Namen. 
Vccle ver- 
anderlijke 
foorten. 
Grond. 
Ainwin- 
ning. 
Gemeene 
Malloote. 
Aanwin- 
ning. 
Avtrr. lib, 
Simp. cap. 
4a. 
Cal. lib. 7, 
McJ.Simp, 
Camerar. 
I. 3.C.4I- 
Trag. 1. 1 . 
t.}. 
Ded. I. r;j, 
(. 10. 
Rucll. I. 3. 
*-3f- 
Diofc.li. 
r.48. 
Rafis lib. 
Simp. cap , 
28. 
71J Beschryving der Kruyden, Bollen en Bloemen, III Boek, 716 
CCCXII HOOFDSTUK. 
MALLOOTE. 
a ^ een * n het Neederlandfch dus , 
iriaar °°k van vec ^ e ^ELILOTE gc- 
noemd : in het Latijn Melilotus: 
'h'h ‘ n het Hoogduytfch Grosser Stein- 
klee, of Barenklee: in ’t Franfch 
Melot; en in het Italiaanfch Me- 
LILOTO. 
Hier van zijn mij in haren aart deeze veranderlijke 
foorten kenbaar geworden. 
I. Melilotus officinarum vulgaris flore 
luteo , of gemeene Malloote met een gecle Bloem , ge- 
bruykclijk in de winkelen der Apotheekeren. II. Flo- 
re albo , of met een witte Bloem. III. Italicus 
maximus, of aldergrootfie Italiaanfche Alelilote. IV. 
Italicus siliquosus , of Peul-dragende Italiaan- 
fche Alelilote. V. Annuus odoratissimus Lusi- 
tanicus , of neer welriekende Portugalfche Alallotc. 
VI. Inodorus supinus Lusitanicus , of leggen- 
de Portugalfche Alelilote ronder eenige reuk. VII. 
Melilotus sylvestris, of wilde Afallotc; en dan 
noch meer andere. Niet alle zijn ze van de zelve Bou- 
wing en Waarneeming. 
Zij beminnen’ een goede , zandige , wel-gemeftte 
grond: een luchtige, vrije, genoegzaam ter Zon ftaan- 
de plaats , en matige vochtighcyd. Geeven in den 
Herfft volkomen Zaad, en worden dan door een kley- 
ne Rijp van ’t leeven beroofd, of vergaan van zelfs; 
vermits ze nier langer dan eene Zomer konnen duren. 
Worden derhalven ieder Voorjaar , met een wallende 
Maan van Aprtl, weer aangewonnen door het gedachte 
Zaad , niet meer dan een ftroobreedte diep in de aar- 
de gelegt. 
Het Melilotus officinarum flore luteo , 
et albo, of geele , en witte Alelilote , in alle Apothec- 
ken gebruykelijk , vergaan niet in ’t eerfte jaar, maar 
in ’t tweede, na dat ze volkomen rijp Zaad hebben ge- 
geeven. Verdragen ook in de Winter fterke Vorjl, en 
allerley andere ongeleegentheeden des tijds zonder ee- 
nige fchade. 
Het Zaad word met de zelve Aprilfche Maan, als 
boven, gezayd; en hier door konnen ze alleenlijk ver- 
meenigvuldigd worden. 
KRACHTEN. 
M Alloote , of Alelilote , is verwarmende en ver- 
drogende in den eerften graad ; daarbencevens 
een weynig te zamentrekkende, zuy verende, 
, fcheydende, vertecrende, en rijp makende van aart. 
De Bladeren en Bloemen in Wijn gekookt, en daar 
van een Roemertje gedronken, verzacht de fmerte der 
Nieren, cn andere inwendige Ligchaams deelen. Drijft 
het water der Blaas voort ; ook ’t Graveel ; en maakt 
rijp de Fluymen op de Borfi. 
Het uytgeparftte Zap in de Oogen gedaan, maakt een 
helder Gedicht. Docd ook fchcydcn en verteeren de 
Vliez.cn en Schellen der Oogen. 
Het zelve Zap vermengt met Edik en Roozen-oly, 
verdrijft de Hoofdpijn , daar mcê beflreeken zijnde. 
Met zoete Wijn gemengt , cn in de Ooren gedaan , 
neemt’er de pijn van wech. 
De gedroogde Bloemen gefloten, dan met Wijn cn 
Galnootcn vermengt, geneeft de qttade Schurft heyd des 
Hoofds, daar op gefirecken. 
De Bloemen met Rozijnen in Wijn gezoden , en op 
allerley gezwellen gelegt, inzonderheyd op die der hey- 
mehjke Leeden , verzachten de zelve. 
Daar van een Planfter gemaakt, en opgelegt , ver- 
morwd ook alle hardigheyd. 
