( 597 ) 
Deze analysen heb ik eerst in klassen verdeeld volgens liet gehalte 
aan SiO^, daarna volgens dat aan Al^Og enz., daarna in elke klasse 
het gemiddelde gehalte der andere elementen berekend en eindelijk 
deze uitkomsten èn in tabellen vereenigd èn grafisch voorgesteld. 
Reeds op deze ’wijze komen eenige merkwaardige betrekkingen 
tnsschen de elementen onderling, aan het licht. 
In het verder gedeelte der verhandeling heb ik getracht de ver- 
ki’egen uitkomsten met meer objectiviteit weer te geven, door ze 
onmiddellijk in getalwaarde uit te drukken. Het blijkt nu, dat de 
sympathieën en antipathieën, die wij kunnen afleiden uit de gesteente- 
analysen dezelfde zijn, die wij leeren kennen uit de analysen van 
afzonderlijke mineralen ; deze eigenaardigheid, dat namelijk dezelfde 
elementen èn in de gesteenten èn in de mineralen te zamen voorkomen, 
kan op tweeërlei ■\\djzen ’worden verklaard : 
1. Bij de chemische differentiatie der inagmas blijven die elementen 
elkaar op hun tocliten gezelschap houden, die later een of ander 
mineraal te zamen zullen opboinven. 
2. Voordat de differentiatie is afgeloopen, is een deel der mineralen 
reeds uitgekristalliseerd, heeft tengevolge der kristallijnheid een 
betrekkelijk hoog soortelijk gewicht en bezinkt. Bij deze mechanische 
differentiatie zullen natuurlijk de sympathieën in het gesteente het 
gevolg zijn van die in de mineralen, zoodat de beide sympathieën 
wel moeten samengaan. 
Met het oog op onze onderzoekingen is de tweede verklaring de 
eenvoudigste, maar daaruit zou volgen, dat aan de zwaartekracht 
een groote invloed moet worden toegekend bij de differentiatie der 
magmas, dus bij het ontstaan der verschillende gesteen tety pen. 
Het is hierbij onvej-schillig of het mineraalsediment misschien later 
weer oplost ; de differentiatie heeft eenmaal plaats gevonden en zal 
niet gemakkelijk weer worden teniet gedaan. 
Den Haag, 28 Februari 1903. 
Ethnologie. — De Heer Nieuwenhuis doet eene mededeeling: „In- 
vloed van veranderde levensomstandigheden op de physieke en 
psychische ontioiklceling der hevolldng van Centraal-Borneo” . 
Zeer verschillend is het oordeel van bevoegde autoriteiten over den 
invloed, dien uitwendige levensomstandigheden uitoefenen op de ont- 
wikkeling van een persoon en op die van de eigenaardigheden van 
een menschenras. 
Pleit dit verschil van meening reeds voor de moeilijkheid, bij^het 
individu dezen invloed te bepalen, nog veel grooter wordt die, zoodra 
