Doi.l. J o. 
1.8. 
JEgin- 1 . 7. 
«• 3- 
Ditfc. I. J . 
c. 9 j. 
Durantts 
lib. Herb. 
fol.it 
Galen ■ l. 7. 
Simp.Med. 
Seraf, de 
Temp. 
Simp. cap. 
3 > 8 . 
Namen. 
Grond. 
Aanwin- 
ning. 
Tuchf.hift. 
P/.C-44- 
Trag.l.x. 
c. 80. 
Matth.l.z. 
*•77- 
Durantes 
bijl. Plant. 
feil 10 . 
Namen. 
Bingelkruyd. Melisse. 
760 
Drie on- 
derlchey- 
dene ioor- 
Aanwin* 
ning. 
Berg-Bin- 
gelkruyd 
geayrde 
Bloem. 
Aanwin* 
ning. 
het Franfch Mercuriale : in het Italiaanfch Mer- 
CORELLA. 
Hier van zijn mij in haren aart drie verfchcydene 
foorten bekend geworden ; te weeten: 
I. Mercurialïs mas, of Testiculata , dat is, 
Bingelkruyd mannetje-, anders , met Idioot jent- of Bal- 
letjens-Zaad. II. FccminA, ofsPiCATA, Bingelkruyd 
wijfje , of met een Zaad , gevormd op de wijze van 
eenayr. III. Mercurialïs sylvestris , of spi- 
cata montana, wild Bingelkruyd , of Berg-Bingel- 
kruyd met een geayrde Bloem. Niet alle zijn ze van de 
zelve Bouwing en Waarneeming. 
Echter beminnen ze alle een goede, gemeene, varfch 
omgefmeetene , en welgemedte grond ; immers zoo 
zeer een donkere, als een vrije, luchtige, bequaam-ge- 
leegene plaats; en veel Reegcn. Blijven niet meer dan 
eene Zomer in ’t leeven. Geeven in den Herffl rijp 
Zaad , en verderven door een kleyne Rijp , of van 
zelfs. Worden zelden in ’t Voorjaar gezayd, vermits ze 
van zelfs, daar ze eens gedaan hebben, overvloedig ge- 
noeg opflaan. 
Het Mercurialïs spicata montana, of Bin- 
gelkruyd met een geayrde Bloem, groeyende op Berg- 
achtige plaatsen , vergaat niet zoo haad , maar blijft 
lange jaren in ’t leeven. Verdraagt derke koude, en 
alle ongelecgentheeden der Winter , zonder fchade. 
Krijgt in deeze Landen jaarlijks Bloemen , maar noyt ee- 
nig rijp Zaad. Kan echter genoegzaam aangewonnen 
worden door hare ter zijden uytlopende jonge Scheuten, 
welke men met een wadende Maan van Maert oizprtl 
van de oude afneemt , en verplant. 
KRACHTEN. 
Ingelkruyd , of Mercurialïs , is warm en droog Tuchf.ht 
in den eerden graad; ook afvagende en vertccren- A/. c. 1; 
de van aart. 
In Wijn gekookt, en daar van gedronken ; of met Diofc. I 
andere Moeskruyden gegeeten; of ’t uytgepardte Zap 
met Wijn ingenomen , verwekt een open Ligchaxm • 
drijft uyt de /lijmerige en Galachtige vochten : is goed u 2 
voor de Leever, en voor de Waterzuchtige t reynigd 
de Maag; doed gemakkelijk wateren ; verdrijft de kou- 
de Pis : verwekt de Maandjlonden ; doed do Nage- 
boorte voortkomen , en bevorderd de Vrouwen tot 
zwanger-wording, Geneed de Geelzucht, en reynigd 
de Borft. 1 ö 
Ecvcn ’t zelve verrigt ooit 't Zaai. geftoten, en met 
bpaanlchc Wijn of Malvaley gcbruykt. 
Het Zap doed ook de Wratten vergaan. Met Azijn Ruell.l. 1 
vermengt, en dan gedreeken op het Sprenkfvuur, of c -H< 5 - ' 
andere Zeengheyd, geneed de zelve. Verdrijft ook 
de Crauwagie. 
Met dit Zap , vermengt met het Zap van Porcellam Camra, 
en witte Malve, of Althaea, de handen gewajfchen , zoo c • '3 
zou men daar mee zonder eenig letzel gefmolten Lood 
mogen aanraken. 
