De Lupo. H.a. Lib. 1. 7:^7 
jnteiprespaminifimile etTe aconitum dixit, in quo reprehendendus eft. TheophraRus enim non 
hoc dixit.fednafct ut gramen.nimirum propter genlcula.uthocipfumceuepexegefinfuhie.-erirric 
etiam.lludquodpr,uatimacomtumuocat,frumentonmileeireait.caulibusnimirumsren c da sei 
„odoiis,non aha parte Forma quadam peculiari fpetRatur.neptetfcorpijjuocatteradix . en X 
uten.mfpee.emfcorp.on.s,Theoph ,.. 4 . Strangulator alnemernafciiurintertisedeiHa,?areno; 
fis,Bellunenfis.)ai eft amari faporis dC horridi odoris, Atiicenna lib. 4. fen.6. C Tranfeo ad aronf 
tum aIterum,quod Diofeotides & Theophraftus defcripferunt:^ Plinio prteteritum admiror aZ 
nitum a terumenqutt Dtofcorides)funtqui cynocftonon,qui lycotSonon.quicyamon leucd; Ro! 
mam colomeftrum (eolomeftm,Syluaticus)appellant.Huius tria genera funtumum quo t.enatores 
^ duo qutbus med.cl utuntur Ex his tertium quod Ponticum uocanqix^ASc uerbum ft demas dari’ 
or ertt fyntaxis ut Ruellius fecittfed ita uidebitur medicinale aconitum , non uenatorium dcfcribe= 
retcumhocafedefcripto uenatores uti in fine capitis doceat. Theophraftus quidem aconiti oenus 
unum tantum,quo medici fimul ac uenatores utantur, deferibit) plurimum in Italia luftinis monr^ 
bus nafcitur,antedido(altero quo medici utuntur.quod non defcriplit, ut neq, uenatorium ) effica 
cmstplaiani fdia habeqfed magis incifa (ittMoii pluribus quam platanus incifuris diuifa' 
Marcellus & R uellnis:fed licet etiam profundiores non crebriores incifuras accipere;) multocB lom 
giora(Ruellius SC Matthaeolus, qui (.««foaiifalegerunttbreuiora, Marcellus quiiwi^i-T^x legit • quani 
uocem forte commodius Latine reddas minora uel anguftiora)8i nigriora;caulem inftar pediculi in 
filice,(ut ipfe interpretor, enim in filice potius quam imAdy dici, in Vitulo docuimus)glabrum 
j, altitudine cubitali,& aliquando maioretfemen in ftliquis quadantenus oblongis.radices eirris mari^ 
narum fquillarum fimiles SC nigras ; quibus ad uenationem luporum utuntur, crudis eas carhibu* 
imponentesiquat in cibo ab illis fumptteeos enecant, Haec Diofcorides.AconitumCinqtiit Theophra 
ftus,deeodem loquens genere)folio conftatintubaceo(egon3lux®Oi«/(ii-.fed5i7liT«i-i5»f<(lrlego-cuni 
& Diofeorides platani folium ei tribuat,»: nosea facie lupariam noftram, cuius ftmtflores , noueri. 
musiradicc tum fpecie tum colore nuci proxima, (ut Gaza uertitlfed legendum Wati/},id eft fquill*" 
non itnsi;«.)Frit(ftus herbae eft,non humilis materiae, , fruticis ; nam capite quinto libri 4! 
