UHi 
773 Beschryving der. Kruyden, Bollen en Bloemen, III Boek, 774 
van ’s morgens, eenige dagen achter malkander, een Roe- 
mer gedronken , helpt de Geelzuchtige : is goed voor 
die het Pleuris hebben. Stopt de witte Vloeden der 
Vrouwen; de roode - en andere Loop. Verwekt ook de 
Maandftonden , en neemt wech de brand van de Lee- 
vcr. 
tourantis Dc Bladeren in Water gezoden , en zich dikmaal 
/af' 191 ' ^ aar me ^ gewaflehen , is goed voor een zweeterige 
Dorftcn. Huyd : verfterkt het Tandvleefch , maakt de Tanden 
hifi. Plant, vair, en verdrijft het zwellen der Amandelen , de Keel 
fol. iii. (j aar me £ g e g or geld. 
Trag. l.u De Vruchten, of Aardbeziën zelfs, gegecten, zijn 
r. 170. niet onaangenaam voor. de Maag : geeven echter aan 
Med!' 1 * het Ligchaam een ^ C B £ en ongezond voedzel. Doch 
liej.’ met Wijn en Zuyker genuttigd, zijn ze veel beeter: 
verdaan de Dorfl, verdrijven de brand van de Maag en 
van al de inwendige deden. Zijn dienftig voorde Galach- 
tige menfehen : zuy veren dc Nieren , de Blaas, endoen 
gemakkelijk water lojfen. 
De zelve in Brandewijn gedaan, en daar van ’s mor- 
gens twee of drie leepclen vol gedronken , is dienftig 
teegens ’t Graveel. 
Het uytgeparftte Zap , of ’t gediftilleerdc Water 
4 Ö - deezer Vruchten, verdrijft de roode plekken en puyften 
des Aangezicht s, veroorzaakt door een heete Leever ; 
de Roos , roode Oogen; witte Schilderen , Sproetelen, 
en andere onzuyverhccden der Huyd, daar mee gewaf- 
Tuch/.hift. fchen. Is daarenboven ook dienftig in de gebreeken der 
Tl.e. 319. Milt tri Borft: teegens ’t Graveel der Nieren , en het 
Zand van de Blaas. Verfterkt het Hert, en reynigt 
het Bloed , zomtijds een Roemertje daar van ge- 
dronken. 
Camerar. 
1 . 4 - 
CCCXLVII HOOFDSTUK. 
MOSCH, of MOS. 
|Et deezen naam in ’t Neederlandfch 
\ bekend, word in het Latijn geheeten 
, Muscus; in ’t Hoogduytfch Mosz : 
' in het Franfch du Mousch, of la 
Mousse: in ’t Italiaanfch Mosco, of 
la Muffa. 
Van het Hier van zijn mij in haren aart veele kluchtige, ver- 
Mofchop anderlijke, bezienswaardigc foorten bekend geworden; 
Takken* 6 wc ^ er cen 'g c °P cn aan de Talken der Boomen, zonder 
der Boo- eenige menfehelijke hulp, behandeling , bouwing en 
men word waarneeming deelachtig of onderworpen te zijn , van 
hie h r n ’ eC . , zich zelfs , door de almachtige hand des grootften 
s ‘ Wcrk-meefters, konftig voortkomen. Doch van deeze 
zullen wij hier niet fpreeken; maar alleen van die, welke 
in der aarde groeyen ; en welker Culture ons niet in al- 
les onbekent is; te weeten : 
Soorten I. MuSCUS TERRESTRIS DENTATUS , of Aard- 
van Aard - Mojch met Tandjens. II. Terrestris clavatus , 
Mok ï. G f Aard-Mofch met kleyne Scheuten als Kolfjens. III. 
Terrestris minor, o ( kjeyn Aard-Mofch. IV. Co- 
RALLOiDES , of Mofch , groeyende Koraals-wijze. V. 
Muscus AQUATicus minor, of kjeyn Water-Mofch. 
Behalven deeze laatfte foort zijn ze al te zamen van ee- 
nerley Bouwing en Waarneeming. 
Grond. Zij beminnen een gemeene, flegte, zandige aarde ; 
een vrije , opene , luchtige en vochtige plaats ; ook 
veel Water. Konnen de koude cn allerley andere on- 
geleegentheeden der Winter tamelijk wel verdragen. 
