887 Hennep. Sermontein. 
Vier on- Hier van zijn mij in haren aart bekend geworden vier 
derfchcy- onderfcheydene foorten j namentlijk: 
dene foor- Cannabis sativa mas, of tamme Hennep man- 
netje. II. Sativa fccmina, of tamme Hennep ‘wijf- 
je. III. Sporia fccmina flore majori , of 
baflard-Hcnncp wijfje, met een grootc Bloem. IV. 
Cannabis erratica, five spuria fccmina flore 
au nor e , of wilde , anders Baflard-Hennep met een 
kleyne Bloem. Al te zamen zijn ze van eeven de zelve 
Bouwing en M 'aarneemmg. 
Grond. Zij beminnen uyt eygener aait zoo wel een kleyi- 
ge, als zandige , doch varfch omgefmcctenc en vetge- 
meftte grond , inzonderheyd de twee eerft-genoemde 
tamme foorten-, veel Water; een openc, vrije, en wel 
ter Zon geleegene plaats. Blijven niet langer dan een 
Zaad. jaar in ’t leeven. Gceven in de Zomer Bloemen-, en 
Aanwin- * n de Hrfft een volkomen rijp Zaad. ’t Welk ieder 
ning. Voorjaar , met een wadende Maan van April, de aarde, 
niet diep gelegt, op nieuws word aanbevolen. 
Tamme Doch het Cannabis sativa fccmina, of tamme 
Wijfje ^ H‘ nnc p wijfje, geeft wel van naturen jaarlijks kleyne, 
vier en vijf gebladerde , groene , vccle Tros-wijze bij 
malkander gevoegde Bloemtjens , welke lichtelijk van 
zelfs afvallen , of door de Wind wcch-gedreevcn wor- 
den , en in ftof veranderen ; maar noyt eenig , ’t zij 
volkomen , ’t zij onvolkomen Zaad ; onaangezien 
decze foort is'woortgekomen door ’t vruchtbare Zaad 
van ’t Mannetje. 
Mannetje. Hier teegens ziet men aan het Cannabis sativa 
m as , of tamme Hennep mannetje , noyt eenige Bloemen-, 
en brengt echter genoegzaam Zaad voort, 
foorten" Bcyde de gemelde baftard-foorten, afwilde Hennep, 
oor cn ' komen jaarlijks van zelfs overvloedig genoeg voort door 
’t uytgevallene Zaad. 
KRACHTEN. 
Matth.l 3. \E Bladeren van Hennep, in ’t Latijn Cannabis, 
e. 148. I 1 in Wijn gekookt, of een weynig van het uyt- 
geparftte Zap met Wijn ingenomen, doodde 
Wormen in de Ligchamen beyde van oude en jonge per- 
sonen : daarenboven de Wandlnyz.cn cn Vlooyen , wan- 
neer men de plaatzen, daar ze zich verfchuylcn , met 
dit nat befprengd. Eeven ’t zelve kan men ook verrig- 
ten , door een Tal^ met zijne Bladeren in ’t ftroo der 
Bedfteede te leggen. 
™ ’t Zaad van Hennep (warm cn droog tot in den der- 
c. zó! ' 7 ' ^ en 8 raad ) word tot veele dingen gebruykt. Heeft 
eevenwel van naturen eenige quaadaardigheyd aan zich; 
derhalvcn men gewaarfchouwd moet zijn , daar van niet 
te veel, noch te dikmaal te neemen. Verwekt ook 
eenige walging in de Maag. 
Rafs hi. Gekneufd , en zoo in Wijn gekookt ; of met een 
S JEgm. l°y. we y ni 8 Saffraan vierentwintig uuren lang laten weyken, 
«.3. en daar van dagelijks nu cn dan een weynig gedronken, 
jaagt uyt de winden, en de overvloedige vochtigheeden 
des Ligchaams : verwekt Jlaap , en verdrijft de Geel- 
zucht, gefproten uyt eenige verftopping, inzonderheyd 
als’er geen Koorts bij vernomen word. 
iomc. ƒ.2. > t Zelve Zaad in Water gediftillccrt , en daarmee 
f ' gewaflchcn geneert alle gezwellen des Hoofds , en 
yuaadaardigc z weeringen van ’t zelve. Is ook zeer 
goed teegens de fmerten van het Podagra , of Voet- 
euvel. 
Taleml.2. £) e U y t j| t ^aad geparft, is zeer dienftig voor 
allerley harde gezwellen-, voor de zweenngen en ’t loo- 
pen der Ooren ; warm daar in gedaan. 
