7i3 Zeevengetydenkryud. Malloot e. 724 
Siebencezeit, om dat het, gelijk zommige meenen, 
zeevenmaal op eenen dag zijnebevallijke reuk veranderd. 
In ’t Franfch Treffle odoriferant; en in het Ita- 
liaanfch Loto Domestico. 
Hier van zijn mij in haren aart veel aardige verander- 
lijke foorten bekend geworden ; namentlijk : 
Veele ver- I. LOTUS SILIQUOSUS QUADRANGULARIS FLORE 
anderlijke rubro , of Zeevengctijdenkruyd met vierhoekige Peu- 
foorten. en eefj roo j e Bi ocmj 0 ok gcheeten Lotus tetra- 
GONOLOBUS. II. SlLIQUOSUS QJ/ADRANGÜ LARIS 
flore luteo , of Lotuskruyd met een vierhoekige 
Peul engcele Bloem. III. Ornithopoides, Jive flo- 
re luteo siliqua Ornithopodit , of met een 
geels 'Bloem , en Peul als een Vogelvoct. IV. VesiCA- 
rius Hispanicus , of Spaanfch Lotuskruyd met 
Blaasjens. V. Siliquosus Coronatus Marinus, 
of geltroond Zee-Lotuskruyd. VI. Siliqj/osus co- 
ronatus palustris Lusitanicus, of Portugal fch 
gekroond Lotuskruyd met Peulen , groeyende in Pl'ater- 
tot tien in achtige plaatsen. VII. Segetum flore luteo 
getal hier globoso , of Lotuskruyd wajfende in ’t Koorn , met 
ftekif C ' ecn ronde, geele, Knops-wijze Bloem. VIII. Praten- 
sis siliquosus, of met Pcultjens, voortkomende in 
Gras-velden. IX. Barbarij frutex Dalecham- 
pii , of Hecjler achtig Lotuskruyd uyt Barbaryen, ge- 
tcckend van Jacouus Dalechampius. X. Lotus 
frutex ei.egans INCANUS, of Zcevengctijden Jlru- 
vel-kruyd met aardige ruyge Bladeren ; en dan noch 
meer andere. Niet alle zijn ze van de zelve Bouwing en 
Grond.cn 
Plaats. 
Welke 
foorten 
maar al- 
leen ccne 
Zomer 
leeven. 
Zeeven- 
getijden 
kruyd in ’t 
Koorn 
walTende. 
Andere, 
langer du- 
rende 
foorten. 
Waarneeming. 
Echter beminnen ze al te zamen een goede, zandige, 
gemeene, en met twee-jarigc Paerdcmift tamelijk voor- 
ziene grond: een openc, warme, wel ter Zon geleege- 
ne plaats , en matige vochtighcyd. Geevcn in den 
Herfjl gemccnelijk volkomen Zaad. 
Het Lotus sativus, of gemeen tam Zeevengctij- 
denkruyd : SlLOQUOSUS QUADRANGULARIS FLORE 
RURRO , met vierhoekige Peulen en een roode Bloem : 
SiLOQiiosus CORONATUS Marinus , o f gekroond Zee- 
Lotuskruyd : SiLiQiiA Ornithopodii , met Peulen 
van Vogclvoet; Vesicarius Hispanicus, uyt Spaan- 
je met Blaasjens ; en Lotus segetum flore luteo 
globoso, of in ’t Koorn wajfende Zeevengctijdenkruyd 
met een ronde geele , Knops-wijze Bloem , blijven niet 
meer dan eene Zomer in ’t leeven. Geeven, bij goe- 
de tijden , teegens de TVintcr , rijp Zaad , en ver- 
fterven daar meê. Worden derhalven ieder Voorjaar 
in April , met een wadende Maan , weer op nieuws 
gezayd, niet diep in de aarde, en dcezer wijs vermee- 
nigvuldigd. 
Het hat(f-gcnocmdc Zeevengctijdenkruyd , in’ t Koorn 
wajfende , fchiet zelden meer dan een voet hoogte 
boven de aarde op ; verdeeld zich echter in veele bleek- 
groene ronde Zijde-takjens ; waar aan veele Bladeren 
voortkomen, nu uyt de eene, dan uyt de andere zij- 
de , niet hoog boven malkander ; ruftende op korte 
Steel tjens , en in drieën gcftcld , op de wijze der 
andere foorten. Tuflchen de zelve komen te voor- 
fchijn de Bloemtrojfen , tamelijk groot , veel iri ge- 
tal , en gevoegd op korte Steelt jens, van een aardige 
aanfehouwing. 
Het Lotus siliqjjosus quadrangularis flo- 
re luteo , Zeevengctijdenkruyd met een geele Bloem 
en vierhoekige Peultjcns : Siliquosus coronatus 
palustris Lusitanicus, of Por tugaljch Lotuskruyd , 
wajfende in waterachtige plaatz.cn , met een Kroons- 
wijze gefielde Bloem en Zaadpeulen : Barbarij fru- 
tex Dalechampiï , of Heejlerachtig Lotuskruyd uyt 
Barbaryen , befchreeven van den hoog-geleerden Da- 
lechampius ; en Lotus frutex elegans incanus , 
of Zeevengetijden flruvelkruyd met zeer fchoone ruyge 
Bladeren , vergaan niet zoo haaft , maar blijven cenige 
jaren in ’t leeven. 
