Dod.l. f. 
t.16. 
Cnmtrnr. 
I. 4-C-3+. 
Durant. 
hifi. Plant, 
fel. ii 6. 
Lome. I. 1. 
e-W- 
Dod. loc. 
C. II. 
Namen. 
Tweeiter- 
ley foor- 
ten. 
Grond. 
Zaad. 
Aanwin- 
ning. 
Deugden 
deezer 
Plant, 
9'. 7 Guldenroede. Vliegenet. Geytenbaart. Duyzendelad SU . 
KRACHTEN. 
G Vldenroede , in ’t Latijn V irga aurea , is ver- 
warmende en verdrogende in den tweeden 
graad; ook zuy verende , en een weynig te za- 
mentrekkende van aart. 
In Wijn gezoden, of gediftillccrt, en daar van een 
Roemer gedronken , geneeft alle uyt- en inwendige Won- 
den , Ver zeer ingen , Fifielen > of lopende Gaten , heete 
Zweeringen , Gefcheur iheyd ; de Buykloop , en de 
zwelling van bet Tandvleefch , daar mee gewaflehen 
zijnde. Opend daarenboven de verjloptheyd van de 
Nieren ; breekt de Nteren-Jlcen ; drijft uyt het Graveel , 
het water van de 'Blaas ; en de j lijmerige vochtigheid 
der zelve. 
Een Drachma of twee van het Poeder der gedroog- 
de Bladeren met roode Wijn ingenomen , doed op- 
houden allerley Zinkingen > en de Bloedgang , of Roo- 
deloop. 
Het uytgeparfttc Zap der Bladeren geneeft de hit- 
zige gezwellen van de ALond, daar op geftreeken ; of 
anders met Wijn gemengt , en daar meê gewaflehen , 
of gegorgeld. 
Guldenroede word gercekend onder de Kruyden , 
welke men pleeg te doen onder de H'ond-dranken , en 
word zoo krachtig gehouden om allerley flag van Won- 
den te geneezen , als het Heydenfch Wondkrttyd zelfs. 
Mag derhalven gcbruykt worden tot alle dingen, waar 
toe ’t gedachte ff 'ondkruyd goed is. 
CCCCLXVI HOOFDSTUK. 
VLIEGENET. 
B - P h eederlandfch dus van veele gc- 
? nociflö ; word in het Latijn gehectcn 
t VlSCARIA, ofLYCHNIS SYLVESTRIS 
% Hier van zijn mij in haren aart be- 
' kend geworden twee veranderlijke foor- 
ten ; als : 
I. V ISCARIA flore rurro , of Vliegenet met 
roode Bloemen. 11 . Viscaria flore carneo , of 
Vliegenet met een lijfverwige Bloem. Bcyde zijn ze 
van de zelve Bouw mg en Waarneeming. 
Zij beminnen een goede, gemeene, zandige, zoo 
wel ongemeftte als gemeftte grond : een vrije , genoeg- 
zaam ter Zon geleegenc plaats : veel Water , en ook 
matige vochtigheyd. Blijven niet langer dan eene Zo- 
mer in ’t keven. Gceven in den Herfft volkomen rijp 
Zaad ; en verfterven dan van zelfs, of door een klcy- 
ne Rijp. 
Worden derhalven ieder Voorjaar , met een waflende 
Maan van Maert , op nieuws , niet diep gelegt, weer 
gezayd : of komen ook, daar ze cens geplant zijn , door 
’t uytgcvallcne Zaad van zelfs genoeg te voorfchijn. 
Hier door konnen ze overvloedig vermeerderd , en als 
eeuwigdurend gemaakt worden. 
KRACHTEN. 
V Liegenet , of Vifcaria, met Wortelen en Bloemen 
in Wijn gekookt, en daar van een goede Roe- 
mer vol gedronken, is goed teegens allerley be- 
fmettelijke ziekten; doed genoegzaam wateren : drijft uyt 
de Nierenfleen: cn neemd wech de pijn des Hoofds , daar 
meê gewaflehen zijnde. 
Een Drachma van het Poeder der gedroogde Blade- 
ren cn Wortelen met Wijn ingenomen, ftrijd teegens de 
Pefi) en allerley V ergif: ook teegens de beet en der dol- 
le Honden , de fteeken der Scor pioenen , en anderer fcha- 
delijkc Dieren. 
