748 Dc Qiaadrupedibus 
txtenuatam;m« minit carum Botanicus. Qua: ucro Gallis anchoUa hodie iiocatur , angelica qui” 
bufdani,non alia cll quam aquilcia noftra. V t leucomata BC albuginem quamuis dcnfam ex oculo 
detergeas, turam SC anturam herbas uirentes nitidiffime colletfias contundes , BC per linteum tenue 
fuccum earum exprime , eo^ oculos inunge, Marcellus Empiricus ; Vnde apparet torac,ucl turte 
ueltauraenomen, non ita recens elTe. Ex Plinio quidem aconiti ufum ad oculorum medicamenta 
fuiflcjiam fupra dixi. Herba quae taura uulgo nominatur, fiue tora , flore eft coeruleo , folio rotuiv 
do,r3dicc polypodij hirfuta,6«: uermis nigri effigie: Venenofa herba, cui per antipathia natura alia 
occurrit herba,antltaura 5C antitora cognomine, folio rotundo,Hermolaus in Diofeoridem Corolla 
rio ■ 54 i.in Lychnidis mentioneiquae BC ipfa taurion cognominatur.utaconitum taura uel tora : ea^ 
admota fcorpiones fimiliter torpefcuntia: quanquam aliud commune , quod fciam , nihil habeanq i,» 
ha:c tamen obferuatu digna nobis uifafunt. ApudAuicennamlibroquartointcrprscipuanapcl. 
li antidota turectura,uel potius antura legendum puto)numeratur,ut uetus interpres habet: ubi A. 
rabicebuha,uel bifmus buha legitur. Valdenfium populus in montibus habitat Gallia, non pro« 
cui Auenione,Italiam uerfus,harefeos ab ecclefia Romana damnatus; apud hos toram herba abun 
de nafei audio,cuius fuccum expreffum in bubulis afferuantcornibus,ad fagittas tingendas uenc« 
no prafentaneo:ipfi toram BC toxicum uocant.homo aut quoduis animal telo inde imbuto idum in.- 
tra femihoram moritur; homini tamen pracipue letale hoc malum efl. Vim eius experturi , acum eo 
fucco inficiunqquo ranam pungant; qua fi illico moriatur,ita prafentaneum iudicant. Mortiferum 
negant fi deuoreiur bibaturue, etflneid quidem iine noxdtt. Prafentiffimum uerd effe coniun» 
dum fanguini,quod per fagittas contingit:fi tamen locus idus frigida mox abluatur,remcdium pol x» 
licetur. Sanguis qui e uulnere defluxit etiam ad imum pedem,hoc ueneno contadus recurrit ,BCia 
uulnus iterum fubitiTanta in eo fanguinis uita^ auiditas rapida.Et hac quidem accepi olim ab ho 
mine fide digno,qui cum V aldenflbus ipfe uerfatus fuerat. Radicis certe BC foliorum forma.a: uis 
ipfa uencni,non aliud hanc toram,quam primum Diofeoridis aconitum effe euincunt: quod SC the« 
lyphonon uocatur,qudd uerendis fotminarum inditum mortis caufa fittnimirum quod illic etia uis 
eius &:halitusfanguiniiungatur,fiueperacetabula,fiueper«'it</li>j(< quandam. Audio etiam Sa« 
baudia populum eiufdem religionis effe,qui uallem quandam Lucernenfem incolat, homines afpe 
ros.nec admodum fuo principi obedientes; quod metuendi fint propter fagittas herba tora fucco 
uenenatas. Singulos domi uafculum huius fucciplenum feruare audio : BC tali fagiita idos paulo 
poft mori,uulnere incurabili. Abhac ualleexijffequidam aiunt Valdenfes , qui ab huius herba ufu 
Torelupini nominenturmam lupos aliasfeferas in uenationc,rimiliter huiufmodi fagittis feriunt. * 
Audiui etiam,fi benememini,folis in Gallia V aldeniibus,priuilegio quodam hoc toxico uti licere; 
forte quod & ad uenationem indigere uidcantur,cum montes ha&tent : SC tanquam uiri boni citra 
hominum noxam id poffeffuriexiftimentur;Sic & de aconito in Ponto feribit Theophraftus,ijs tan« 
tum qui praparare nouerint poffidere conceffum.cateris interdidum capitis poena. Anthora, ins 
quit Syluaticus,dicitur quafi antltora:quod aduerfetur thora.funt autem dua herba, qua fimul na 
fci folentifolijs uiolarum, rotundioribus tamen, &: parum incifistfloribus cyclamini,nili quia in tho« 
ra bene uiolacei funt,in anthora fubrubei;hac fanat, illa occidit , Hac illetremittit autem ad Thor* 
mentionem,tanquam plura illic didurus in T,litera;ubi tamen nihil prorfus fuper hisherbis ferip, 
tum inuenimus. Ant. Gainerius in libro de pene,antora radicem tanquam egr^ium antidotum ai 
commendat, cuius experientiam ipfe uideriqfi in potu detur fcrupuli pondere cum aceto ST aqua ro ^ “ 
farum.Eft autem.inquit, herba quanafcltur iuxta toram, ex qua uenenum conficitur , quo cum in 
alpibus Saluciarum BC Pinarolij capras fylueftres uenantur. Radix eius ( antora ) fimilis eft nucleis 
oliuarum,cuius mentionem in Synonymis Simon lanuenffs facit: Si eft bezear tor j,qua nullum nS 
animal fuo ueneno interimit. Admonet me antora herba cuiufdam rara , quam femel tantum in 
monte quodam alto Sabaudia reperi,ultra Lemannum lacum e regione fere Laufanna:folium eiro 
tundum, plane circinatum, ea fere magnitudine ut diameter duos pollices aqueqin circuitu ferratif, 
folidum,albicans:6i: fibenememini, lingulis plantis unicum.florem non uidi.radices funt alb 5 ,glan 
dibus aut oliuis quodammodo (imilesuqfilipendula,guftuferuido. Arabes quidam Afcitaappeb 
Iantur,quoniam bubulos utres binos fternentes ponte,piraticam exercent fagittis uenenatis , Plinf. ti 
us. Portulaca fylueftris quam peplion uocant,memorabiles ufus tradunturifagittarum uenena.et * 
ferpcntiumhamorrhoidumSipreftcrumreftringi,pro cibo fumpta,8(: plagis impolita exnahi, Pii. 
nius. Scincus prodeft contra faginarum uenena , ut Apelles tradit , ante poftea^ fumptus , Idem. 
Silphium uenena telorum SC ferpentium extinguit potum , ex aqua uulneribus circumlitum, Plin, 
V enenurn ferpentis,ut quadam etiam uenatoria uenena, quibus Galli pracipue utuntur, non gu. 
ftu , fed in uulnere nocent , (hoc etiam hodie de tora fertur,ut fupra dixi; ) ideo^ colubra ipfa tuto 
eftur.idus eius occidit, &rc.Celfus.‘ Primum aconiti genus(folio cyclaminDfype in Tridentino mon 
te,ubi abunde nafcatur,colIeiSum Mauhaolus feribinnomen ueroeius nullum adferqnec ullam de 
feriptionem, Toram enim alibi Diofeoridis orobanchen nominat, fte dieSam (ut ait) quod ea guftata 
uacca mox tauros defiderent; eandem aitlupam uocari : quod deuoret plantas iuxta nafcentcs. fed e,' 
de orobancha multis differui in Boue c. De primo aconiti genere fuerit, inquit Mauhaolus, ra. ° 
dix illa qua quidam circa Romam BC Neapolin utuntur , qui unam hanc lupos necandi artem pro. 
fitentiir; 