Het Heejlerachtig Lotuskruyd uyt Barbaryen , be- 
fchreeven van Dalechampius, groeyd in deeze Landen ac | lt ; 2 ^ 
op tot de hoogte van derdehalve, ook wel drie voeten, tuskruyd 
Heeft onder al de andere foorten de ftcrkftc en breedfte uyt Barb»- 
B lader en, Herrs-wijze gcfteld , voor breed-rond , en r ^ en ‘ 
onder fmal toegaande ; uyt den groenen blauw -ver- 
wig. Krijgt , als de kleyne Bloemt jens vergaan zijn , 
veele korte bij malkander gevoegde Zaad-pculijcns. 
Het Zeevengetijden JlruveUtruyd met Jcboone ruyge Zeeven- 
Bladeren , bekomt in onze Geweften nauwelijks de g etl J Jen 
hoogte van twee voeten. De Bladeren zitten veel- kmydraet 
voudig in getal aan hare Steelt jens. Zijn een weynig ruyge BI*, 
blinkende, fmal en langwerpig; voor voorzien met een ‘leren, 
kleyn puntje, als een doorntje. Hare Bloemen komen 
veel grootcr, als die van de voorgaande, re voorfchijn, 
in ’t bovenfte van hare meenigvuldig-verdcelde, ronde 
en ruyge Steelt jens, uyt gantfeh ruyge en langwerpige 
Knopjens. 
Deeze nu gemeldde foorten buytcn ftaande, verdra- Hoedanig 
gen ongeerne felle Vorjl , en diergelijke ongeleegent- waar rc . 
hceden der Winter. Moeten derhalven , in Potten ge- 2 e winter* 
plant, en in OEI ober voor veel koude Herfjlreegenen ge- 
wagt geweeft zijnde, binnens huys worden gebragt, 
op een luchtige plaats, waar in niet als bij harde Vorjl 
door een Kagchel word gevuurd. Gedurende dien tijd 
moet men ze flegts met een weynig lauw Rcegenwater 
van boven begieten , en in ’t begin van April, met een 
aangename Lucht en Reegen , weer buyten ftellcn. 
Dikmaal geeven ze volkomen Zaad: ’t welk dan, met 
een walTende Maan van April of May , de aarde word Aanwin- 
aanbevolen , niet boven een ftroobrecd diepte gelegt. ning. 
Hier door kan men deeze foort vcrmeenigvuldigen ; en 
dan ook noch door langzaam-aangewaflene jongen ; die 
men met de gemeldde Aprilfche Maan van de oude 
neemt, en verplantt. 
Het Lotus quadrangularis , . of tetracO- Zoevenï 
nolobus flore luteo, laat zich ook wel door hare getijden- 
Scheut jens vcrmeenigvuldigen , als men die met een vol- .[^oeki- 
le Maan van May ol Jumus affnijd, in een Pot fteekt, ge Peulen, 
zes wecken lang op een donkere plaats ftcld , en zom- en geele 
tijds met Reegenwatcr van boven begiet. Want dan Blocmen - 
krijgen ze Wortelen , en groeyen voort. Dit heeft mij Aan . 
de ervarentheyd geleerd , doe ik niet meer als een kleyn nin , g^ ln,, 
en Hecht Plantje van deeze foort had over behouden , 
en derhalven door de nood gedwongen wierd , een 
proef hier van te neemen. 
Het Lotus elkgans frutex incanus is ’t tee- Zecven- 
derfte van alle, waarom men’er ook in dcHerfflenWin- 
ter zeer nauw acht op moet neemen, zonder daar ontrent kruyd. 
iets te verzuymcn. 
KRACHTEN. 
Z Eevcngetijdenkruyd, of Lotus Jativus, is van aalt Galen. 1 7. 
tuflchen koud en warm; daar beneevens eenwey- Simp. 
nig verdrogende en vertccrende. 
De Bladeren en ’t Zaad in Wijn gekookt, en daar Lome. hifi. 
van gedronken, doed wateren ; neemt wech de brand 
van de Blaas ; de opjltjging van de Moeder, en der 
zelver fmerten ; ook van alle andere Leeden. Is goed 
voor een eerft beginnende Waterzucht-, de derdedaag- 
Jche Koorts , en de beet en der giftige Dieren. 
De Bladeren, Bloemen, en ’t Zaad in Edik en Ho- 
nig gekookt: dan daar van een Roemertje ingenomen, 
word gepreezen teegens vergif. 
Het Zap deczer Bladeren met Honig vermengt, ver- VuchJ. lib. 
drijft de vlekfen der Oogen ; doed de Vliezen en Wolken c - 2 S;- 
vergaan, daar in gedaan zijnde, en maakt een helder 
Gezicht. 
De Oly , waar in de Bloemen en Bladeren geweyktof Camerar. 
geinfondeert zijn geweeft, is dienftig voor alle varjfche l - 
Wonden ; Breuken of Gefcheurtheyd ; Gezwellen aan ’t 
Fondament, en verjluykte Leeden. Verfterkt zonder- 
ling de Zeenuwen: verzacht de harde en koude gezwel- 
len-, vermits ze verteerd, verzoet, en verdrijft. 
Zzi CCCXII 
