474 De Qijadrupeclibus 
Si. infenirionem aptos, curriles uocauA curru feliam curulem nominarilegimus,r flmplicf etprimj 
breui. Celerius uoluntateHortenfij ex equili educeres rhedarios, ut tibi haberes , mulos , quam e 
pifcina barbatum mullu, Varro. V idetur faue rheda de mulis proprie dici,cuiad itinera conficienda 
!unqebantur,ut apud Grtecos itrwrsinam rhedarium equum (quanquam Grapald.lic uocet ) apud 
ueteres non memini legere ut mulum rhedarium. De uarijs uehiculorum generibus, dicam in h.c. 
Vedratq(inquitC3merarius)adplauftr3,cn"ed3,rhedas,carrosadiunguntur. Veteres tamen Grj. 
cis & Italis populi, non equos ad plauftra Si uehicula,fed boues aut mulos adiunxere. Si uiatorib. 
mulis magis quam equis ufi fuere. Noftri autem homines, nifi ubi montana funqnon fere boues, nc 
que aratoresnecp uedfarios alunt. Videas etiam alicubi fyltiarum ingentium accolas. Si carbonari. 
os,antc boues equos agitare. Vedlursoptimicantcrij,equiuidelicetcaftrati,Volaier. VetSarijs i, 
fobur elTe oportenhiruri educuntur,fui cuiufdam generis, quamuis Si bonos equos interditm rura 
mittant, fed in oppidis ad uedftiras plsruntp dantur effecti annis, aut laEli,qui illis operis reliquas ui, 
res conficiant, Netp eft tanta noftri temporis humanitas, ut ocioftis alatur equus , poftquam confc, 
nuerit uires amiieritjurcpnon turpifenetftte illius, quod Maro fieri oportere cenftiit , ignofeatur 
rtadito domi.Camerar. Runcini equihabenttir ad labores onerum iiel tracftus quadrigarum Sdrhe 
darumdicet etiam alij aliquando his laboribus deputentur, Albert. Dignumeftnoam dextratio 
uerbumapud Solinum,(decurfu equorum quadrijugum, )unde modoequos maxime bigarios,He. 
truria dextrarios appcllat,Hermol,Ego equum infignem potilTimum,quibufdam Italiae locis uulgd 
deftriero nominari audio, f Equi farcinarij aut itigales.Bud.libro p.de Afle. Clitellarius equus 
id eft farcinarius,a ferendis clitellis,Textor.De clitellis plura attuli in Afino in h .e. Equi &: canes j, 
fi ruri alantur, fumptus K curas quae in ipfos confer untur,facile compenfant .Nam equo fiue mane ° 
fiue fero dominus ad negotia feftinet,expedite uchitur,Xenophon. De equis bigeneris Si ad iiigu 
deftinatis,fupra alicubi dieSum eft. f Itinerari) equipromifeue grandes parui^ efle folenqCame. 
rar. Pollux hodoeporicos nominat ; nos itinerarios , ut Caelio p!acet,dicere poflumus . In uijs ha, 
bere malunt placidos.propter quoddifcrimen(pIacidorum ab acribus, qui ad rem militarem conue 
niunt ) maximeinftitutum,ut caftrcntur equi, Varro. 
