829 Beschryving dhr Kruyden , Bollen en Bloemen , III Boek, 830 
ten zij door ouderdom. Zijn teederder van aart dan 
de andere. Konncn , buyten (bande , de Winter- 
koude deezer Landen , ook geen jlerke winden , ver- 
dragen. 
Hoe in de Worden dcrhalven , in Potten verplant , of met 
een wadende Maan van April daar in gezayd zijnde, 
in ’t begin van O SI ober binnens huys gebragt, op een 
plaats, waar in niet anders als bij vriezend Weer word 
gevuurd : met weynig lauwgemaakte Reegenwaterfche 
vochtigheyd onderhouden; en niet voor in den aan- 
vang van April, met een donkere Lucht en aangenaam 
Weer , wederom buyten de Zonncdralen voorgedeld. 
Dan noch tcvcnwel voorzichtig gewagt en gedekt voor 
koude nagten , hayrige en fchrale winden. 
Können ook alle niet wel aangewonnen en vermeenig- 
vuldigd worden , als alleenlijk door haar Zaad ; ’t welk 
met een waffendc Maan van April, niet diep in een Pot 
gelegt, de aarde moet aanbevolen zijn. 
Winter 
waar te 
neemen. 
Aanwin- 
«ing. 
KRACHTEN. 
” Ruysbloem , of Flos Amberualis , is warm en 
vocht van aart, ook een weynig te zamentrek- 
kende. 
Diofc.l. 4. In Wijn of Bier gekookt, en daar van gedron- 
e. '41. Jj en j vermeerderd de Melkjn der Vrouwen 'Borjlen. 
%*»• 1 ■ 7- T/ r dl 
3 K 
Al-i. 
Namen. 
Agt gt- 
dige, be- 
ziens- 
waardige 
foorten. 
CCCXCII HOOFDSTUK. 
DUYSENDKNOP. 
,Us genoemd in het Neederlandfch , 
word in ’t Latijn geheeten Polygo- 
num, of ook wel Proserpina, om 
dat het bij der aarden kruypt. In ’t Ita- 
liaanfch Poligono, Correggiola, 
en Centonodi. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden agt 
noegzaam genoegzaam veranderlijke, aardige, en bezienswaardige 
iijke^aar- foorCen 5 namentlijk. 
I. Polygonum vulgare , of gemeene Duyzend- 
k»Op. II. MoNTANUM MINUS CANDIDUM rotun- 
difolium , of kleyne witte Berg-Duyz.endknop , met 
ronde Bladert jens. III. Montanum minus candi- 
dum longifolium , of kjeyn witachtig Berg-Duy- 
x,cndknop met lange Bladeren. IV.Marinum Lusita- 
ni cuM,of Zee-Dttyzcndknop uyt Portugal. V. Polyco- 
num argenteum latifolium , o f breed-bladerige 
Duyz.endknop,met Zilver e Bladert jens rondom de Knop jens 
van hare kjeync , en van binnen als met geele Veczeltngen 
vercierde Bloemt jens , van een zeer fenoone aanfehou- 
wing. VI. Argenteum angustifolium, oifmal- 
gebladerde Zilvere Duyzendknop. VII. Argenteum 
ROTUNDIfolium, of witte gelijkenis Zilvere Duyz.end- 
knop met ronde Bladertjens. VIII. Polygonum E- 
legans argenteum Montis Libani, of fchoone, 
Zilver-verwige Duyzendknop van den 'Berg Libanus. 
Niet alle zijn ze van eeven de zelve Bouwing en Waar- 
neeming. 
Echter beminnen ze al te zamen een goede, gemee- 
^""bemin ne ’ zanc % e aarde , met een weynig twee-jarige Paer- 
nen. Cm demid , en ’t Mol van verrotte Boombladeren , door- 
mengt : een luchtige , warme , wel ter Zon geleegene 
plaats , en niet te veel vochtigheyd. Blijven zelden 
Welke langer dan cene Zomer in ’t leeven. Geeven teegens 
de Winter volkomen rijp Zaad, en vergaan daar mee; 
te weeten , het Polygonum Marinum Lusitani- 
cum , Portugalfche Zee-Duyz.endk»op ; Montanum 
MINUS CANDÏDO FLORE ROTUNDIFOLIUM, ET LON- 
ciFOLiu.M, kleyne witte Berg-Duyz.endknop met ronde, 
en ook met lan^e Bladertjens. 
Moeten derhalven ieder Voorjaar, met een wallende 
Maan van Maert , weer op nieuws gezayd zijn. Ko- 
Watv 
foorten 
maar een 
jaar duren. 1 
Aanwin- 
aing. 
men anders ook dikmaal , door ’t uytgevallene Zaad, 
van zelfs genoeg op : waar door ze dan rijkelijk konncn 
ve rmecnigvuldtgd worden. 
