6 $ 3 P A t i c h. R 
dig , dik en digt tros-wijz. e bij malkander , dat men 
bijna niet anders als een enkele geheele Bloem-tros ge- 
Geftalte waar werd. De verwe is gantfeh wit. Wat klcyner 
d--r Bloe- zijn ze als die van de Vlier : gemeenelijk neerwaarts gc- 
men- keerd; lieflijk van reuk. Beftaan uyt zes Bladert jens-, 
waar van de uytwendigfte drie kleyner zijn dan de in- 
wendigfte. Hebben ook van binnen eenige bleek-witte 
Afhang&eltjens. Blijven uyt eygener aart maar alleen 
.weynige dagen goed. Vallen zelden ter neer, maar ver- 
minderen aan hare Struyken ; nalatende een tamelijk 
groot , drie-hoekig , eerft bleek-grocn en blinkende , 
Z aa( j_ daar na rosachtig , haaft groot wei dende , blaasachtig 
huyije. Z aad-huysje : ’t welk in ’t begin van Junius tot zijne 
Zaad. volmaakthcyd zijnde geraakt, in zich bevat een bruyn- 
verwig , drie-hoekig Zaad, doch van binnen wit. 
Aanwin- Dit Zaad werd in ’t laatfte van April (dan komt het 
ning. na vier weeken tijds op ) of in een Pot , om binnens 
huys te mogen ftellcn,gezayd in November (doch dan 
komt het niet voor in ’t volgende Voorjaar te voor- 
fchijn) met een waflende Maan , ontrent een kleyne 
vinger-breedte diep in de aarde gelegt. Geeft ook, op- 
gekomen zijnde, en op een warme, wcl-gemcftte plaats 
gezet , niet voor ’t derde jaar zijn’ cerftc Bloemen ; en 
in deeze koude Ncederlanden weer volkomen rijp 
Zaad. 
DERDE AFDEELING . 
LAPATHUM HORTENSE ROTUN- 
DIFOLIUM FIMBRIATUM , five 
RHABARBARUM FIMBRIATUM 
ROTUND1FOL1UM: 
O F 
RHABARBER MET GEFRONSTE 
BLADEREN 
Ge Halte Chiet uyt een dikke , geheel ronde , regt- 
en eygen- neergaande Wortel ( waar aan met’er tijd 
fchap der verfcheydene fterke zajde-fcheuten ovaals- 
Wortel. .. J c . , J J . 
fSjSRXtUm wijze, of plat-rond , vol zwarte Jtreepjens , 
als aangegrocyde draadjens , voortkomen ; 
uytwendig bruyn-rood , inwendig blcek-geel van ver- 
we, rondom met vecle bruyne langwerpige en daar tuf- 
fchen gemengde blcek-geele fireepen , gelijk men een 
Jlralende Zon affehilderd , aardig vooizien ; zonder 
reuk, maar zeer bitter en krachtig van fmaak ; te zamen- 
trekkende, wat warm, en, geknauwd werdende , een 
weynig bijtende van aart ; wat digter , en niet zoo hol 
noch fponsachtig , ook met meerder inwendige voch- 
tigheyd begaafd als de voorgemelde) verfcheydene digt 
Gedaante hij malkander zittende Bladeren , zich een weynig bo- 
der Blade- ven de aarde verheffende , doch niet zoo meenigvuldig 
rcn - als de voorgaande ronde Rhabarbar , noch ook zoo zeer 
opwaarts ftaande; maar zich gemeenelijk met het voor- 
fte punt meer als ’t agterfte neerwaarts buygende. Zijn 
ook niet zoo rond , maar langwerpiger ; wat kleyner : 
de grootfte anderhalve Maat-voet lang , en ruym een 
voet breed ; in ’t midden vercierd met een groote dik- 
ke Rugge , of Ader , hier en gintfeh geteekend met 
roode plekken ; waar uyt veel andere ter zijden na de 
randen ovaals-wijze rond te zamen komen , en ook daar 
uyt ontelbare kleyne voort-fchieten. De gedachte Bla- 
deren zijn Gras-groen van verwe; een weynig blinken- 
de , aan de randen gekruld , of gefronft ; bij de Steel 
in twee rond-toegaande deden zoo wat als ingefneeden ; 
en dus in een punt , doch niet zeer fcharp , uytlopende. 
Niet wel zoo dik als die van de voorgaande foort, ech- 
ter in ’t aanraken eeven zacht : weynig van fmaak , en 
gantfeh zonder reuk ; ook uyt eygener aart wat ge- 
fronjl , doch op verre na zoo veel niet als de voorige; 
maar vlakker. 
