( 151 ) 
De vier laatste leempartijen liggen met de beide op liet Noorder 
Veld en liet Bniner Veld vrij wel in dezelfde richting van N.-W. 
naar Z.-O. achter elkander, doch gescheiden door groote tnsschen- 
rnimten, waarin het keizand onniiddellijk rnst op praeglaciaal gelaagd 
■wit Rijn-zand. De onderlinge afstand is resp. 2, 3, 1, 2, 1,5 K. M. 
Behalve het kleine leemplekje op het Noorder Veld liggen al deze 
leeminassa’s, hoewel zeer naliij den oostelijken rand, op de hoogste 
deelen van den Hondsrug. 
Het gelaagd wit Rijn-zand is onder anderen te zien in een zandgroef 
oj) de Kleine Esch A'an Eksloo (onder + 0,4 M. keizand), in een zand- 
afgraving aan den noordelijken rand ^'an laatstgenoemde Esch (onder 
0,3 M. keizand) en op het Znider Veld naliij den zuidelijken rand van 
de Achter Esch; dan bij de Valther Schans (onder 0,3 tot 0,4 M. kei- 
zandj, in een zandgroef ten Oosten van het Kamper Veen (onder een 
even dikke laag keizand) en A-erder langs het veen tnsschen Valthe 
en Weerdinge. 
Het westelijk bloklecni vormt daarertegen een lange en breede 
strook, die tnsschen Ecs en Eininen niet onderbroken schijnt te zijn 
en 1 tot 1,5 K. 11. breed is; zij bereikt Avaarschijnlijk OA^er haar ge- 
heele lengte een dikte van 2 lot 3 11. en is bedekt door 0,7 tot 1 M. 
keizand. 
Het ontstaan van den Hondsrug naar de in de Auirige mededeeling 
aangednide hvpotliese kan aldns slechts met deze AA^estelijke strook 
blokleem in verband Avorden gebracht. Andere tlians Avaargenomen 
feiten doen mij eveiuvel daarnaast aan tactoren denken, die bij de vor- 
ming van den Hondsrug misschien nog belangrijker rol gespeeld hebben. 
Ook buiten den Hondsrug, tot Hooge.A^een toe, Avordt nanielijk de 
ondergrond geAuirmd door het jiraeglaciaal Rijn-diluvium. In het 
Eester 1'een ligt het weder onder een ten hoogste 1 M. dikke laag 
keizand. In het Elders Veld tnsschen Schoonoord en Schoonloo is 
liet praeglaciaal zand Avegens innige vermenging met een deel der 
bovenlaag grijsachtig geel gekleurd; het voorkomen van Amel gerolde 
keitjes A'an Avit kAA'arts en lydiet, daarin herhaaldelijk tot 2 M. diepte 
waargenomen, laat erkennen, dat men ook hier hoofdzakelijk met 
oude Rijn-alluvia te doen heeft, die later vermengd zijn geAVorden 
met de grondmoraine. Te Schoonloo neemt men in een zandgroef 
een soort gemengd dihiA'ium A\’aar ; rolsteentjes van Avit kwarts en 
lydiet liggen er in het zand naast ScandinaAdsche granieten. Blok- 
leem komt in deze streek slechts in kleine jiartijen voor, zooals op 
1.5 K.M. ten Z.-W. van Schoonloo. 
Te midden A'an het Eester Veen, op 4 K.M. afstand juist ten zuiden 
van Westdorp, verheft zich, gelijk een vnlkanisch eilandje boven de 
