( 609 ) 
en terwijl de mannen over dag zich altijd goed gewapend naar himne 
rijstvelden begeven, durven zij zich ’s avonds onder hnnne Avoningen 
niet zonder ontbloot zwaard te bewegen. Dat vrouwen en kinderen 
nog angstiger zijn, behoeft geen betoog. 
Onder de Kënja’s daarentegen een AAml wat los, maar toch samen- 
hangend geheel van alle stammen onder de erkende opperheerschappij 
van den stam der Oemo Toav en zijn hoofd Boei Djalong en daarbij 
een veiligheid in het land, dat de bevolking alleen met een lichte 
speer als steun zich naar de velden begeeft en vroinven mij van 
A^ele uren afstands door het oerbosch of in booten ongewapend 
en on vergezeld van nabij gelegen nederzettingen durfden komen 
bezoeken. 
In deze meer geordende maatschappij kAvamen de hoogere moreele 
karaktereigenschappen der Kënja’s bovendien goed uit. Ondervond 
men onder de Bahau’s het gemis aan gevoel Amor de belangen Amn 
het algemeen op treurige Avijze, onder genen AAms dit anders. 
Gevoel A-an A'erantAA'OOrdelijkheid en belangeloosheid traden onder de 
Kënja’hoofden naast meer zedelijken moed en invloed op hunne stam- 
gènooten op den A'oorgrond. Bij het behandelen van loonlvAAmsties, 
AA'aarbij de betaling geschiedde in goederen naar keuze van den 
belanghebbende, trokken de Bahau’hoofden zich altijd terug uit vrees 
voor geschil met hun stamgenooten. Onder de Kënja’s rekenden de 
hoofden uit, hoeveel ieder der hunnen toekAAmm, namen dat mede 
naar huis en verdeelden het daar. 
Toen op de politieke vergaderingen besloten Avas, dat vertegen- 
Avoordigers A'an A-ele stammen met mij mede zouden teruggaan naar 
den Mahakam, maakten zich honderden Kënja’s daarvoor gereed. 
Hun slechte A'oorteekens Amor de reis deden er echter meer dan 400 
terugkeeren en lioeAvel de voornaamste hoofden dit ook zouden 
hebben moeten doen, zonden zij slechts him stamgenooten terug en 
gingen zelf toch mede Avegens het belang, om de onderhandelingen 
A^erder te voeren. 
Onder de Bahau’s zou geen hoofd licht de belangen van het alge- 
meen zijn gaan Amorstaan en tegen ongunstige voorteekens in zeker niet. 
Ook het gedrag liunner ondergeschikten onderling was op reis geheel 
anders als onder Bahau’s. Tachtig Kënja’s slaagden erin al hunne 
gunstige voorteekens in vogelvlucht, het schreeuAA^en Amn reeën en 
het verschijnen va.n bepaalde slangen te vinden en voeren mede. 
HoeAvel uit A^erschillende dorpen, vormden zij één gezelschap, dat de 
voedingsmiddelen gemeenschappelijk verbruikte en toen er onder 
mijne Baliau’s en ons zelf gebrek kwam, deelden Avij allen uit hun 
A'oorraad, die toen spoedig uitgeput geraakte. Zij stelden echter vol ver- 
39 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XI. A^. 1902/3. 
