( 128 ) 
welke bepaalde soorten van liet doorgelaten licht bnitengewoon sterk 
niteenspreiden, ver Iniiten de /onnescliijf linn aanwezigheid kunnen 
openbaren, terwijl andere, hoewel evenzeer aldaar voorhanden, on- 
zichtbaar blijven. Zoo is er dns een zniver optische verklaring te 
geven van het feit, dat men de verschillende zonnegassen van elkander 
gescheiden ziet, ook al neemt men aan dat zij ongescheiden zijn. 
En deze laatste onderstelling is toch zeer zeker de meest een^’on- 
dige ; zij is zelfs een noodzakelijk gevolg van het gronddenkbeeld 
dat de zon als een roteerende, warmte uitstralende gasmassa kan 
worden beschouwd, want in een dergelijk lichaam moet eene voort- 
durende menging van de bestanddeelen plaats vinden. 
Enkele maanden geleden is door R. Emden het lioofdkarakter 
beschreven van den bewegingstoestand liinnen een gasvormig gedachte 
zon. Emden heeft namelijk op de zon dezelfde mathematische ont- 
wikkelingen toegepast, die door von Hei.mholtz waren opgesteld om 
den aard der l)ewegingen te onderzoeken, Avelke onder den gezamen- 
lijken iii’sdoed van de zonnewarmte en de aswenteling in onzen 
aardsclien dampkring moeten ontstaan ^). Wel is waar onderstelt 
Emden, dat de gasvormige zonnemassa door eene oppervlakte begrensd 
wordt, en plaatst hij zich dus, 'wat dit betreft, op het standpunt der 
vrij algemeen lieerschende denkl)eelden omtrent dit liemellicliaam ; 
maar zijne Avisknndige besclionwingen zijn geheel onafhankelijk ^'an 
het bestaan eener grens, en gelden dus evenzeer voor een zon zooals 
wdj ons die hier hebben voorgesteld. 
De buitenste deelen der gasmassa zullen het snelst door uitstraling 
afkoelen ; zij dalen en worden vervangen door opstijgende, Avarmei'e 
gassen, zoodat, als de zon niet wentelde, er slechts radiale stroomingen 
te verwachten zouden zijn. IMaar de aswenteling brengt hierin groote 
verandering; van nederdalende massa’s zal de hoeksnelheid toenemen, 
van opstijgende afnemen ; ’\^■ij ^erkrijgen nevens elkander gaslagen 
van verschillende dichtheden, die met 0)igehjke snelheden roteeren. 
Zooals AON Helaiholtz heeft aangetoond, kunnen dergelijke gas- 
lagen gedurende zekeren tijd onmiddellijk nevens elkander blijven 
voortstroomen, scherp gescheiden door een zoogenaamd discontinuïteits- 
vlak (een Adak dns, bij het passeereii AAmai'Amn de snelheid en de 
dichtheid met een sprong veranderen); maar dit laatste komt dooi- 
.Avrijving langzamerhand in golving; de golven schrijden voorAvaai-ts 
met de snelslbeAvegende laag, slaan over, voi-men Avervels, en zoo 
ontstaat dan tusschen de beide gaslagen door menging een nieuAve 
1) R. Emden, Beitrage zur Sonnentheorie. Aim. d. Pliys. [4] 7, p. 176 — 197. 
2) H. VON Helmholtz, Gesammelte Abhandluiigen I, p. 146, III p. 287 — 355. 