Steden. Hebben ook lange Steelcn , doch veel dunner als de 
andere, ronder, ook met in- en uytwaarts gaande Jlree- 
HABARBER. 
pen, zoo wel groen- als rood-verwig, vercierd; boven 
niet zoo plat, breed, noch met zoo een diepe holligheyd , 
of geut, voorzien. 
Uyt ’t middel-punt deezer Bladeren fchict een Steel Voor- 
voort , een , twee , en ook wel derdehalve Maat-voet naamrtc 
lang; ontrent rond; van binnen een weynig hol; uyt- StecI ' 
wendig bleek-groen , met vcele flreepen ; hier en gintfeh 
met groote roode plekken voorzien : aan welke zoo aan 
de eene als de andere zijde boven malkander kleyne Bla- 
deren uytfpruyten ; waar tuflehen vecle kleyne doch 
tamelijk-lange Steelt jens , te zamen boven fpits toegaan- 
de, en een kleyne pyramide vertonende , uytfchictcn. 
Aan deeze komen in de Afaymaand zeer aardig voort Aardige 
ontelbare, zeer kleyne, niet meer als drie of vier dagen 
durende Bloemt jens, hier en daar als bij leeden, digt op mcn? UC * 
malkander, aan teedere, korte Steelt jens neerwaarrs han- 
gende ; en niet qualijk de gedaante van een Parrtsyl 
voorftellende. De verwe is groen ; doch uytwendig 
vercierd met eenige roodachtige teederheyd , en inwen- 
dig met vier of vijf geele afhangzeltjens , gelijk men 
wel ziet in die van de Acltosa rotunditolia Ro- 
man a , of ronde Roomfche Zuring. Beftaan uyt zes 
Bladert jens ; van welke de uytwendige drie de kleyn- 
ftc , de andere drie de grootfte zijn. Deeze Bloemen 
vergaan niet in haar zelven : vallen ook niet ter aarden Zaad- 
ncer ; maar werden in tecgendccl hoe langer hoe groo- j' u y s j e ' 
ter; en vertonen zich daar na drie-hoekig, boven breed, 3 
en onder fpits ; alzoo dan onder hare drie Bladert jens , 
nu gelijk als een drie-hoekig Blaasje verbeeldende, ver- 
bergende een drie-hoekig Zaad-hnysje-,cex[t Lijf-vcrwig 
van couleur , en zeer fchoon blinkende : doch in het 
laatfte van Junius , en in ’t begin van Jsslius , werd 
het bruyner , en bevat een drie-hoekig Lcevcr-vcrwig 
Zaad. 
Dit Zaad in de Maand van April met een waffende Annwia- 
Maan de aarde bevolen zijnde , komt haaftig voort : nin g- 
geeft in het derde jaar daar na zijne eerfte Bloemen , en 
vervolgens in onze Landen rijp Zaad. ’t Uytgevallene 
flaat ook wel zomtijds van zelfs op. Indien het in Okto- 
ber of November in een Pot werd gelegt , en binnens 
huys gefteld , zoo komt het vroeg in ’t Zoor jaar voor 
den dag. Begeerd dan een goede , luchtige , warme 
plaats ; ook uyt eygener aart een wcl-gemeftte grond ; 
en blijft vecle jaren lang in ’t leeven. 
VIERDE AFDEELING. 
RHABARBARUM , five LAPATHUM 
LANUGINOSUM CHINENSE LON- 
G1FOLIUM , vel VERUM MAT- 
THIOLI. 
Dat is : 
LANG -GEBLADERDE WOLLIGE 
PAT1CH uyt CHINA: 
O F 
OPPvEGTE RHABARBER van 
MATTHIOLUS. 
S En zeer cedel Gewas , door de Heere des Gedaante 
Heemels en der Aarden gcfchapen tot cn ejgen* 
zonderlinge bevoordcring van der Men-^H" 
fchen gezondheyd , heeft een lang-leeven- 1 
de, dikke Wortel , bijna rond; ruym een 
halve voet , of tv/ee hand-brecd lang ; voorzien met 
verfcheydene over al gintfeh cn herwaarts uytfchie- 
tende, tamelijk-dikke cn korte Vcezcl-wo rteltjcns ; van 
verwe uytwendig donker-bruyn , of uyt den roflen 
zwartachtig , doch van binnen geel , doorlopen met 
eenige roode Aderen, van een bevallige aanfehouwing; 
welke , wanneer de Wortel droogd , vergaan. Deeze is 
vochtig van aart , en bewaard in zich een lijmig Zap , 
Xx z uyt 
