744 De Quadrupedibus 
hominibus,cumdiligenten'nterrogarem,nufquamrcfciui, NapellusfmquitPonzettus Carditi*» 
lisjfiue aconiti fpecies,fiue non fit, adeo certe pernieiofus cfi,ut eius fuccus rumpat uafa, in quibus 
rcponttur,Quod autem dicitur animal paruumreperiri in eius radice , antidotum aduerfiis ipfum, 
non puto uerum , nec haCicnus fuit expertum. Lapidis aut cornti genus, quod linguam ferpentis 
uocant , fudore arguit fel leopardi, uiperam, napellum,fi quod horum adfit , non item alia uenena, 
Matthaeolua ex Aponenfi. Idem Aponenfisin lib.de ueneniscapitejo. defucconapellitraflans, 
bezoar((nquit)efl mufeus natus in i adiceeiustcuius aridi drachmar duar in potu dantur, Napcllus 
(inquit Autcenna libro 4,fen. 6, tra(S.i.fummai.cap. i.)uenemimeftdeterrimum,quod fi quis bibe 
rit,inflammatur labijs SC linguatoculi prominent.uertiginem dC fyncopen fubinde patitur, & crura 
mouere nel exercere nequit.Qudd fi qui euadunr,utplurimum beCiiciaut phthifici fiunt: cfiquado I* 
epilepfiam mouet uel odor ipfius. Inficiuntur eius fucco fagittae, quibus uulnerati fiatim intereunt, 
C^uod ad curam,uomitus fiatim prouocandus efi cum decoCio feminis rapx; dandum^ in pdtii ui^ 
luim 8C butyrum bubulum cocSum,multis fubinde potionibus: prodeft & corticunf glandium cum 
uinodccotSum.Dcindepratcipua eius cura efi bezahar, SCmcdicamen de mofcho, 6 c algeduar.Sd 
ture(buha,feu bifinus buha,ut Bellunen. legii:)8C iheriaca magna quadoq; ufm ad terminum,(fi in. 
tra certum tempus detur, nec nimium differatur.JPraftantiflimum omnium.fi detur mofchus in fri 
cationealbezahard:aut quantitas drachmae de medicamento mofchicum filiqua unamofchi. Sunt 
qui radices capparis bezahar napelli putent. Conueniunt quidem omnia albezaharad,fed maxime 
quod fimileeft alumini, 8C fila ut lithargyrus habetltem animal quod uocatur furinus(mus napelli, 
Belliinen.)in cibo fumptum aduerfatur napellojHadenus Auicenna. Et mox capite tertio,MurI:i- 
on etiam uencnumfimilenapelloefreputat,acfimiliter curari. Aponenfis fignaqusdam adijcir, 
quae Auicenna non habet:utfunt,illumqui fumpferitnapellum fiuefruCiumeiusflegofuceumJfi, 
ue fubfiantiam, intra unum uel tres dies mori:denigrari ac defufeari omnia membra eius,8C deinde 
tumere totum corpus, linguam in ore continere non polIe.Curam addit, ut cum butyro ££ aqua mi 
fceatur terra figillata ad uomitum prouocandum,8C mox exhibeantur fmaragdi contritifflmi drach 
mae duae cum uino,8C cordi imponatur fericum cocco tindum madefadum liquoribus flillatitijs ba 
glcfia: & rofarum.id^ aliquoties iteretur: &C a feriiis ore fugantur extremitates corporis , qui prius 
aliquid fmaragdi biberint,ne 8i ipfi de uita periclitentur. Ego maioris fecerim, fi mofchi aut ambr* 
aliquid cum terra figillata ex uino bibatur, quod 5 C Mattharolo placet tanquam prarfiantifiimum na 
pelli antidotum. Napellum album Arabes nominant, &: alibi cinereum ob talem radicis colorem, J» 
Bellunenfis. Napellus dicitur quod fit bryonia. Vetus gloflematarius Auicennac : fed hacopinio 
dolidior efi.quam ut refelli debeat. Ego omnino aconiti aliquod genus napellum efle puto : & for« 
tallis id fuerit luparia nofira cotrulea,cui radix paruo napo limilis efi,poIlicis aut amplius crafiitudi 
ne,in mucronem ceu fcorpij definens,ita ut fibris aliquot refe(!}is,Si cacteris pedum loco relidis,om 
nino fcorpium refera t,ut fupra dixi:nam ultima pars mucronis fatpe recui ua efi. De ueneno qui. 