Lufit.l .3. ’t Zelve Zaad dikmaal van Ploendercn en Duyven ge- 
enarr. 162. geeten wordende, doed haar in de koude Winter Eyeren 
3 ^gg en > en binnen een korte tijd vet worden. 
Diofc. 1. 3. De Wortel in Water gezoden, en zomtijds daar mee 
c.166. de opgekrompene Zecmrwen beftreeken, brengt de zelve 
weer te regt. 
Uyt dc Baf van dit Gewas maakt men allerley 
Steekende Winde. 888 
flag van Touwen, tot een grooten dien ft ert zonder- 
ling gerief voor alle menfehen. Maar dan ook firop - 
pen voor de quaaddoeners. 
CCCCXXXVI HOOFDSTUK. 
SERMONTEIN. 
■ Ord in ’t Neederlandfcb , mijns wee-» Namen, 
tens, met geenen anderen dan deezen 
naam genoemd : in ’t Latijn geheeten 
Silf.r Montanum: of ook Ligu- 
strum verum Dodontei : in het 
Franfch Sermontatne. 
Bemind een goede, gemeene, zandige aarde, met Grond, 
twee-jarige Pacrdemift genoegzaam voorzien : eèn war* 
me, vrije, wel ter Zon geleegene plaats; en veel Wa- 
ter. Kan, buyten ftaande, tamelijk wel de koude en 
meer andere ongeleegcntheedcn der Winter verdragen. 
Krijgt zomtijds in deeze Gcweften , bij goede Zomers, 
Bloemen, maar noyt eenig rijp Zaad. 
Doch in een Pot gezet, en ’s Winters binnens huys Zaad. 
bewaard, bloeydze, als ze eenige jaren oud geworden 
is , ieder Zomer , en brengt een in alles volkomen 
Zaad voort , ’t welk men met een wadende Maart 
van OEI ober, of Maert, de aarde cens Pots, een hal- 
ve vinger-breedte diep gelegt , hol en luchtig moet 
aanbeveelen. 
Niet alleenlijk hier door word ze vermeenigvuldi^d , Aanwio- 
maar ook door hare aangegroeyde jonge Loot en-, wel- ning * 
ke men met dc genoemde Maan in Zpril van de oude 
afneemt, cn verplant. 
KRACHTEN. 
H Et Zaad van Sermontcin , in het Latijn Si Ier Tuchf.lnft. 
Afontanum, is verwarmende en verdrogende in Plant. eap. 
den tweeden graad ; ook vertcerende van aart. 3°4- 
Een Drachma van dit geftorene Zaad, of anderhalf Muh'. * 
Drachma van ’t Poeder der geftotene Wortelen met Wijn Mtd. 
ingenomen, verwarmd de Af aagt doed de fpijs vertee- Dio f c - 1 3* 
ren : verdrijft de winden .* is goed voor dc beet en en Cid'lii 7 
fieeken der giftige Dieren-, voor inwendige gezwellen', Simp.td*d, 
de krimping der Darmen ; de Steen der Nieren ; een be- 
nauwde Borfl : doed gemakkelijk wateren-, en verwekt 
der Vrouwen Maandflonden. 
Het Kruyd zelfs in Wijn of Water gediftilleert, en 
daar mee gcwadchen, verdrijft de Puyflen en andere on- 
zuyverheeden van ’t Vel. Daar van gedronken , cn daar Durantet 
mee gegorgeld, is goed teegens het Pleuris , de Zijde- hifi. riant, 
fleekten; en geneert dc Squinantie, of ’t Kcel-gez.wcl , f oL l J7* 
en andere ongeleegcntheedcn der Keel. 
De JTöivr/f» gefloten , en op de beet en der dolle Hon - 
den gelegt, geneezen dc zelve. 
CCCCXXXVII HOOFDSTUK. 
STEEKENDE WINDE. 
P het Neederlandfcb dus genoemd , Verfdiey- 
word in het Latijn geheeten Smilax de namen. 
S bÈ' aspera > Convolvulus ACUTUS ; 
Zarza parilla, en Salsa paril- 
LA PERuviANA minor , in opzicht 
van de opregte Salsa parilla, wel- 
ke veel grooter van Bladeren is, en noyt in deeze Lan- 
den bloeyendc word gezien ; anders de zelve in zommi- 
ge dcelen zeer gelijk. In het Hoogduytfch Stechende 
Winde : in het Franfch Liset picquant : in het 
in ’t Italiaanfch Ruovo Cervino, Hedera spïno- 
SA , cn VlLUCCHIO MAGGIORi. 
Kkk J Hier 
