem accenduntur,Si domi 
bus fuis relidis uagantur.uel ut Alberto placeqfolitudinem petunt, quafi prte uerecundia homines j, 
relinquantipropria tum eis SC dira uox eft. Feles coeunt mare ftate,fcemina fubiacente,Plinius. Fe. 
les non parte pofteriorefeiunguntifed mas ftat, foeminaftibiacet. Suntporrd in eo genere foeminac 
ipfae natura libidinofe SC falaces : itacp mares ad coitum ipfa; frequentes alliciunt, inuitant, cogunC 
puniunt etia nifi pareant,- Ariftot, Puniunt,inquit Niphus,infedando fcilicet uerberando^. Grsce 
eft Ttita-ccyema mi 'iifivxs cis vis viwiiimu usAitJjin; hunc locum apparet deprauatum effeiego 
illum fenftim,quem Gaza reddidit,non uideo.Pro lOAifssi forte o«A(t(8n legendum, SC ita uertedum: 
foeminm mares ad coitum alliciunt, & dum coeunt,in terram fe fubmittunt; quo fenfu Uerbum osAit 
in ufu eft, SC fimile apud Germanos bocEcil. Albertus hicfurioz,'id eft cata, ineptilTime caprum 
montanum exponens,FcEmin:Efuriomorum,inquit,funtualdeobedientes ad coitum,8f clamant al 
liciendo mares ad coitu tempore coitus.Item lib. 11. in alphabetico quadrupeda catalogo quodnam (t 
animal fiinon exponens, Furioz,inquit,mcoitumaximeferuet: itaquodinfoeminamgralTari uide*- 
tur ; SC cum coitum perficere non poteft,clamat;€xercet autem coitum, proftratum fuper fceminam 
(nor* 
