( 598 ) 
men tracht, kenmerkende verschillen te vinden onder twee groepen 
van menschen, welke toe te schrijven zijn aan hunne verschillende 
levensomstandigheden. Gaat men die na onder de hoogstaande cul- 
tuurvolken, welke leven onder zoo ingewikkelde verhoudingen, dan 
worden de bezwaren bijna onoverkomelijk. 
Niet weinig wordt men daardoor belemmerd, dat onder de cultuur- 
volken het onderling verkeer en de vermenging zoo storend inwerken 
op een eventueel effect van bijzondere voor waarden in hun bestaan. 
In Europa levert het volk der Israëlieten, dat zich als zoodanig 
sedert eeuwen in verschillende landen onder de daar heerschende toe- 
standen heeft staande gehouden en weinig vreemde elementen in zich 
heeft opgenomen, eenige aanhoudspunten op. Evenwel de in werken de 
levensvoorwaarden zijn ook hier zeer samengesteld en eene vermen- 
ging der Israëlieten van verschillende landen is niet nitgebleven. 
Vooral daardoor dat de verhoudingen in de maatschappij der op 
minder hoogen trap van ontwikkeling staande volken meer eenvoudig 
zijn en de levensvoorwaarden voor al hare leden veel minder onder- 
ling verschillen als elders, heeft men de kans, dat onder hen even- 
tnëele veranderingen in die levensvoorwaarden beter in het oog zullen 
springen en voor den navorscher veel duidelijk wordt, wat onder 
ingewikkelder verhoudingen moeilijk is uit te maken. 
Van belang is nog, er op te wijzen, dat bij hen de invloed van de 
natuur, van de omgeving, waarin zij leven, van veel grooter uitwer- 
king is als in hooger ontwikkelde maatschappijen, die zich tegen deze 
onmiddellijke afhankelijkheid beter hebben leeren verdedigen. 
Ook treft men dergelijke stammen aan, waar de groote hinderlijke 
factor van veelvuldig onderling verkeer en vermenging is uitgesloten 
bij het beoordeelen van de veranderingen, die twee volken door ver- 
schillende uitwendige oorzaken hebben ondergaan. Nog meer ver- 
eenvoudigt zich het te ontleden beeld, wanneer twee groote groepen 
van hetzelfde volk sedert lang onder verschillende uitwendige om- 
standigheden leven en zich weinig of niet vermengden. 
Voordat nitgemaakt is, dat de menschen, die deze stammen vormen, 
in hunne oorspronkelijke eigenschappen dezelfde zijn als Europeanen, 
mag men het onder hen opgemerkte niet zonder meer overbrengen 
op de Enropeesche maatschappij. Voor het begrijpen van den onge- 
documenteerden voortijd der ontwikkelingsgeschiedenis van de mensch- 
heid wendt men zich echter tot de nog heden op lageren trap van 
ontwikkeling staande volken; ik geloof, dat men evenzoo gerechtigd 
is, om uit veel, wat men onder hen opmerkt op sociaal gebied, 
zekere gevolgtrekkingen te maken omtrent overeenkomstige werkingen 
bij hoogerstaanden. 
