7 <*7 
R uyters-kru yd. D 
R. I E B L A B. 
loopende jonge Scheutjens , gemeenlijk van zelfs worte- 
lende ; welke men met een wallende Maan m April van 
d 'oude afneemd, en verplantte 
Water- Het Millefolium AQUATICUM * of Mater* 
Duyzend- Duizendblad , wil zeer qualijk in eenige Hoven groei- 
hóe waar ï en • tcn z 'ï ‘ n vochtige, fehaduwachtige plaatzen, 
tc nemen. om ^ en an dcren, of ook ieder dag, met water begoo- 
ten wordende. Duurd dan wel eenige jaren. Brengd 
ook Bloemen voort, maar nooit volkomen Zaad. Moet 
derhalven alleenlijk aangewonnen worden door hare 
voortkruypende en van zelfs wortelstmendcScheutjens : 
welke , als men ze niet genoeg in agt neemd , haafl 
weer vergaan. Zie hier bij na ’t Hoofdftuk van Duy- 
ZENDBLAD MET BLADEREN VAN DUIZEND- 
BLAD» 
76$ 
KRACHTEN. 
Galen. 
Med.Simf 
TA? 7 ' 
imf. I Iden 
* * t'i' 
Uyzendblad , of Millefolium , is verkoelende in 
den eerflcn graad ; ook een weynig afvagendeen 
t’zamentrekkende van aart. 
Dorften. 1 ° Wijn gediftill eert , en daar van ’s morgens nugte- 
lib. Pl.fol. ren eenige dagen achter malkander gedronken , of het 
W- uytgcparftte Zap met Wijn ingenomen ; of ook ’t Poe- 
der der gedroogde Bladeren met ’t zelve nat gebruykt, 
dood de Wormen ; flopt de witte Voeden der Vrou- 
wen ; verdrijft de koude Pu, en is goed voor de geene 
welke bloed fpouwen. In roode Wijn gekookt , flild 
de Bloed en Buykjoop. 
JEfm. 1. 7. De Bladeren en Bloemen gcflooten , dan op varjfche 
‘iuirantes Wonden gclcgt , doen het bloeden der zelve ophouden , 
htft. Pl. cn gencefenze. De zelve Bladeren gekneufd , en in de 
fol. 193. Neusgaten geftooken , flempt het bloeden uyt de zelve. 
CCCXLIII HOOFDSTUK. 
RUYTERSKRUYD. 
Ok wel in ’t Necderlandfch genoemd 
Krabbenklauw , word in ’t La- 
tijn geheeten Militaris Aquati- 
ca , Aloë palustris , sedum 
AQ uATicuM, en Militaris ai- 
soides. 
Grocyd van naturen in flaande Wateren , of loopen- 
de Riviertjens. Noyt ziet men haar in eenige andere 
foort van grond voortkoomen. Konnen derhalven op 
geenerley wijze in Thuyn of Bloemhoven , levendig ge- 
houden worden , wat voor moeyte en vlijt men ook 
daar toe moet aanwenden , gelijk d’ervarentheyd mij 
dikmaal heeft getoond. 
Doch als men een Gr agt, of Sloot graaft , met Wa- 
ter vóórziet , en dan dit Ruyters-kruyd met een wallen- 
de Maan van Mey daar in plant , zoo beklijft het niet 
alleen , maar geeft ook Bloemen. De Bladeren verdor- 
ren in de Winter. Schieten echter ieder Voorjaar , in 
&et Maymaand, uyt d’ oudeMortel op nieuws weer voort. 
Hier door werdenze vermetnigvuldigd ; gelijk ook door 
haar Zaad , in ’t water neerzakkende , aangewonnen , 
zonder eenige menfehelijke hulp. 
KRACHTEN. 
DoJ. /. io. "| ) ZJyterskruyd , of Militaris Aquatica , is droog en 
e ^9- i jCkoud van aart. 
Wijn gefooden , en daar van gedronken, 
Pl. 1 . 24. geneefl alle inwendige quetfueren , de /welling der Nie- 
e. 18. ren , en doed het Bloedfpouwen ophouden. 
De Bladeren geflooten , en op varfche Wonden ge- 
Iegt, bewaren de felve voor alle heeteSweeringen. Met 
edik vermengd , geneefen ’t Sprenkt vuur , Gewonden, 
en de Roos. 
Kan in 
geen Ho- 
ven leven- 
dig gchou 
den wor- 
den ; 
in Slootcn 
of Grag- 
CCCXLIV HOOFDSTUK. 
DRIEBLAD. 
