( 607 ) 
lang overtuigd waren van hun onwil, om ons die mede te deelen. 
Het bleek echter later, dat er van onwil geen sprake was, maar 
slechts enkelen onder hen wat meer namen van riviertjes en bergen 
buiten hunne eigen omgeving wisten, terwijl bijv. hooge bergen, die 
Avel op eenigen afstand in het gebied van een anderen stam lagen, 
maar toch het landschap beheerschten, bij hen geen naain droegen 
en men zich, om dezen te weten te komen, bij meer nabij den berg 
levende stammen moest vervoegen. Om zich met hunne hulp van 
een bergtop af te oriënteeren, daarvan was ook in ’t geheel geen sprake. 
Bijzonder viel het mij daarom op, dat toen ik bij de Kënja’s, om een 
overzicht over hun land te krijgen, een bergtop beklom in gezelschap 
van Boei Djalong, den vorst van het land, deze ons toen tot aan den 
gezichtseinder alle bergen met hunne namen vertoonde, ook in het 
Mahakam gebied, waar wij die controleeren konden; hij gaf de wegen 
aan, die naar verschillende aangrenzende landen voerden, evengoed 
als een Europeaan dat gedaan zou hebben. 
Niet alleen ons, maar ook de Bahau’s, die mij vergezelden, A’er- 
baasden de Kënja’s met hunne kennis der geschiedenis van lang ver- 
A logen tijden. Zooals bekend is van veel volken zonder schrift en op 
lageren trap ^"an ontwikkeling staande, gaan onder hen de herinne- 
ringen aan vroegere gebeurtenissen spoedig verloren en zoo wisten 
de Bahau’s ook weinig nauwkeurigs meer van hunne voorouders. 
Zonderling was het daarom Kwing Irang te moede, toen hij van de 
Kènja’s de overleveringen zijner vroege voorouders hoorde uit den 
tijd van hun verblijf in Apo Kajan. 
Met deze grootere ontwikkeling hunner psyche houden gelijken 
tred de verschijnselen, die wijzen op hun krachtiger persoonlijkheid 
tegenover hunne omgeving. Zij zijn moediger, wat zich op merk- 
Avaardige manier uit in hunne AAÜjze van oorlogvoeren. Berucht zijn 
de stammen van Borneo wegens hun koppesnellen, een Avraaknemen 
en strijden, dat met zijn leggen van hinderlagen en het plotseling 
overvallen met overmacht van slechts enkele individuen terecht meer 
als listig en laf dan als moedig wordt aangezien. Een openlijke strijd 
komt onder de Bahau’s dan ook zeer zelden voor en staan tAvee 
stammen tegenover elkaar, dan is, zooals reeds A^ermeld, de dood 
of de verwonding A^an één persoon voldoende, om zijn partij te doen 
vluchten. Anders echter onder de Kënja’s, die onder elkaar strijden 
in benden man tegen man, Avaarbij hoofdzakelijk het zAvaard ge- 
bruikt Avordt en velen vallen, voor de slag beslist is. Hoewel het 
snellen ook onder hen voorkomt, zoo treedt het toch meer op den 
achtergrond en pleit meer voor persoonlijken moed. Zoo sloeg een 
paar jaar geleden bij een bezoek aan den Mahakam een jong Kënja’hoofd, 