Deeze geheele Plant gedroogt , en de Paerden te 
eet en gegeeven, verllrekt haar tot een aangenaam voed- 
zel, en maakt haar vet. 
CCCXIII HOOFDSTUK. 
K L E Y N 
MAANKRUYD. 
B l^feEn kleyn cn aardig Gewas, dus in ’t Verfchejv 
Neederlandfch genoemt: in ’t Latijn de namen. 
SpC Lunaria, cn Lunaria Botrytis, 
om dat het in ’t midden uyt geeft 
een kleyn Steeltje , kluchtig vcrcicrd 
SËË> met vecle Druyfs-wijz.e Knopjens, ge- 
lijk het Botrijskruyd : in het Hoogduytfch Mond- 
kraut, of ook Mondraute: in het Franfch Tau- 
re , of Lunaire: in het Italiaanfch Lunaria del 
Grappolo, of Minore. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend twee verander- Twee 
lijke foorten ; te wceten : foorten. 
I. Lunaria Botrytis major ramosa, of groot 
getakt Alaankruyd , met veele Druyfs-wijce gejielde 
Knopjens. II. Lunaria Botrytis minor, of kleyn 
Alaankruyd , ook, met Knopjens, Dr»yfs-wijz.e gcjleld. 
Beyde zijn ze van eeven de zelve Botswing cn Waar- 
neeming. 
Zij beminnen uyt eygener aart een goede, zandi- Grond , en 
ge, luchtige, meteen weynig twec-jarige, kleyn -ge- plaats, 
wreevene , tot aarde gewordene Paerdemift , en het 
Mol van verrotte Boombladeren genoegzaam door- 
mengde grond : een opene , luchtige , wcl-geleegene 
plaats , en niet te veel Reegen. Verdragen in onze 
Landen ongcerne veel fcharpc , bijtende , Sneeuwigc 
vochtighcyd , en fterke Vorjl. Moeten derhalven , in Hoe waar 
een Pot geplant zijnde, in Oiïober binnens huys a e -tence- 
bragt worden , op een luchtige bcquame plaats, waar mcn ‘ 
in gantfeh niet , of alleen bij harde Vorjl , word ge- 
vuurd : gedurende deeze tijd met zeer weynig Recgcn- 
water onderhouden; en in ’t laatfte van Aiaert , of ’t 
begin van April, weer buyten gefield zijn. 
Krijgen hier noyt eenig rijp Zaad. Worden ech- Aanwin- 
ter aangewonnen en vcrmeenigvuldigd door hare jonge nin S- 
aangewaflene Vytloopz.elen. Verliezen midden in de 
Zomer hare Bladert jens .- op welke tijd zij opgeno- 
men , van hare nieuw-aangewaffene Worteltjcns ont- 
bloot , maar terflond weer ingezet mogen worden. 
Doch dan moet men ze bewaren voor de hitte der 
Zon ; en tot in ’t laatft van^«^»/?«jflellen op een don- 
kerachtige plaats. Daarenboven moet men haar wagten 
voor veele Herfjlreegencn : zoo fchieten ze weer uyt, cn 
maken ’t volgende jaar, in ’t laatfte van April, óf het 
begin van Alay , nieuw Loof. 
Het Lunaria Botrytis major ramosa , of Groot ge- 
getakt Alaankruyd met veele Druyfs-wijK.e gefielde taktMaan- 
Knopjens , van zommige in het Hoogduytfch ook ge- kru >’ d ’ e 
noemd Widerthojj , fchiet zelden hooger op dan Druyfs- 6 ' 
een hand lengte. Heeft ontrent een handbreed lange, wijze ge- 
cen ftroo dikke , onder fpits toegaande , zwartachri- ftcIdc 
ge , van binnen geel-verwige Wortel , beftaande uyt Knü PJ cns ' 
te zamenhangende Veez,clworteltjens ; in de Mond ge- 
knauwd wordende, van geen zonderlinge fmaak. Uyt 
de zelve fchieten in ’t begin van Alay bezienswaardige 
Bladertjens , ruftende op Steelt jens , twee vinger-lee- wortel, 
den , wat meer of minder , lang, dikachtig, en vol Steden. 
Zap ; gefcheyden in verfcheydene deelen, of Tak jens, Bladeren - 
gemeenelijk regt teegens over malkander gefield : welke 
al weer verdeeld zijn in veele kleync deelen : aan hare 
randen hier cn daar een weynig ingefneeden. De on- 
derfte , eerft uyt de Wortel voortkomende , zijn de 
grootfte , de bovenfte de klcynfte cn tcederfte. De 
verwe is donker-grocn , met eenige bleekhcyd ver- 
mengt. 