Enoeg bij elk bekend; word in’tAfox Naméd. 
derlandfch niet alleen dus , maar ook 
gemeenlijk Klaver genoemd. In ’t 
Latijn Trifolium : in ’t Hoogduytfch 
Klee en W iesenklee :in’t 
Franfch Treffle, cn in ’t Ita- 
liaanfch Trifoglio. 
Hier van zijn mij in haren aart zeer vécle beziens- 
waardige foörten bekend geworden ; te weten : 
I. Trifolium Bituminosum j ot Swaar - ric-Vecte be - 
kend Drieblad -. II. AMERICANUM SP1CATUM FLO- ziens *. 
RE PURPURASCENTE, of geayrd Amcricaanfch Drie- ^randcN- 
blad met een Purpurachtige Bloem. III. Cornicula- lijke foor- 
TUM Majus, et, IV. Minus; of groot, enkleyn tcai 
Drieblad, met een gehoornd Zaad. V. Stellatum 
HIRSUTUM SUBTERRANEUM LUSITANICUM , of 
Ruyggebladerd Portugalfch Drieblad, met een ronde als 
vol Starren gevormde Zaadknop , op de aarde leggende. 
VI. ArboresceNS LUSitanicum, of Bootnachtig 
Portugalfch Drieblad. VII. Acetosum flore li- 
teo , of Zuure Drieblad met een gcele Bloem. VIII. 
Acetosum flore magno coeruleo, of Zuure 
Drieblad met een groote blauwe Bloem. IX. Aceto- 
sum flore albo magno , of Zuur Drieblad met 
een groote witte Bloem. X. Stellatum hirsutum 
Humifusum , of Ruyg geflarnd Drieblad , op d' aarde 
kruypende. XI. CanadeNSe flore puRPUreo 
SPicato, of Drieblad van Canada met een purpure 
geayrde Bloem. XII. Fragiferum PERENNE , of 
langduerend Drieblad , met een Vrugt als een Aerdbefe. 
XIII. Fragiferum hirsutum, of Drieblad met Y an V e,Icé 
ruygc Bladeren , en een Aerdbefe gelijkende Vrugt. v - er - 
XIV. Fragiferum cornutum, of met eengehoorn- worden" 8 
de Vrugt als een Aerdbcjic. XV. Fragiferum vesti- opgetcld. 
vum ra RUM , of een raar, aardig Aerdbefien dragend 
Drieblad , in de Somer bloeijende en rijp Zaad gevende. 
XVI. Fra giferum VEST 1 VUM minimum, o f alder- 
kjeynjl Aerdbefien dragend Somcr-drieblad. XVII. 
jEstivum capitulo turbinato, of Somer-Drie* 
blad met een fcharpe k»op. XVIII. FaLCATUm , of 
Drieblad met een Zaad-peul gelijk_ een Zikfel. XIX. 
CaPITE HIRSUTO ANNUUM LUSITANICUM, of 
eenjarig Portugalfch Drieblad met een ruyge knop. XX. 
Capite echinato lusitanicum, of Portugalfch 
Drieblad met een doornige knop. XXI. Vesicarium 
IND'CUM , of Indiaanfch Drieblad met B laas jen s. 
XXII. SiLIQUOSUM, of Drieblad met Peultjens » 
XXIII. Siliquosum lusitanicum, of Portugalfch 
Drieblad met Peultjens. XXIV. Siliquosum afri- 
caNum , of Africaanfch Drieblad met Peultjens , van 
fommige genoemd Mosambos d’ A ngola , met wel- 
ken naam het mij ook voor deezen is toegezonden ge- 
weeft ; cn dan noch veel meer andere , onnoodig hier 
alle verhaald te worden. Niet alle zijn ze van de zelve 
Bouwing en Waarneeming. 
Echter beminnen ze al t’zamen een zandige, goede, Groncl ’ 
of ook wel een andere gemeene , zoo wel met tweeja- 
rige Paardemifl, als met gantfeh geen vettigheyd voor- 
ziene grond : een openc , warme , genoeg ter Zon ge- 
leegenc plaats, en taamlijk veel Water. Geven gemeen- 
lijk , inzonderheyd by heete , drooge Zomers, vol- 
komen rijp Zaad, en vergaan tegens den Winter , of 
blijven ook lang in ’t leven ; gelijk als het 
Trifolium Americanum spicatum, of Drie- Welke' 
blad uyt America met een geayrde purpurachtige Bloem: 
Curnutum majus et MINUS , groot en kjeynDrie- leven blij-* 
blad met een gehoornde Vrugt : Stellatum hirsu- ven. 
tum subterraneum lusitanicum, ruyg Portu- 
galfch Drieblad , met een op d' aarde leggende Zaadknop , 
Ccc 
ge- 
