* *ï 
Phalancium. Muysoor. Lëeuwekrlad. 
8 i<S 
Aanwin- 
ning. 
Phalan- 
gium uyt 
Virginien 
met een 
witte 
Bloem. 
Phalan- 
gium met 
Pijpjcns. 
inwendig zeeven uyt den purpuren blauwe en zeer ruy- 
ge opftaande Draadjens , boven voorzien met gcele 
Knopjcns. Als ze cenigc weynige dagen hebben open- 
gedaan, vergaan ze, en vallen ter aarden neer. Zelden 
laten ze in onze Ge weden cenig volkomen rijp Zaad 
achter, ten zij met gantfeh warme Zomers , en op een 
zeer wel ter Zon gelcegene plaats daande ; ook dikmaal 
met water begoten zijnde. 
Eevenwel kan deeze foort , gelijk de andere , ge- 
noegzaam aangewonnen en vermeentgvuldigd worden 
door hare Wortelen. 
Het Phalangium Virginianum flore albo, 
of Phalangium uyt Virginien met een witte Bloem , is 
in alles de voorige foort gelijk , behalven dat de Bloem 
fpierwit is. Ook bedaande uyt niet meer dan drie Bla- 
deren; en defgelijk inwendig houdende zeeven opftaan- 
de Draadjens , doch wit , boven voorzien met geele 
Knopjcns , maar onder zeer aardig met een purpure 
ruygheyd. 
Het Phalangium Fistulosum, of Phalangium 
met Pijpjcns, is de teederdc foort van alle. Verlied , 
buyten daande, al dikmaal door derke Vorft ’t leeven. 
Is derhalvcn geraadzaam , dat men van dit dag altijd in 
de Winter iets binnens huys bewaard , op een goede 
luchtige plaats; waar in niet als bij vriezend Heer ge- 
vuurd word; om niet eens onverwagt te cencmaal van 
dit Gewas beroofd te blijven. 
KRACHTEN. 
Galm. lib- I \Halangium is verdrogende van aart; fijn, of dun 
Simp. 8. I-' van deden. 
Diofc.l. 3. De Bladeren, Bloemen, of wel ’t Zaad, ge- 
P/I». 2 /. 17. droogd, gepulverifeert; of ook ’t uytgepardtc Zap der 
c. 11. Bladeren, met Wijn gedronken, verzacht de fmerten 
des Buyks; verdrijft de krimping en rommeling der Dar- 
men; geneed ook de fteeken en beet en der Slangen, en 
anderer giftige Dieren. 
CCCLXXX HOOFDSTUK. 
MUYSOOR. 
Ord in het Neederlandfch niet alleen 
dus , maar ook van zommige Na- 
gelkruyd genoemd : in het Latijn 
PlLOSELLA , of ook AuRICULA 
1 MURis: in het Hoogduyt/ch Nagel- 
kraut: in het Franfch Piloselle, 
Oreille de Rat, of de Souris: in 'x. Italiaan fch 
Pelosella. 
Hier van zijn mij in haren aart drie onderfcheydene 
foorten bekend ; namentlijk: 
I. PlLOSELLA VULGARIS MAJOR, of groote Mujs- 
oor. II. Minor siliquosa, of kleyne Muysoor met 
Zaadpeultjens. III. Pilosella umbellata , of 
Muysoor met een Kroon , of met een ronde Kroons-wijze 
gefielde Bloem. Niet alle zijn ze van de zelve Bouwinge n 
Waarneeming. 
Echter beminnen ze al te zamen een gemeene,flegte, 
zandige , en met een weynig twee-jarige Paerdemid 
doormengdc grond : een wel ter Zon geleegene plaats, 
en matige vochtigheyd. Verdragen tamelijk wel de 
koude der Winter. Blijven eenige jaren in ’t leeven : 
geeven dikmaal ; inzonderheyd bij drooge Zomers , 
volkomen rijp Zaad ; ’t welk , ter oorzaak van zijne 
lichtigheyd , lichtelijk van de* Wind word wcchge- 
dreeven. Het zelve word in Maert met een wadende 
Maan in de aarde gelegt. Hier door konnen ze genoeg- 
zaam aangewennen en vermeenigvuldigd worden : Maar 
dan ook noch door hare aangegroeyde jongen, op de 
zelve tijd van de oude afgenomen , en verplant. 
Het Pilosella umbellata , of Aluysoor met een 
Drie on- 
dcrfchcy- 
dene foor- 
Aanwin- 
ning. 
