884 De Quadrupedibus 
s» 
cis, ut circa farpcs alibi, prtcfertim humidis,Fuchfius numulariam uocat (expreila tiow Germana 
capfci*m5StUt,Angli eodem fenfu dicunt penigras)ouibus exitio effe creditur.Ita^ a Gallis per cir 
cunicriptionem uocatur herba oues necans, ftierbequi tue Icsbreb/s, At homini innoxia, 6C perix» 
pe falutaris eli.Ego teneram uerno fatpe ex aceto fale Si oleo comedi. Herba inodora cft,fios pallidus 
grauiter odoratus,ranunculi fere floris effigie: noftri ferpentinam (ittjtMf tut) nominant, quod fer» 
peiites uulnerati aut etiam aliqua parte di(re(3i,hac herba flbi mederi ut partes feparatte coalefcant, 
a uulgo fertur. Mirum quod anagallidem fotminam pecora uitanqat fi decepta fimilitudine, (focmi 
na: ad marem anagallidem,)deguftauerc,ftatim eam qua: afyla uocatur.in remedio querunt;ea a no 
fir is ferus oculus nuncupatur,Plin.Anagallis quidem herbula nitroib,acri Si infuaui faporecft, fc» 
re quo bette radix crudatfed cum eodem tum mas tum foemina fapore Si facultate fit , cur illum gu» 1 1 
flent hanc auericntur.equidcm miror. Cgterum aiylg herbse hoc uno in loco, quod fciam,Plinius me 
miniqnecuelipfe alibi, uel aliorum quifquam. Duua(ut mihi htceferibenti Gallus quidam ditfla» 
uiCherba uocatur Gallis, in Normannia praecipue, fimilis lapatho (uel gentianae maiori) fed angu» 
ftioribus folijs SC femper eredlis , neruo medio fere rubente, caudicis: nafeitur iuxta aquas. Hanc fl 
comederint oucs,innafcuntur eis in iecore animalia quaeda parua,nigra,qu£c fimilitcr duuae uocam 
tur:&: morbus itidem duua,incurabilis:itacp mox matSandaSf comedenda funtanimalia. Herba 
quoniam hyems erat demonftrari mihi non potuittquaerentdiligentiores num aliqua hydrolapathf 
fpecies (it,aut potius plantago aquatica,cui folia femper eriguntur;qiiamuis neutra caufiica fit , 
forfitan qui haec mihi ditSauii hanc ei facultatem elTefalfd credidit. Uanij noftri mihi affirmant fjpe 
■n iecore ouium hirudines reperiri,folliculis quibufdam inclufas , longitudine fefquidigiti , latitudi- 1* 
ne ad longitudinem fere dimidia,praetenues: id uitium contrahi potu aquae paluftris ; tn uentriculo 
nunquam ullas hirudines reperiri. Nafeitur inter frumenta herba alba panico fimilis,occupans ar 
ua, pecori quoqjmortifera,Plin.VideinBoueC.in aconiti mentione. ^Fratfla pecudum nonali' 
ter quam hominum crura fanantur,inuoluta lanis oleo at^ uino infuccatis,8f mox circundatis feru 
lis conligata,Columclla. f Si pediculi riciniue moleftentouem , radix fphendamni (id eft aceris) 
tundeda Si in aqua elixanda eft. Vbi autem a capite ufep ad extremS fpinp partem, lana totonderis, 
(iU'«:j«i'W,Cornarius reddit diuulferis,) tepidam ipfam aquam infundito, donec penetret uniuerfum 
corpus. Nonnulli in taliquo^ affe<Su(ut in fcabie)cedria tantum utuntur. Alijs etiam in ufu eft ra. 
dix mandragorae. (« Jt lawJl^xysiifi^cui miin xstyoiwioTSTO.) Canendum autem eft ne gufletur ( a pe. 
core.)eft enim periculofa.alij cyperi radices coquunt,eocp decotSo oues abluunt,Diophanes, At» 
qui Plinius pediculos inouibus gigni negat,hisuerbis:Inouibus Si in capris ricini folum gignun. 