Het Kruyd zelfs is zeer noodwendig tot Clyfierien , Lufit. I. 
en word met groot voordeel in de zelve gebruykt tee- er >arr. 18 
gens de krimping, pijn, en hardigheyd des Buyks ; ook 
teegens de Nieren-fteen. /g. 
B 
7J9 Nigelle. Kctorkeoos. 
KRACHTEN. 
H Et Zaad van Nigelle, of Melanthium , ’twelk 
alleen in deGcneeskond gebruykt word, is ver- 
warmende en verdrogende in den derden graad ; 
ook fijn van dof, en dun van deden. 
Een Drachma daar van gedoten , en met Wijn ingc- 
nomen , drijft uyt de Winden, en het water der Blaas: 
dood de Wormen , en doed de Maandjlonden voortko- 
men. Is goed voor de Engborftige ; wijl het de Borft 
en Longe zuyverd; voor die van Spinnen en diergelijke 
gedierten zijn gedoken. Vermeerderd de Melk, * n der 
Vrouwen Borft en. Is zeer diendig voorde geene, die 
door een val of verrekking van binnen gctjuetft zijn : en 
nut tot alle gebreeken , waar in vcrdccling , dunma- 
king , afvaging , verdrooging , of verwarming van 
nooden is. Doch men moet het matig, en niet al te 
dikmaal gebruyken ; want anders zou ’t het Ligchaam 
befchadigen. 
Een weynig van de uytgepardte Oly des Zaads 
met Wijn ingenomen, doed de barende Vrouwen ge- 
makfelijk, verlojfen. Geneed ook de Gezwellen en de 
hardigheyd der Milt. 
CCCXXXVI HOOFDSTUK. 
KOORNROOS 
alleen dus in het Neederlandfch , 
maar ook van veele Gith genoemd, 
wor d in het Latijn geheeten Nigel- 
LASTRUM, ofPsEUDO-MELANTHIUM: 
9 % in ’t Hoogduytfch Raden , en Korn- 
rosé : in het Franfch Yvraye , of 
OokNiELLE DES Bleds: in het Italiaanfch Nigel- 
lastro, Melanthio falso , Gittone, en Ruo- 
SOLA. 
Zij bemind een goede, gemeene, zandige, zoowel 
gemedte als ongemedte grond : een vrije , bequaam 
ter Zon geleegcne , doch zoo veel de Wortel aangaat, 
liefd een fchaduwachtigc plaats , en matige vochtig- 
heyd. Blijft van naturen niet meer dan eene Zomer 
in ’t leeven. Geeft in den Herfft rijp Zaad, en gaat 
dan van zelfs te niet. Derhalvcn word dit Zaad in ie- 
der Voorjaar, met een vvafTende Maan van Maert of 
April , wederom , niet diep , de aarde aanbevolen. 
Komt ook dikmaal , door ’t neergevallene , van zelfs 
genoeg op; en hier door word deeze Plant genoegzaam 
vcrmeenigvuldigd. 
KRACHTEN. 
D E Bladeren van Koornroos , of Nigellaftrum , 
gedroogd , gepulvcrifeert , en gelegt op het 
Sprenktyuur , Fiftelen, Wonden, en Schurft heyd, 
geneezen de zelve. 
Het Zaad , heet en droog tot in ’t laatde van den 
tweeden graad, gedoten, en met Wijn gedronken , is 
goed voor de Geelzucht : dood de Wormen ; verwekt 
der Vrouwen Maandjlonden; doed gemakkelijk wate- 
ren: opend ook, en neemt wech alle Gezwellen, en de 
verdoptheyd der zelve. 
CCCXXXVII HOOFDSTUK. 
BINGELKRUYD. 
S P het Neederlandfch dus genoemd, word 
in het Latijn geheeten Mercurialïs , 
na de eerde vinder Mercurius: in het 
Hoogduytfch Bingelkraut , Kuh- 
wurtz , cn Mercurius-kraut j in 
cccxxxvnr hoofdstuk. 
melisse. 
wel bekende, en wecgens hare Namen. 
j||| ■©ïllilP’ deugden zeer veel gebruykt worden- 
dc Plant * word in ’t Neederlandfch 
n| niet alleen dus , maar ook Confi- 
lie genoemd. In het Latijn Me- 
■ — lissa, Mflissophyllum , Apia- 
strum, enCiTRAGo, om dat de Bladeren , gewreeven 
Ebb 5 wor- 
