( 63J ) 
heden waaronder ze plaats \indt, moet Avorden besclionwd als eene 
intramoleculaire atoom \erschnh'ing-. 
Aan deze concdusie kunnen de volgende opmerkingen toegevoegd. 
A. De in\’loed Aam de concentratie van het zimr onder overigens 
gelijke omstandigheden is zeer groot. De loop der getallen Amert tot 
de opA'atting dat het Avcrkzame agens, de katalysator, niet is het 
H.SO^ maar het SO3. Er Averd daarom nader onderzocht hoe chloroform 
zich verhoudt tegenover de vier gebruikte znren. TerAAnjl nit het gewone 
ZAvavelznur van 96 7o (znnr d), zooals reeds opgemerkt, hoogst geringe 
sporen Avorden opgelost, AVas die lioeA'eelheid bij ’t zuur c merkbaar 
grooter, nog iets l)elangrijker bij zuur b, teiavijl ’t zuur a zeer veel SO 3 
aan de chloroform bleek af te staan 7- De op\atting dat het SO 3 de 
katalytisch Averkende stof is Avordt hierdoor dus nader bevestigd. Ook 
is het snel afnemen der omzettingsnelheid met het dalen der concen- 
tratie A'an ’t zuur met deze beschouAving in overeenstemming; deze 
snelheid is dus als ’t Avare een maat voor de concentratie van het 
SO. in een bepaald geconcentreerd zAAmA'elznnr nog aaiiAAmzig. 
B. Dat de hoeveelheid van het zuur een zeer grooten invloed 
hebben moet is nu ook duidelijk. Chloroform kan, zooals blijkt uit 
zijne verhouding tot zuur a, belangrijke hoeveelhedeji SO., oplossen. 
Bij ’t schudden met zAA'avelzuur Aan geringere concentratie zal dus 
de hoeveelheid SO,, die in de chloroform overgaat, afhangen van de 
hoeveelheid van ’t zuur; het evenwicht voor het SO,, dat zich tnsschen 
chloroform en een zAwavelzmu vei-deelt, Avijzigt zich, zooals bekend, 
met de relatieve hoeveelheden der twee A'loeistotfen en mei de tem- 
peratuur. 
Als gevolg A'an de hier gegeven opvatting moet Avoi'den aangenomen 
dat het geAvone zwavelzuur A’an 96 “/„ nog eene, zij het ook uiterst 
geringe, hoeveelheid vrije SO, -moleculen l)evat. Sinds het bekend is 
dat in het zwavelzuur van 100 een AA ciuig SO, [en dus ook vrij 
H.,0] voorkomt, is zulks geoorloofd 7- 
C. De temperatunr-coëfticiënl is vooi- het zAvavelzuur a bijzonder 
groot en stijgt met de temperatuur ook in sterke mate; voor het ZAA'avel- 
zuur b is hij belangi-ijk kleiner en zeer klein voor het zwavelzuur 
b De mate waarin verschillende zwavelzuren aan chloroform SO 3 afstaan, zal 
nader worden bepaald. 
K.nietscii heeft in zijn bekend onderzoek over het zwavelzuur aangetoond dat 
zuur van 97 — 98 ‘'/o veel krachtiger SO 3 absorbeert dan zuren van geringere of 
grootere concentratie. Uit de tot nu toe verkregen resultaten blijkt ijiet dat bij de 
omzetting van tribroomphenolljroom het zuur c. (’t welk ongeveer 98 procentig is) 
een bijz nder gedrag vertoont; eene uitbreiding van ’t onderzoek zal deze vraag 
ophelderen. 