dem eius confiat: SC Hier.Tragus feribit perijire aliquot Antuerpia , radicibus eis codis ( nimirum 
quod genus aliquod napi aut lifari aut limilis radicis exifiimaflenOin cibo fumptis. Scio Auicenna 
& lib. i.ubi plantas defcrihit,napellum SC aconitum diuerfis locis tanquam omnino differentes her. 
bas defcrip(ille:Si rurfus lib, 4. ubi de uenenis agit,alibi de napcllo,aIibi de aconito feribere, Sc reme 
diis 5 C accidentibus feu lignis quibufdam diuerfis.Sed hoc non fatis efi ad afferendum aliud napelli 4 * 
ab aconito genus elTeinetp enim tata apud eruditos Auicennac amhoritas efi. Ipfe quidem audader 
hoc aireruerim,napellum aut aconiti genus effe: (fcio tamen quibufdam in locis Auicennac in terpre 
tes napellum procicuta ponere,ut 4.f.i.i.)aut fi de nomine contendere non placeat,ijfdem quibus 
aconitum remedijs curari:utrun^ tjfdcm uiribus praeditum , calidum Sf ficcum ac fcpticum iiene. 
num effe:eo^ nomine utruntp toxicum,hoc eftfagitris inficiendis idoneum:(ne(p enim ullum frigi 
dum uenenum toxicum effe polle crediderim : ) quod de napello Auicenna tefiatur. aconito autem 
primo hodie^ faginas tingi,mox in tora dicam. Ponzettus quidem Cardinalis toxicum polTc ali» 
quando effe frigidum feribit, ut fpumam uel fanguinem botracis(ranac rubetae) fupercalefadac. Sed 
hoc uenenum frigidum effe alius nemo fcribiltnem ratione defendi potefi. Nicander membra eo in= 
cendi prodic,Similium etiam animalium uenena fepu'ca,ut falamandrac,linguae inflammationem fa. t* 
cere legimus. Certe cum feptica 8f calida uenena,in exigua etiam portione uenena fint, frigida no 
item, fed certa quanticate,illa potius utpote toto genere uenena ab exiguo fomento per totum cor 
pus inficiendo progredientia,faglttis tingendis delecSa exiftimo:ne(p enim mullum eis inhaerere po 
tefi:& exiguum illud quod inhaeret ferri candentis ui fuam refrigerandi noxam amitteret. Frigida 
enim uenena tofla uel ufia infirmantur:calida itel fepticanon item , cum etiam deteriora aliquando 
euadant. Certum efi autem quod faginarum cufpides prius ignitae fucco aliquo uenenatotingan* 
tur irccipit enim ferrum candens medicas uires & imbibit fuccumtquare ad parandum s»(,iB(«t,(cha 
lybcm uulgd uocant, cis ar rojrsp t ) ferrum medicatis quibufdam plantarum fuccis, pilofell* 
uel aliis,igmtum immittunt. Equi fudore cultellos SC fagittas quidam inficiunnignitos fcilicetilli 
intingentes:undeita uenenatifiOt.ut parti quam uulnerauerint,nimium fanguinis profluuiumin, 
ferant.ArnoldusexRafiSi Albcrco. Scio Hermolaum Barbarum, dorycnion, quod frigidum efi 
uenenum, fic diflum conljcere,qu6d cufpides telorum inficere mos effet illo, ex Plinio 11,51. Dory 
quidem ^ 
