( 47 ) 
graven van sloten waarnam, voor het gelieele Odoorner Veen. Deze 
plastische klei, die geen palpabel zand bevat, is een van het blokleeni 
geheel afwijkende bodemsoort. Het is nauwelijks aan tAvijfel onder- 
hevig, dat hij als meerklei moet beschouwd worden en geen andere 
is dan de uit den ondergrond van Drenthe, Groningen en Friesland 
Avelbekende praeglaciale ,/potklei”, die, Avaar hij kom vormige inzak- 
kingen Amrmt, tot het ontstaan van hooge Amnen aanleiding gaf. 
Het besproken gedeelte \mn den Hondsrug, ongeveer de helft van 
den Hondsrug in Drenthe en bijna een derde van het geheel van 
dien tnsschen Groningen en Emmen zich van het noordAvesten naar 
het zuidoosten uitstrekkenden en slechts gemiddeld 5 M. boven het 
daarnaast gelegen land verheffenden heuvelrug, bestaat dus uit prae- 
glaciaal Rijn-zand,' oppervlakkig bedekt, eAmnals het terrein daarnaast, 
door een minder dan 1 ]\I. dikke laag keizand. In den rug zelf 
ontbreekt het blokleem, dat aan beide zijden de randen volgt. 
Dat het blokzand niet door uitspoeling van het blokleem kan ont- 
staan zijn is om de volgende redenen aan te nemen : 
1“. Biedt die harde bodemsoort zeer Amel Aveerstand aan erodeerende 
agentiën. Dat blijkt o. a. daaruit, dat zij aan het Roode Klif, het 
Mirdummer Klif, de Voorst meer of minder in zee uitstekende steile 
deelen Amn de kust Amrmt, in Urk en Wieringen zelfs eilandvormig 
is beAvaard gebleven. 
2“. Al is liet gehalte aan keien van het blokzand ook wel oorspron- 
kelijk zeer Avisselend geAveest, het is een bekend feit, dat meer nabij 
de dorpen de meeste keien reeds zijn uitgegraven en vroeger bijna overal 
vrij talrijk Avaren. Op enkele plaatsen lag AU’oeger de eene kei naast 
den andere in het zand. Een gemiddelde toestand is die welke nog 
op enkele punten A^an het Hoorder Veld van Eksloo bestaat. Nabij 
kuil XLH Avaren nu op een oppervlak van 1500 en ter diepte 
van 0.5 M. 40 M’ keien, Amnaf de grootte van een kindervuist tot 
1 M. in lengteafmeting, uitgegraven. Rekent men ^ voor de lucht- 
ruimten tusschen de opeengestapelde steenen, dan vindt men, dat 
ongeveer Yas het volume der keizandlaag uit steen heeft be- 
staan. Welk een enorme dikte aan blokleem, dat in die streek 
bijzonder arm aan keien is, zou daarvoor moeten zijn uitgespoeld ! 
3“. Het blokzand bevat zeer Aveinig vuursteen, het keileem overal 
zeer veel. Vuursteen is algemeen de daarin meest voorkomende 
steensoort (Odoorn, ZAvinderen, NieuAv-Amsterdam, Mirdummer Klif, 
Nicolaasga, SteeuAvijkerwold, Wieringen, enz.). 
4“. Ook de diepste en klaarblijkelijk niet nitgespoelde deelen van 
het blokzand, die onmiddellijk op het Rijn-zand rusten, zijn in den 
regel arm aan leem. 
