( 617 ) 
Na de boven gegeven uiteenzettingen behoeft het geen betoog dat 
deze uitkomsten in hun geheel als fataal voor de Theorie der histo- 
genen beschouwd moeten worden. Dat er bij enkele, uitgezóchte 
wortels overeenstemming gevonden werd, brengt daarin geen ver- 
andermg. Dat in slanke, uit betrekkelijk weinige, overlangsche 
celreeksen opgebonwde vegetatiekegels een regelmatige rangschikking 
der cellen voor kan komen, zooals die boven beschreven werd, 
is de natuurlijkste zaak ter wereld. Een bijzondere verklaring 
daarvan te geven is overbodig, en in geen geval zijn deze enkele 
aanduidingen genoegzaam om uitsluitend daarop een Histogenen- 
theorie als die van Hanstein te grondvesten. En toch zon dit moeten 
geschieden als men deze theorie wilde blijven aanhangen, want alle 
andere feiten pleiten er ten sterkste tegen. Hijyjmris, bijna de eenige 
plant die een plerooin in den stengel vertoont, is van een strnctiinr 
die met de theorie in strijd is. En de onregelmatig gebouwde vege- 
tatiekegels vormen zonder twijfel de overweldigende meerderheid. 
Het schijnt mij dan ook toe dat door het onderzoek vmn den Heer 
ScHOüTE met Hanstein’s Histogenen-theorie voor goed is afgerekend. 
Eene gevolgtrekking van eenigszins algemeene beteekenis kan nog 
uit deze onderzoekingen worden afgeleid. Vele botanici, zijn van 
meening dat aan de celdeelingen in meristemen een zekere phylo- 
genetische beteekenis moet Avorden toegekend, eenigszins vergelijkbaar 
met die der kiembladen in de zoölogie. Daarbij vergeet men dat 
in de zoölogie bij de ontwikkelingsgeschiedenis van plooien en nog 
eens plooien sprake is, tot op zekere hoogte ook van histologische 
differentieering, maar Aveinig of niet van celdeelingsrichtiiigen of 
rangschikkingen van overigens volkomen gelijkAvaardige cellen. Als 
de zoöloog schoone resultaten door de studie der ontAvikkelingsge- 
schiedenis bereikt, volgt daaruit dus geenszins dat ook de studie der 
celrangschikking in meristemen deze zal kunnen opleveren. Veeleer 
zal de plantkundige zulke ophelderingen moeten verwachten van de 
studie der ontAvikkeling van uitAvendige vormen, en van hiAvendige 
differentieeringen als geAmlg van Amrschillen in wezen en aard der 
cellen. De ondervinding heeft ook reeds geleerd dat deze verAvach- 
ting recht van bestaan heeft. Maar de Histogenen-lheorie heeft zeker 
het hare er toe bijgedragen om de boven bedoelde A'erkeerde mee- 
ning hier en daar voedsel te geven. Nu deze onjuist gebleken is, mag 
men verAvachten dat de historische en phylogenetische beteekenis 
Avelke men soms gehecht heeft aan de deelingen en rangschikkingen 
der niet gedifferentieerde en volkomen gelijkAvaardige meristeemcellen 
tot haar juistere en zeer geringe maat teruggebracht zal Avorden. 
Groningen, 29 Jan. 1903. 