Het Polygonum argenteum latifolium , of Brced-bla- 
breed-bladerigc Zilvere Duyz.endknop, waar van de Blo- der 'g c £>l- 
deren ontrent een half vingerlid lang, een droo breed Icndknojj" 
zijn , zonder eenige Aderen ; dikachtig van fubfbntie, 
voorbreedd; uyt den groenen blauwachtig van ver- 
we, zittende aan hare meenigvuldige, ronde, uyt een 
witte Wortel haren oorfjarong neemende, en op de aar- 
de kruypende Takjens, in ’t eerfte teegens overmalkan- 
der; daar na onordentelijk gefield : Argenteum an- 
gustifolium, of fmal-gebladerde Zilvere Duyzcnd- Smal-ge- 
k»op ; welkers Bladeren wel zoo lang , doch de helft bladc,dc - 
fmallerzijn: Argenteum rotundifolium, of Zil- 
vere Duyz.endh.nop met ronde Bladeren , zijnde van Ronde 
al de andere foorten de kleynde en kortfte , doch ook b * aderi fi c ‘ 
twee en twee teegens over malkander aan hare Steelt- 
jens (bande : En Elfgans argenteum Montis 
Libani , of fchoon-x,ilver-verwige Duyz.cndknop van 
den Berg Libanus ; waar van de Bladeren ook rond, Van deu 
doch veel grooter en meenigvuldiger, ook dichter bo- Li ’ 
ven malkander aan hare Steden gevoegd, en daar onder 
veele langwerpig, of ovaals-wijze ronde gezien worden, 
zijn veel teederder van aart, en konnen de Wmterfche 
ongelcegentheeden niet wel uytfban. 
Worden derhalven gemeenelijk met degemelde Maan Hoe wair 
in Potten gezayd: niet verplant, ten zij men ziet, dat’er me n Ce ~ n 
meer als twee of drie in opgekomen zijn : op een war- aanwin- 
mc plaats gefield, of zouden geen volkomen ZaadYon- ni,, g- 
nen voortbrengen : en ’s Winters binnens huys gebragt 
op een luchtige plaats; droog gehouden, en in April 
weer buyten gezet. Zoo geeven ze in de tweede Zomer 
genoeg en zeer goed Zaad. 
Het Polygonum vulgare, of gemeene Duyz.end- Gemeene 
knop, kan , buyten (bande , de felle Winter-kgude ver- f )u 7 zcnd - 
dragen. Geeft in ’t tweede jaar volkomen rijp Zaad, 
en verderft daar mee. Blijft echter zomtijds wel de der- 
de Zomer noch in ’t leeven. 
KRACHTEN. 
H Et Polygonum vulgare , of gemeene Dttyzend- Durantes 
knop , is koud en droog in den tweeden graad; ^Jft. Plant. 
ook een weynig te zamentrekkende van aart. ^ ol ' * 6s ‘ 
In roode Wijn gekookt , en ’s morgens daar van zufit. 1. 4. 
gedronken ; of het daar uytgepardte Zap met Wijn enarr. 4. 
ingenomen; of ook een Drachma van het Poeder der 
gedroogde Bladeren met roode Wijn gebruykt , ver- ** 
koeld alle hitsige inwendige deden des Ligchaams. Diofc. 1 . 4. 
Doed ophouden de Bloedfpuyging , de Roodeloop, cn f - 4 - 
der Vrouwen overvloedige Maandflonden. Drijft de Meth ^ 
Steen en ’t Graveel af. Dood de Wormen. Geneed Med' 
de Druppelpis ; de beeten en dccken der Slangen ; Galen. 1. 8. 
de voortkruypende Zecren ; het Sprenktvuur ; de 
Roodgrond ; de Roos ; de heete Gezwellen , en alle 
varjfche Wonden. Eeven ’t zelve verrigten ook de Bla- 
deren, of ’t Poeder daar van gemaakt; op de verzeering 
gelegt zijnde. 
Het Zap van deeze Duyz,endk»op warm in de Ooren ^ 
gedaan, heeld de Oor -zoveer ingen. ’t Zelve Zap ver-p/.r. 18. 
mengt met Oly van Roozen, verdrijft de pijn der Zij- 
de, als men de plaats, daar men de fmert gevoeld, dik- 
maal daar meê bedrijkt. In de A/e«.r 'gedaan, doed het 
Bloeden uyt de Neusgaten ophouden : neemt ook wech 
de Z.W eer ingen van hctTandvleefch. 
Het geheele Kruyd gedidillcert in Water, ofin Wijn, 
en dan dit Nat de Oogen toegepad, neemt’er de Schellen 
of Vliez.cn van wech. Maakt daarenboven een klaar en 
helder Vel, daar meê gewaffehen zijnde. 
Het Zaad van Duyz.endknop gedoten, dan daar van Fuchfhift. 
drie Drachmen met Wijn ingenomen, verwekt een open c. 133-. 
Ligchaam ; doed ge makkelijk Wateren, en jaagt de Steen 
der Nieren uyt. 
CCCXCIII 

