DcOae. E. Lib. 1. 
89T 
Strabo Ubro.}> Lanarum funt «a coloribus quos bibunt diferimina:cymatlles,a flinSibus: gerano 
chroM a gruibus.Iamab amethyRo.ab feren(tate,a croco.a rofa,a myrto.a glandibus, ab amygdalis.i 
ctra.a coruo coraxicae ,a purpura coloITinatiEt haec partim cx Plauto.partim ex Ouidio in Artib.K 
Strabone, Hermol. Coraxi quidem Colchidis populi funt,&: iuxta eot pars Tauri montis Coraxis 
Hel Coraxicus appellatur. Lanam tingunttalga Cretica, lacSucat quaedam fpccies,loti radix, nucum 
cortex,rubea,fiderltis,ut Aggregator ex Plinio citanltem fabj decoflio, Ifaac & Serapio fecundum 
Diofeor, Molliorem uero Si pulchram lanam reddit codifi,id eli ftruthium.IdemtAqua maris,Plin. 
Colorum plura generatquippe cum defintetiamnomina eis, quas nariuas appellant, aliquot modis, 
Plinius. Lanarum colores natiui memorantur quatuor praecipui, ctlamfi Plinius dicat uel natiui» 
p nomina dceffealiquot modis, Albus in Apulia nobilis, ut ait Martialis. Velleribus primis Apulia, 
Parma fecundis Nobilis,Altinum tertia laudatouis. NigerinHifpania di Pollentia, ut diximus. 
Rutilus,qui Si ds dici poteft,& a Martiale ruffus.Fuluus, 8C fuse pulliginis Tarentinus , Bayfi, 
UstMox autem ex Gellio fubijcit , fuluum cqlorem ex rufFo uiridi mixtum efle, ita ut in alijs plus 
uiridis,in alijs plus ruffi habeaqdfc/ Lanarum nigrae nullum colorem bibunt; de reliquarum infe« 
<S« fuis locis dicemus in conchylijs marinis,aut herbarum natura , Plin. De coloiTino Si coracino 
coloribus paulo fuperius dixi; uide etiam in B . quaedam de colore lanae. Pratextae apud Hetrufeos 
originem inueni. Trabeis ufos accipio reges; PiiSas uefies tam apud Homerum fuifle , unde trium, 
phales nata. Acufacereid Phryges inuenerunt, Ideo^ Phrygiones appellati funt. Aurumintexere 
in eadem Afla inuenit Attalus rex,unde nomen Attalicis.Colores diuerfos pidiura intexere Baby. 
1« Ion maxime celebrauit. Si nomen impofuit.Plurimis uerolicijs texere,qua polymita appellant. Ale 
xandria inflituit;fcutulis diuidere, Gallia.Metellus Scipio triclinaria Babylonica feftertiu otSingetis 
millibus ujniffc ia tunc pofuit in capitalibus criminlb.qua Neroni principi quadragies feftertio nu. 
per ftetere, Ser.TulJtj pratcxta,quibus%num Fortuna ab eo dicata coopertum eraqdurauere ad 
Seiani exitumtmirumcp fuit nec defluxiife eas,ncc teredinum iniurias fenfilTe annis d. Ix. V idimus 
iam Si uiuentium ucllera,purpura,cocco,conchylio,fefquilibris infeda, uelut illa lic nafei cogente 
luxuria, Plinius. Et rurfus,Lanam Si colodi fufoTanaquilis, qua eadem Caia Cacilia uocata elf, 
in templo Sangi durafle, prodente fe,author ell M. V arroifatSam^ ab ea togam regiam undulatam 
ade Forcunj,qua Ser.Tulllus fuerat ufus.Inde facRum ut nubentes uirgines comitaretur colus com 
pta,Sifufuscumftamine. Ea prima texuitreflamtunicam,quafimulcumtogapura tytonesindu- 
jo untur noua^ nupta. Vndulata ueflis primo c lautifflinis fuit,inde foriculata defluxit. Togas ralas 
Phrygianastp , diui Augufti nouiflSmis temporibus coeplire,fcribitFenellella. Crebra papauerata 
antiquiorem habent originem , iam fub Lucilio poeta in Torquato notata , Hucufque Plinius. 