hiftoriae,(/'5»'.fJ=*,i/A«(i<tTO,Si;7rald»,ceu tria ftirpium genera coftituit.)herba breuis eft,»: nihil fuper- 
uacuihabens,(s</S(/5r^fV,nihil egregium uel eximium,ut Marcellus uertit,quodmagisprobo:qua 
fidicat,etft maxime uenenofum fit aconitum,»^ miris facultatibus pr*ditum,nihil tamen herba ipfa 
;o infigne habet aut admiratione dignum, nifi radicem fortallis ut SC thelyphonum ; fed hic de herba 
hoc eft fuperficiepriuatim loquitur:)fed frumento firnilis.femen tamen in fpica non habet.Matthxd 
Ius nefeio quomodo negationem no uidit, SC femen i n fpica, uelut frumentum , habere falfd feriptir, 
f Aconitum Diofeoridis primum,hodie a quibufdam tora tiocatunde qua feorfim agam inferiusi 
Hic illud tantum monebo.errare Leonardum Fuchiium, qui herbam paris appella tarn uiilgo ab lt4 
lis.utMattharolus feribit, aconitum primum efteafterit, cum ea omnino fit folani generibus adnumc 
randa,tum alias, tum uiribustrefrigerandi enim caufa foris imponitur tumoribus calidis , idep utili, 
ter ut experientia nos docuieminime tiero putrefaciendi aut erodendi ut aconita : fed non elt quod 
pluribus refutem,ne Gm prolixionmecum quidem SC Matthatolus 8 C Tragus fentiuntifed fufFragio 
rum numero hic non uincitur.Fuchftus fane tum alias tum inde mihi deceptus uidetur,quod herba 
40 patisCquam aliqui non retfte afterem Atticum putanOnonnulli uuam uulpinam, lupinam, aut cani, 
nam uocantt unde SC Germanicum nomen faiftum , autfitftum potius ab imperitis puto medicis, 
WelffflbteCCnoftri uulgo uocant crii^ieEruLid eft cruciatam, propter folia femper ferequaterna,cru 
cis inftar difpofitajalij fpt«(fcn&tut/rtUJcntrt)t,Fuchfius etiam bolmutQ , quo nomine aliud folani 
genus in Bouein c.defcriptum nos appellamus.)Sed uua lupina apud Arabes folanum eftitefte A, 
uerroi,utSyluaticus fcribitjquamuis aliqui, eodem tradente,ftaphifagriam interpretentur. Alij fola 
num non lupi, fed uulpis uuam uocant.Gerunt autem uuas omnia folani genera. Cuculus uel uua 
lupina apud authorem defimplicibus medicamentis ad Paternianum,cap.8j. ipfum folanum fimpli 
citer ditftum eft. Syluaticus non cuculus fed caucalis legit,»: uuam lupinam exponit. Plinius certe 
folanum eucubalum uocat, 41 Secundi Diofeoridis aconiti genera duo agnofcimus.luteum (ut di« 
xi)8:coeruleum,quorumillud multo uenenofius »:uehementiuseft,aTheophrafto& Diofeoride 
deferiptum ; foltjs enim ad platanum accedit, SC extremx radices in cirros ceu fquillarum abeunt, 
Sic.hoc uero Arabum napellus uidetur.radice figuram napi pra:fentante,de quoinfra feorfim. No« 
firi utruni^ lupariam uocant, OJolfftuuri} C Rharti qui Italiceloquuntur ris delup , id eft radicem Iu, 
pOfed luteum pradptie per excellentiam ; SC quoniam ccerulei radix nigrior eft.lutei minus nigra, 
iiifca fcilicet Sf interdum albicans, lupariam albam SC nigram aliquando nominamus.bie mci^ wolf 
t»utQ/&ie fcbwnr^ wolfmUtQ. Lupada, inquit Syluaticus , eft herba interficiens lupos , 8 C potifli. 
Inum puluis exeatquidam falfd dicunt radiculam eireftuehcllcborumnigrum,cum reuerafitftran 
gulator adib fiue aconitum.Ccerulei quidem aconiti radicibus qui pro hellcboro nigro uterentur^ 
pharmacopolas in Sabaudia uiditSf lac. Syluius alicubi reprehendit idem a nonnullis in Gallia fie, 
j,ri;cuius erroris occafio eis fuit niger radicis color, & quod iientris profluiiium ftmilitcr moueat , ut 
in napello dicam , SC quod helleborus ipfe eis deeffet. Aconitum inuenifle prima dicitur Hecate; 
uenenorum infigni crudelitate fcemina , quaePerfam patrem Solis filium perinde crudelilTimuni 
0:9 3 