cur,pediculi Si pulices nulli. Et alibi.Pilos habentium aftnum tantum immunem pediculis credSt, 
Si oues. Gigni quidem pediculos in lanis interemptarum a lupis ouium , dicemus in D, ^ Sca» 
biem ouium contagiofam Galli uocant le lac. Oues ne fcabtat fiant. Amurcam puram , Si aquam 
ubi lupinus deferbuerit. Si fecem de uino bono inter fe pariter omnia fumito ,, Si bene commifeeto, 
Poilea cum detonderis oues, unguito totas: finito biduum aut triduum confudenudeindeinmariia 
uito,ft' aquam marinam non habebis, facito aquam falfam,ea lauito. Si hxc fic feceris, non fcabrse fi» 
ent,8i lanacplus,Si meliorem habebunt. Si ricini non erunt molefti. Eodem modo in omnes quadrii 
pedes utitor fi fcabrse erunt,Catocap.96. Oues frequentiiisquam ullum aliud animal infeftantur 
fcabie,quam facit macies,ut maciem exiguitas cibi. Huic morbo nifi occurratur,unica totum pecus 4» 
coinquinabit.Namoucscontagioneuexantur,Textor, Prae frigore oues aliquando infeabiemSi 
podagram incidunt,refte Vergilio, De tonfura ouium primum animaduerto antequam incipiam 
facere,numfcabiemaut ulcera habeant,ut,fi opus eft, ante curentur quam tondeantur, Varro. O» 
ues lauari folent uel lana: purgandsc,uel fcabiei curanda: caufa,ut fuperius ex Macrobio recitaui. 
Qua: inter tondendum excitantur uulnera,pice liquida inungere conueninat uniuerfum corpus o. 
Ico cum uino.aut codlorum fucco lupinorum amarorum.Sed multo praeftantius fuerit ex uini amur 
ese^ portionibus paribus,aut ex oleo Si uino albo cerae Si adipi(r«ei,feuo)miftis, inungere. Hoc ft» 
quidem efficit lanam innocuam(S/i'«i/ s’™B,)fcabiei refiftit, ulcera^ prohibet ne fiant,Didy 
mus. V ide etiam infra in E. ubi de tonfura ouium,quomodo iam tonfa: illinendae fint ne fcabrae fiSt, 
ex Columella praecipue. Scabie igitur oues nunquam infeftabuntur,fl eis qua: prseditSa funt, quit j» 
piam oues tonfas immxerinSinauiem ob negligentiam tuam.fcabie tua: foedentur oues,eas curabis 
hoc modo:Amurcae finefale,aqua:in qua amari lupini maditerinqfeds^ uini albi,fingulor3 fquas 
portiones in uafe aliquo mifcens,Sf calefaciens,ouem inde perungito, eamtp ficin unam Si alteram 
diem relinquito.Tertiauerodie,marinaaqua,aut muria calidalauandaeft:acpoftid,aquapotabilf. 
Qiiidam cuprefli fphaerulas aqua maceratas alfundunt.Alij exfulfure, cypero , cerufa at® butyro 
miftis,fcabras oues inungunt. Sunt qui ex luto orto ab urina quamafinusinuia excreuit, illinant 
oues.Nonnulli autem reditis facientes.non prius admouent aliquod remediorum di(Sorum,quam 
totonderint partem fcabidam.eam^ lotio antiquo perfuderint. In Arabia porro uel fola cedite in= 
undione fcabiem difcutiunqut in camelis SC elephantis quocp. Scabiem ouium compefees , fi lotio 
praluens,fulfure at® oleo inunxeris,Diophanes. Ouesfinquit Columella)frequcntius, quam uh 
Ium aliud animal infeftantur fcabie,qu£cfercnafcitur,ficutnofter memorat poeta; Cum frigidus im 
ber Altius ad uiuumperfedtt.ec horrida cano Brumagelii. Vel poft tonfuram , fi remedium 
prxdidt 