Rica eft ueftimentum quadratum, fimbriatum,purpureum, quo flaminica pro palliolo utebantur. 
Alij dicunt quod ex lana fiat fuccida alba , quod conficiunt uirgines ingenua patrima matrima ci. 
ucs,8i inficiatur coeruleo colore,Feflus. Vide Rica, apud eundem alibi. Ex pilis ouium (inquit 
Crefcemienfisjfiunt indumenta neceflaria Si lucunda hominibustqui quanto funt fubtiliores , tan« 
to meliores Si maioris prerij. Qui ouillam lanam pexerit,at(p ex ea ueliem confecerit, feabiem, ut 
ferunt,procreabit ei,qui ea ueftietur, Aehan. Reliqua de lanis uide in Philologia e. 
^Pelles qua cum fuis pilis ad uefiiium parantur apud nos,agnina omnes non ouille funttquam 
a 0 obrem in Agno de eis dicam. Ouium uero pelles qua pilis detratSis parantur a cerdonibtis.colore 
aliquo infe<fla,adcalceos,ocreas, thoraces, chirothecas, marfupia huiufinodi paranda adhiben. 
tur. Ex pellibus ouium(agnorumpotius)cum pilis fiunt pelllceapannotumtemporefrigido com 
moda. Ex ijfdem depilatis fiunt calceamenta, Crefrenticnlis. Ex ouillis pellibus audio etiam mem 
branas fieri, maceratis in aqua cum calce. Si poftea extenUs.Hacura tenuiores molliores^ pro char 
ta ut inferibantur idonea funt, iam 8d libros in membranis excufos uidimus. Craifiores pugillari- 
bus feruiunt , pigmento quodam illita candido aut luteo, Litera ftyli anei uel argentei mucrone 
obtufo infcribuntur,fpongia linteone humido infrItSa delentur. Hinc Si libri colligati ueftiuntur. 
Si altj diuerfi ufus habentur. f^Seuo ouillo cerdones etiam uc! futores illinunt ac molliunt coria, 
f OlTa manubrijs cultellorum idonea funt. Vrina ouium apud Rbatos , ut audio , nitri fitSitij 
JO materia eft. |f V t pili nigri equorum mutentur in albos; In lafle pecudum bulliente linteum ma, 
defa<Sumlocoimpone,idcp toties donec cum fricatione modica digitorum pili cadant; deinde aliud 
linteum purum madefatftum in latSe recenti ff^ido, (melius forte calido uel tepido,) duces per lo. 
cum depilatum ubi pilos(pro mgris albos)renafci uoluerisihoc facies per tres dies uel pluries, donec 
pili Incipiant crefcere,diebus fingulis ter utminimum,Rufius. 
f Sues,oues Sf capra cum libidinofiores funt, mares pafla, mox ipfp etiam eos confeendunt, 
( oTttf/ viuf «r-ra fc^Jiy5ui's,lego tais ) magnam tempO 
flatem { vsfoira ) fignificant. At fi tardiores folito ad coitum flnt eadem pecudes, gaudebit 
per quod ei ueftibus indigenti,fatis temperatum anni tempus futurum prafagiant, Aratus Si Scho. 
liaftes. ' Et rutfus,Siboues&:pecora((oSAit,ideftoues,Scholiaft,)dcclinatelam autumno terram 
fo (pedibus, Aelianus) foderint, K capita uerfus boream protenderint, magna & rigida hyems circa oc 
cafum Pleiadum expetftada eftteo^ maior,quo pecudes illa magis foderint, fequetur enim nix mul 
n frugibus K plantis noxia. Hoc quidem de ouibus Aelianus etiam ex Arato rej^ent. Fecora 