De Bladeren gefloten , en op wonden gelegt *• genec- tof ge- 
zen de zelve. Trekken ook te gelijk uyt de Doornen, 
fchilfferen van Beenderen j cn andere daar in zijnde 
dingen. , 
Twee Drachmen van het Zaad gefloten , en met 
Wijn ingenomen , ontlaft het Ligchaam van alle heete 
galachtige onreynigheyd-. 
CCCCLXVII HOOFDSTUK. 
GEYTENBAARD. 
En welbekend en bezienswaardig Ge- Verfchey- 
was , word in het Necderlandfch niet de namen. 
a ^ een dus, maar ook van veele Rey- 
f&jr j ||jg|y3^ nette genoemd: in het Latijn ge- 
heeten Ulmaria, om dat hare Bla- 
ggssjggg gsfis , deren die van den Olm of Ipenboom een 
weynig gelijk fchijnen; dan ook noch Regina Pra- 
ti, cn Barbi Capra : in het Hoogduytfch Wald- 
Geiszbart: in’t Franfch Barbe de Chevre; in’t 
Italiaanfch Bar ba di Capra. Word ook wel in ’t 
Latijn gezegt Aruncus. 
Hier van zijn mij in haren aart bekend twee bijzon- Twee bij- 
dcre foorten ; te weeten : zonetere 
I. Ui. M aria , five Regina Prati flore cöl- *° ortcn ' 
LECTO i of Geytenbaard met een digte te zaam-gefiotene 
Bloem. II. Ulmaria peregrina flore sparso, 
of vreemde Gcjlcnbaard , met een holle , of van mal- 
kander gefcheydene Bloem ; die ook van de geleerde Heer 
JaCOBUS ThEODORUS TaBERNjEMONTANUS WOrd 
geheeten Drymopogon. Alle zijn ze van de zelve 
Botswing cn Waarneeming. 
Zij beminnen van naturen een goede gemeene , Grond, 
vochtige , zandige , welgcmeftte , of ook een vette , 
kleyige grond. Hebben immers zoo geerne een luch- 
tige j wel ter Zon geleegene , als een fchaduwachtige 
plaats; en willen veel Water. Blijven lange jaren in ’t 2, aa d. 
keven. Konnen fterke Vorfl , en allerley andere onge- 
kegcnthccdcn der Winter uytftaan zonder fchade. Gee- 
ven ook bij goede Zomers volkomen rijp Zaad. 
Doch het Ulmaria peregrina flore sparso, Vreemde 
of vreemde Geytenbaard met een holle Bloem , geeft in Geytcri- ^ 
deeze koude Geweftcn zeer zelden cenig goed Zaad . ^nholte^ 
Het zelve word met een waflende Maan van September bloem, 
in een Pot (om dat het lang in de aarde blijft, eer het 
opkomt), of in de Maand van Aiaert in de aarde, 
een halve vingerbreedte diep , op een fchaduwachtige 
plaats gezayd. Hier door konnen deeze foorten be- Aanwin- 
quamclijk vermcenigvuldigd , en dan ook noch aange- ning. 
wonnen worden door hare aangegroeyde jonge Wortelen; 
welke men met de genoemde Maan in Zpril van dq 
oude afftcekt, en verplant. 
KRACHTEN. 
G Eytenbaard , of Ulmaria , is droog en koud in Bauhau. 
den eerften graad ; ook een weynig te zamen- **■ *• 
trekkende van aart. ’ 3 ' 
De Wortelen , of Bladeren en Bloemen , in roode DoJ. I. 3. 
Wijn gezoden , cn daar van gedronken ; of het Poeder e • *• 
der gedroogde 'Bladeren cn Wortelen met de zelve Wijn ^ ‘ 
ingenomen , ftopt de Buykz en allerley Roodeloop. Ge- Lome. 1. 1. 
nceft ook de Fifielen , en hopende Gaten. c. 77. 
De Bladeren en Wortelen in Water gekookt, cn het 
zelve de Paerden te drinken gegeeven , is goed teegens 
der zclver Wormen , en Buykpijn. 
Nnn CCCCLXVIII 