^ De equis autem ad pompam idoneis(pompicis)qui^ fefe erigere Sf praeclari uideri foleant, fi 
quis tales requirit , is fciat non cuiufuis equi haec efle operafted eorum qui flnt animis ingentib. Si 
ualidis corporibus praediti. Qiidd autem nonnulli arbitrantur.cum mollitudine crurum coniundta 
efle erigendi facultatem.id uerum non cfttfed lumbidumbos.oVif v(/,nimc appello,non qua caudam p 
iierfus , fed qua intra latera Si coxas ad ilia tendunt , tS-' ac ttja •? cui 
funtmolles&fuccincSi attp robufti.poteritfpaciofeprioribus crtiribusfubijcere pofteriora.HocdS 
facit, tum fi quis freno cocutiat os eqiii,(»itxfs« jiaai»,)fit ut pofteriores in talos ille refleiSaf attj 
fubfidat ,erigat autem fiiperiores corporis partes , fic afpicicntibus contra alutis SC inguen utappa, 
reat. Ibi igitur frenis indulgcndum,uti equiis,qiiod pulcherrimum eft in hoegenere, faciatitbens, 
& ita fpccftatorib. hoc facere uideatur. Sunt qui ad hoc etiam erudiant equos;quorum hi uirga talos 
pulfant.illi baculo iubenr accurrere qui coxas (■vatreTOsusetoxorsliierberct.Nobis uerdhaecuideturin 
ftitiitio optima.fi.id quod femper dicimus, non omittatur un^ , cqiio ut quies contingat, poftqitara 
uoluntati agitatoris obtemperauerit.Proinde certis fignis excitatum equum fponte(txw«,|cgo traV, 
■7tt)piilchcrtimos SC fplendidiftinios geftus exhibere oportet. Quod fi poft equitationem et copiofum 41 
fudorcm,nec non cum fe fcite erexeriqftatim fellbre ac frenis rcleueiur equus, («V 3 W owi/ 
woMb tApa/vNTtjfttoTirt/ A uff^us Uw-ny, n ttaiTafcuvsTtia iap^^KAtrwTiw.hoc 
eft,utipfe uerto,Qti6d Ii etiam dum equitatur,ad fudoremtiftpagiteturtubi primum iierd fcite fefe 
erexerit.ftatim feflbre ac frenis Icuettir ) non dubitandum quin fua iioliintate poftea ad credliones 
perucnttirus fit. Super huiufmodi tam quidem agitationi idoneis equis relidentes, 8f dtj pinguntur, 
& heroes.homines^inufu horum decente,magnificitiidenttir.Vfqueadeouerd equus qui fefe cti< 
git,uel pulchra ticl admirabilis,uel etiam expetenda res eft,ut omnium oculos fpetftantium infe co- ' 
uerfos teneat, tam iuuenum quam feniorum,8(: reliqua.Maximefane laudatur talis equus , qui cor* 
pus a: altiflirne&:freqiientifrimeerigat,8d lente interimprocedat,Hacc omnia Xenophon. Tratifcti 
pfit & Pollux ex eononnulla,fed breuius ac obfcurius:&: qiixdam a Xenophonterelataad equum p 
militarem cum ad oftentationem equita tur,ipfe non redie ad pompicum refert. 
f Oppianus fylueftrem equu compofita noce hippagrum uocaqcquifenim Plinius, Equi feri te 
periuntur,Ariftotel, Idemin Mirabilibus equos feros inSyriareperiri fcrtbit,eoscpfamameireiU' 
nioribiis qui ad foeminas accelTcrint, tefticulos mordicus abfeindere , ciirfti perfequentes df capite 
per pofteriora crura immilTo. Alpes habent equos agreftes,Strabo.Etalibi , Hifpania producite, 
q uos fylueftres affatim. Equi feri in Hifpanip citerioris regionibus aliquot funt, Varro, Fuertral 
fub Gordiano Romat equi feri quadraginta,Iulltis Capitolinus, Et alibi in Gordiano primo , Extat 
(inquioGordiani fyltia memorabilis, pidla in domo roftrata Cn, Pompetj.in qua pidltira prater alias 
feras equi feri trecenti continentur. In Acthiopum locis prgriiptis.multi funt equi feri,dubbusdcii 
tibiis exertis Si uenenatis priediti.quibiis non folida pedum ungula, fed Itmiliter ut ccruorum bifida (• 
eft.iuba per mediam fpinam ad extremam ufqp caudam pertinet. Ac fi quando eos politis laqueorii 
infidijs Indi comprelicnfos in fertiitutem redigere uclint, abftinent fe piopterea cibo dfpotiorc, if 
fetuieiuil 
