760 Beschryving der Kruyden , Bollen en Bloemen , III Boek, 770 
gelijk als met Starren voorzien. Acetosum flore 
LUTEO , MAGNO CCERULEO , ET MAGNO ALBO , 
z,uure Drieblad, met een gede , groot e blauwe , en groo- 
te witte Bloem ; in het Ncederlandfcb ook genoemd 
Koek- zuure Klaver, en Koekkoeksbrood; in ’t Latijn 
koeks- Oxys, Panis Cuculi, en Alleluja; in ’t Hoog- 
brood ‘ duytfch Sawr-klee, Buchampffer, en Buchbrot: 
in 't Franfch Pain de Cocu : en dan Fragiferum 
perenne , of overblijvend Drieblad met een P'rucht 
op de wijz,e van een Aardbezie. Welke niet alleen ce- 
nige jaren lang in leeven blijven , maar ook , buyten 
ftaandc, de koude en alle andere ongeleegenthceden der 
Aanwin- # ’interfchc dagen tamelijk wel verdragen konnen. Wor- 
ning. den vermeenigvuldigd , beyde door haar Zaad, ’t welk 
met een wafTende Maan van April in de aarde eens Pots, 
niet boven een ftroobreedte diep, moet gelcgt zijn, en 
door hare adngewajfene jongen , welke men op de zelve 
tijd van de oude afneemt, en verplant. 
Drieblad Het Trifolium Americanum spicatum , of 
r/a^met Drieblad uyt America met een geayrde purpurachtige 
een geayr- Bloem, krijgt uyt een lange doch niet zeer dikke, taye, 
de purpur- blcek-bruyn-vcrwige, en, in de Mond geknauwd wor- 
achcige dende, niet onaangenaam van fmaak zijnde Wortel, ver- 
°era. fcheydene Steden , in deeze Geweftcn twee, derdehalve, 
ja ook drie voeten hoog opfehietende. Deeze zijn ree- 
delijk dik, rond, blcek-groen , met veele bruyn-roo- 
de ftreepen voorzien, en van binnen gevuld meteen 
Bladeren, wit Pit. Aan welke groeyen veele Bladeren, een duym 
breed, wat meer of minder, boven malkander; nu uyt 
deeene,dan uyt de andere zijde voortkomende, ruftende 
op regt-opftaande ruygachtige Steelt jens , en beftaande 
uyt driedcelen, waarvan ’tvoorftc het grootftc; ontrent 
een vinger lang, en ruym een duym in ’t midden breed 
is; de andere twee, regt tecgens over malkander gcfteld, 
zijn wat kleyner, doch cyndigen alle drie voor in een 
ftomp punt. Zijn aan de randen effen en ftegt; boven 
donker-grocn , onder veel bleeker; ook aldaar in ’t aan- 
raken een weynig fcharp-ruyg; zoetachtig van fmaak, 
en ook te zamentrekkende. In ’t midden zijn ze voor- 
zien met een regt-doorlopende groote Ader ; waar 
uyt veel andere kleyner, opwaarts gekeerd , ter zijden 
uytvloeyen. 
Bloemen. Uyt de bovenfte punten ziet men vier, vijf en zes 
vingerbreed hoog, Ayrs-wijz.e bij malkander gevoegde 
Bloemen groeyen. Deeze zijn purpur-verwig, zonder 
eenigc reuk; beftaande uyt een bovenfte opftaande rond- 
achtig Blaadje , in ’t midden vcrcierd als met twee aan 
malkander zittende Oogjens, en daar onder eenigc wcynige 
langwerpige kleyne, aan malkander gevoegd. Hebben 
inwendig gelijk als een bleek-wit, uytfteekend Hoornt- 
je ; waar uyt eenige korte witte Draadjens, voorzien 
met kleyne gccle Knop jens, in ’t ligt worden gebragt. 
Zaad. Weynige dagen open geftaan hebbende, vallenze af, 
en laten na verfcheydene korte , matig breede , platte, 
bruyn-verwige Peultjens, zeer kleevende of vaft hou- 
dende van aart ; inwendig gevuld met twee, drie, of 
vier onderfcheydene, vaal-bruyne, platachtig en ontrent 
rond zijnde Zaad jens. 
Welke Al de andere voorheenen genoemde foorten blijven 
foorten niet meer dan eene Zomer in ’t leeven. Want ’t zij 
maar eene j t j- > t - j atze „een volkomen Zaad hebben 
Zomer , 
duren. voortgebragt, zij vergaan dooreen kleyne ongclccgent- 
heyd , of verfterven van zelfs. Moeten derhalven ie- 
der Zoor j aar, met een waflende Maan van April, weer 
op nieuws, niet diep, in Potten worden gezayd. Men 
mag ze niet verplanten : ook niet te veel opgekomene 
jongen in eene Pot laten. Zouden anders te zeer ver- 
achteren; en daar door dies te minder rijpZ^^konnen 
vóórtbrengen; ’t welk alleenlijk ’t middel harer vermee- 
nigvuldiging is. 