Muysoor 
Kroon , vrieft , weegens hare teederheyd , zomtijds , meteen 
buyten ftaande, in de H int er wel dood. Is derhalven ^ro °n. 
.geraadzaam , altijd iets van deeze foort in dien tijd bin- 
nens huys te bewaren , voorzien en onderhouden met 
zeer weynige vochtigheyd , zoo blijft ze onfeylbaar- 
lijk in ’t leeven; en dus zal men zich, door een quaad 
toeval ontrent de buyten ftaande, niet te eer.emaal van 
dit Gewas beroofd bevinden. 
Het Pilosella minor siLKiyosA » of kleyn Kleyn 
Muysoor met Zaadpeultjens, blijft niet langer daiï-eene Muyzen- 
Zomer in ’t leeven. Word derhalven in ieder Voorjaar, 
met een wadende Maan van Maert, op nieuws , niet jens/ 
diep, gezayd. Komt ook , ter plaats daar het ftaat , 
door het neergevallene Zaad dikmaal van zelfs genoeg 
voort. Geeft in de Zomer weer rijp Zaad ; en ver- 
gaat daar mee. 
KRACHTEN. 
M 
Vysoor , of Pilofella , is verdrogende in den Galen. lil. 
tweeden , en verwarmende in den eerften graad; Med.Stmp. 
ook te zamentrekkende van aart , en fijn van 
deden. 
In Wijn gezoden, en daar van gedronken, of ’t Poe- Durantet 
der der gedroogde Bladeren met Wijn ingenomen, ver- hifi. Plant, 
weekt een verftopt Ligchaam : ftild de 'Bloedgang, en de camerar. 
onnatuurlijke Vloeden der Vrouwen. Is goed voor het l.x. c.i\6. 
Graveel en de Steen : voor de geene die inwendig Ge- 
brooken of Gefcheurd zijn : voor die Bloed opgeeven 
voor de Leevcr zuchtige : voor roode en lopende Oogen. 
Verklaard ook het Gezicht ; en geneeft de Huyg , als 
men’er mee gorgeld. 
Het Poeder der gedroogde Bladeren op de Wonden 
geftrooyd , heeld de zelve. 
Als men een Mes, gloeyende gemaakt, dikmaal fteekt D>htl l ■ «- 
in ’t Water, waar in deeze Plant is gekookt, zoo word-^ - ^ 6 *' 
het zoo hard, dat men 'er Tzer en Steen mee kan door- 
lnijden, of doorhouwen, zonder daar door ftomp, bor, 
of fchardig te worden. 
CCCLXXXI HOOFDSTUK. 
LEEUWENBLAD. 
An ieder in het Neederlandfch dus ge- Namen, 
noemd : in het Latijn , ook in het 
Cm>£yc/.! Leontopetalon. Maar zou 
ook, mijns oordeels, in ’t Latijn mo- 
gen geheeten worden Fumaria ma- 
xima bulbosa Cretica , en in het 
Neederlandfch Aldercrootste Holwortel van 
Candia. Aldergrootfte Holwortel, weegens hare groo- 
te gelijkheyd met de zelve ; en van Candien, om dar ze 
op dit Eyland van naturen groeyd. De Italianen noe- 
men ze Leontopetalo. 
Hier van zijn mij in haren aart twee bezienswaardige Twee be- 
veranderlijke foorten bekend, als: ziens- 
I. Leontopetalon siLiQyosuM Creticum, of fooneüf 5 
Leontopetalon uyt Candien met Zaadpeultjens. II. Leon- 
topetalon CAPITATUM Americanum , of Leon- 
topetalon met Zaadbolletjens uyt America. Beyde zijn ze 
van eeven de zelve Bouwing en Waarneeming. 
De laatft-genoemde foort heeft , aan veel langer Leontope* 
Steelt jens als die van de andere , kleyne roodachtigc ^ ,on U’ c 
Bloemt jens, zittende, gelijk die van de ecrft-gemelde , menC3 ' 
in een Stars-wijze gedaante. Beftaan uyt zes , ook Knoppen, 
uyt vijf, kleyne , voor fpits toegaande 'Bladert jens : Bloemen, 
welke afvallende , gevolgd worden van veele aardige 
ronde , tamelijk groote Knopjens , welke boven een 
weynig ftompachtig-fpits , op de wijze van de Aard- 
beziën , toegaan ; gefteld op lange , dunne Steelt jens , 
die haren oorfprong hebben genomen uyt een in ’t mid- 
den regt-opfehietende ronde en tcedcre Steel, ontrent 
Fff een 