Geeven , mijns weetens , noyt Zaad ; maar worden 
alleenlijk door hare aangewafTene jonge Scheut jens aan- 
Aanwin- gewonnen en vermeenigvuldigd. Welke , van de oude 
ning. afgenomen, en in een goede grond gezet zijnde, niet 
meer dan twee , of ten hoogften drie jaren daar in 
leevendig blijven. Want vermitze de zelve niet ver- 
dragen mogen , zoo vergaan ze quijnende daar in. 
Water- Het Muscus aq.uaticus minor , of Water- 
Mofih , groeyd op geen andere plaatzen, als alleen in Mofch. 
hare haar natuurlijke vochtigheyd. 
KRACHTEN. 
A L de foorten van Mofch , ofMufcus, zijn ver- Tr/tg.l. 1. 
koelende en verftoppende van aart. c ‘ 
Het Mujcus Terrcjlris , of Aard-Mofch , in 
Wijn gekookt) en daar van gedronken , verbeeterd de 
zwellende Nieren: is goed teegens ’t Graveel , en doed 
gemakkelijk water lojfen. 
Het zelve Mofch gefloten j in Wijn gezoden , en Matth.l. t. 
op alle Inflammatien of ontfteekjngen gelegt , is zeer c - 2 °- 
dienftig. Ook op de voeten gedaan , verzacht dè 
fmerten der Jigt, ’t Flcrcfjn, en ’t Podagra. Ten Drach- 
ma gepulverifecrt , cn met roode Wijn ingenomen , ftild 
de Roodeloop. 
In een Wijnvat gehangen , bewaard dc Wijn voor Durantts 
verderving. fol- 3 ° « • 
CCCXLVIII HOOFDSTUK. 
S C A R I. 
ïüV^Eeze eedelc Bolplant, weegens de aan- Namen, 
kgename, wclriekendegeur, die ze van 
^zich geeft, en hare kluchtige, druyfs- 
f wijze te zaamgevoegdc Bloemt word 
4 in verfcheydene talen niet alleen dus ; 
| maar ook van zommige Ticadi cn 
Dipcadi geheeten. De Italianen 
zeggen Muscatella, of Müschio Greco. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden drie Driever- 
verfcheydene foorten ; namentlijk : fcheydenc 
I. Muscari flore obsoleto , of Mufcari met foorten * 
een verouderde onaangename couleur. II. Flore al- 
bido, of met een witachtige Bloem. III. FlöRE lu- 
teo , of met een gecle Bloem. Alle zijn ze van de zelve 
Bouwing en Waarneeming. 
Zij beminnen een goede, zandige, gemeene grond. Grond, 
voorzien met twee-jarige Pacrde- en Koeyemift : een 
opene, wel ter Zon gcleegene plaats , en matige voch- 
tigheyd. Konnen fterkc koude en alle andere onge- 
leègentheeden der Winter zonder eenige fchade uyr- 
ftaan. Bloeyen ieder jaar, maar geeven niet altijd vol- 
komen rijp Zaad. 
De Bol, om ’t derde jaar, in ’t begin of op de helft Aanwin- 
van fulius, uyt de aarde opgenomen , cn in een drooge nin S' 
plaats gelegt zijnde, word in September teegens de vol- 
le Maan t’elkens weer gezet in een nieuwlijks omge- 
fmeetene en gemeftte grond. V eel bcquamer worden ze 
aangewonnen door hare aangegrocyde jonge Bolletjens , 
die men bij de opneeming van de oude afdoed, als door 
haar Zaad ; ’twelk, als men ’t met een volle Maan van 
September de aarde heeft aanbevolen, niet voor na agt 
of neegen jaren de eerftemaal Bloemen geeft. 
K R A C II T E N. 
D E Bloemen van Alufcari verfterken , door hare Gebruyk. 
zeer aangename geur, ’t Hert ; het Hoofd ; de 
Gcheugenis : en verquikken alle Geeft en desmen- 
fchelijkcn Ligchaams. Beven ’t zelve doen ze ook, in 
Wijn gekookt, en dan daar van gedronken. 
CCCXLIX HOOFDSTUK. 
C A M E L I N E. 
JjP’t Neederlandfch dus genoemd, word in ’t Namen.' 
Latijn geheeten Camelina , of ook Mya- 
grum : in 't Hoogduytfch FLACHS-ofLEiN- 
n dotter: ia ’t Franfch Caiueline. 
Hier 
I 
