( 606 ) 
deelde. Bij de Bahaii’s kon ik rustig op mijn stoel blijven zitten en 
kwam er al eens een handje wat vlug naar liet sterk begeerde 
voorwerp, toch wachtten alle kleinen geduldig hun beurt af en 
’vverden nooit luidruchtig. Geheel anders onder de Kënja’s ; kwam 
het daar tot een uitdeeling, dan moest ik beginnen met goed op mijn 
beenen te gaan staan, want jongens en meisjes drongen luid juichende 
met uitgestoken handen op mij aan, ieder was bang te laat te zullen 
zijn en zij plukhaarden onder elkaar, om wat dichter bij te kunnen 
komen. Al spoedig bleek, dat zij ook minder gevoelig waren voor 
de kwade geuren hunner medemenschen als de Bahau’s, bij wie men 
ongestraft uren onder vele personen zitten kan, maar die dan ook 
liever een grooten omweg maken als langs een cadaver te gaan en 
door gebaren en spuwen hevig reageeren op onaangenamen reuk. 
Opmerkelijk is de grootere volharding der Kènja’s bij den arbeid, 
hetgeen mij vooral opviel bij het doen van verre tochten in roei- 
booten in de voor hen ongewone hitte op den Mahakam. Hoewel zij 
door de betere wegen en de kleine riviertjes van hun hoog gelegen 
land meer aan loopen dan aan roeien gewend zijn als de Bahau’s, 
roeiden zij dagen lang toch veel beter door en kwamen altijd veel 
eerder aan als dezen. 
Deze enkele voorbeelden wijzen reeds op een grootere levendigheid, 
mindere gevoeligheid en minder spoedig vermoeidzijn van hun zenuw- 
stelsel; daarnaast staan ook liinme geestelijke capaciteiten bepaald 
hooger. 
Gewoon om bij het vertellen van de inerkAvaardigheden onzer 
maatschappij onder de Bahan’s te stooten op absolute onmacht, zich 
deze voor te stellen, wat ongeloof ten gevolge had en aanleiding gaf, 
om dikwijls veel later eerst te pogen, mij op een onwaarheid te be- 
trappen, bemerkte ik onder de Kënja’s spoedig aan hun vragen, dat 
zij ten minste poogden, zich spoorwegen en dergelijken voor te stellen 
en andere dingen ook werkelijk begrepen. Vooral de uitleg van de 
beweging van de zon, de aarde en de sterren met het ontstaan van 
dag en nacht levert hier een goed kriterium evenals die van een zon- 
en een maaneclips. Natuurlijk geloofden ook de Kcnja’s niet dadelijk 
dat de aarde rond is en zich beweegt, evenmin dat het niet een ge- 
drocht is, dat zon en maan bij een eclips opeet, maar zij begrepen 
ten minste mijn nitleg. 
Praktisch zeer voelbaar voor ons, Avas de meerdere belangstelling in 
en de uitgebreidere kennis van hunne omgeving onder de Kënja’s. 
Gedurende onze topographische opname van den Mahakam en bij 
het informeeren naar namen van de voornaamste bergen en rivieren 
stuitten Avij onder de Bahau’s op zulk een sterke onkunde, dat wij 