Drieblad Het Trifolium siliquosum LusitAnicum , of 
uyt Por ui- Drieblad uyt Portugal met Peultjens, opfehietende uyt 
fe^r cen recc * cr > en > in de monc * geknauwd > Witter van fmaak 
Jens ' zijnde Worteltje , een of anderhalve maatvoet hoog , 
krijgt een regte Steel , of ook wel verfcheydene an- 
dere, uyt de zelve voortkomende: rond, teeder van 
aart, bleek-groen van verwe, blinkende, en met een 
kleevende korte bleek-wittc ruyghcyd bekleed : aan 
welke in het beneedenfte gedeelte de Bladert jens uyt- 
fpruyten, ruftende op teedere dunne Steelt jens. Zijn Gedaante 
ongclijk van grootte; boven donker, of zwart-groen der BlaJe- 
van verwe , doch onder bleeker, en daar ruygachtig; ren - 
niet blinkende , zagt in ’t aanraken , fterkachtig van 
reuk, bitter van fmaak; beftaande uyt drie bij mal- 
kander gevoegde dcclen , waar van het middelfte het 
langfte is , doch alle zeer fmal , voor ftompachtig-fpits 
toelopende , en in het midden voorzien met een regt- 
doorlopende Ader. De andere, welke in ’t bovenfte 
gedeelte groeyen, komen boven malkander voort, nu 
uyt de eene, dan uyt de andere zijde der Steelen ; niet 
in drieën , maar eeniglijk alleen. Zijn ook doorgaans 
langer en breeder als de andere dric-dcelige ; echter zel- 
den breeder als een ftroo. 
Tuflchen welke aardige en kleyne Bloemt jens te voor- Bloemen, 
fchijn komen ; te weeten, tuflchen ieder Blad een ; be- 
ftaande uyt vier uytgefpannene Bladert jens als Kleiige lt- 
jens ; van welke de twee onderfte de grootftc en rond- 
fte zijn ; donker-bmyn-rood van verwe ; inwendig 
geteekend met veele kleyne Stip jens ; de twee boven- 
fte, tuflchen de twee andere regt-opftaande, veel fmal- 
ler : voor ftomp-rond toegaande , en voor ’t meefte 
deel gantfeh geel. Hebben inwendig drie kleyne, blin- 
kende gccle Knopjens , als Oogjens, van welke ’t mid- 
delfte ’t kleynfte is: waar onder zes afhangende, voQr 
aan zich een weynig opkrommende Draadjens zitten, 
houdende daar een kleyn bruyn-rood Knopje: waar on- 
der noch een ander grooter, van verwe groener, ook 
voor opftaande, en aldaar als met een plat, breed Knop- 
je vercierd , aardig een Elephants-fnuyt verbeeldende , 
in ’t licht gebragt word. 
Als deeze Bloemen vier , vijf of zes dagen open Vruchten, 
geftaan hebben, vergaan ze in haar zei ven, en worden 
gevolgd van Peultjens, twee vingerlceden lang, dun, 
rond, ruyg, groen, voor fpits toegaande; van bin- 
nen gevuld met veel zeer kleyn , rond Zaad, eerft Zaad. 
groen , doch daar na zwart- of ook blauwachtig wor- 
dende. 
Het Trifolium arborescens Lusitanicum , Boomach- 
of boomachtig Drieblad uyt Portugal, blijft eenige ja- ^ d D " e c ' 
ren lang in ’t leeven , doch is teeder van aart. Kan op Portugal, 
geenerlcy wijze de Winterkoude deezer Geweftcn ver- 
dragen. Moet derhalven, met een waflende Maan van 
April in een Pot ’tzij gezayd ’t zij geplant zijnde, voor 
veel koude Herfftreegenen worden bewaard ; in ’t begin 
van Otlober binnens huys gebragt ; op een luchtige , 
maar geen warme, plaats gezet; gedurende de Win- 
ter met weynig lauwgemaakt Reegenwater voorzien ; 
voor de Korft wel gewagt , en niet voor in ’t begin van 
April , met een aangename Lucht en Reegen , weer 
buyten gefteld zijn. 
Dit boomachtig Drieblad kan alleenlijk aangewonnen Aanwin- 
worden door zijn Zaad ; ’t welk in deeze Landen zei- nin g- 
den zijne volkomene rijpheyd verkrijgt. 
Het Trifolium Africanum siliqj/osum , of Drieblad 
Drieblad met Peulen uyt Africa, anders genoemd Mo- Pcu- 
sambos d’Angola , is het teederfte van alle; en van AfVicau* 1 
een aangename aanfehouwing. Bemind groote hitte, 
en matige vochtigheyd. Kan noch fterkefT/We»,noch 
eenige koude verdragen. Brengt in hare Peultjens geen 
rijp Zaad voort, maar verfterft fchielijk in den Hcrfft 
door een kleyne ongelecgentheyd , zoo dat deeze foort 
hier niet wil overblijven. 
Het Trifolium palustre, of w at er -Drieblad , water- 
blijft uyt eygener aart zeer lang in ’t leeven, in ftil ftaan- Drieblad, 
de Wateren , of vlietende Riviertjens waflende. Ver- 
draagt allerley ongelcegentheeden der Winter. Geeft 
een verwonderlijk-fchoone Bloem , en ook in zommi- s c hoone 
ge jaren volkomen rijp Zaad ; ’t welk in het Water Bloem. 
vallende 
