( 162 ) 
Hiermede is dus bewezen, dat de reactie werkelijk monomoleculair 
is en men dus te doen beeft met een werkelijke intramolecnlaire 
atoomverscliuivino'. 
Werden in plaats van 10 ec., 20 cc. zoutzuur toegevoegd, dan 
werd voor h gevonden [als gemiddelde vaii een achttal Avaarnemingen] 
0.610; de snelheid is dus door de dubbele hoeveelheid zoutzuur bijna 
vier maal zoo groot geworden. Werd in plaats van zoutzuur, zwavel- 
zuur genomen in dezelfde concentratie als het boven gebruikte zout- 
zuur, dan was de omzetting zeer langzaam, terwijl een goede constante 
niet gevonden Averd (begin : cc. Na^ 8,^03 = 32.8, na 24 uren = 29 cc.). 
In ijsazijn (99 a 100 Vo) verloopt de reactie l)uitengewoon veel 
sneller, zoodat toevoegen van zeer Aveinig zoutzuur A'oldoende is om 
de omzetting volledig tcAveeg te brengen. 
De stof Averd AAmer opgelost in ijsazijn en daaraan Averden 3 cc. 
zoutzuurhondend ijsazijn toegevoegd (gemaakt door HCl in ijsazijn 
te leiden). De lioeA^eelheid HCl toegevoegd aan 500 cc. ijsazijn-o[)los- 
sing Avas sleclits 13.5 mg. [Dus nog niet Auin de hoeAmelheid 
HCl aaiiAvezig in de proef met Avaterig azijnzuur]. 
Het verloop van de reactie was als volgt. 
in uren 
cc. Na^ SjO 
0 
30.3 
V. 
29.7 
1 
28 
IV. 
24 
2 
22.6 
27. 
19.8 
0 
0 
17.2 
37. 
14.2 
4 
12.4 
47. 
10.5 
Berekent men liieruit k volgens de formule k = — I dan ziet 
men, dat hij voortdurend toeneejnt; zulks Avijst er op, dat de hoe- 
veelheid van den katalysator gi'ooter Avordl. Inderdaad AAmrd bij herhaling 
van de proef, na allooi) A'an de reactie, meer HCl (als ylg ('1 gewogen) 
gevonden, dan correspondeerde met de toegevoegde hoeveelheid 
zoutzuur. 
Stelt men bovenstaande getallen nu graphiscli voor, dan ziet men 
duidelijk, dat men hier met een door A^ermeerdcring van den kata- 
lysator Amrsnelde reactie te doen heeft ^). Bij de proef met 20 7o 
9 OsTAVALD, Lelu'b. d. allgem. Ghem. Bd. II, T. II, 266. 
