( 710 ) 
Mineralogie. — De Heer Sciiroeder vax der Kolk biedt eene 
mededceling aan van den Heer P. Tescii : i, Over den hrekiiKjs- 
hidex van (jesteenteijlazen” 
Van de groep der stollingsgesteenten, waarvan we het ontslaan 
uit gloeiend vloeibaren toestand aanneinen, vormen de vulkanische 
gesteenten dat onderdeel, dat de gesteenten omx at, die als lava’s aan 
de oppervlakte der aarde zijn nitgebarsten. De snelle afkoeling aan 
de atmosfeer maakt het mogelijk, dat in deze gesteenten een deel 
van liet magma amorf stolt, zoodat naast de mineralen een gesteente- 
glas optreedt, dat soms een ondergeschikt, in andere gevallen een 
overheerschend bestanddeel van het gesteente kan uitmaken. Dit glas 
bestaat dus in ’t algemeen uit kiezelzuur en metaaloxyden. Het ver- 
moeden ligt voor de hand, dat het kiezelzuur, dat wel steeds het 
hoofdbestanddeel zal zijn, ook een’ overwegenden invloed zal hebben 
op de pliysische eigenschappen van dergelijk natuurlijk glas. 
Eene bepaling van het soortelijk gewiclit van het glas Avordt 
bemoeilijkt door de aanivezigheid lain vele gasbelletjes. Bestond dit 
bezwaar niet, dan zou het S. G. een beter middel voor eene snelle, 
voorloopige oriënteering wezen, dan de brckingsindexbepaling, waarvoor 
meer hulpmiddelen noodig zijn. Ten opzichte van het S. G. kon 
geconstateerd ’NAmrden, dat bij die gesteenten, waar de waarde van 
den index het werken met bromoform als vergelijkings\doeistof nood- 
zakelijk maakte en ^vier index grooter bleek te zijn dan die van bro- 
nioform (1,593), het S.G. van het glas nog boven dat van bromoform 
(2,88) gelegen was. De kleine, Inchtvrije niet te isoleeren korreltjes 
zonken hierin nog goed. 
Ik heb nu getracht uit te maken in hoeverre de brekingsindex 
afhankelijk is van het SiO.^ -gehalte. Daartoe zijn 1(1 gesteenten onder- 
zocht, eene reeks vormende van de meest zure tot de meest basische 
magma’s, die in de natuur voorkomen. 
Het resultaat is samengevat in de volgende label: (pag. 7J1) 
Men ziet hieruit, dat eone rangschikking uitsluitcjid volgens dalend 
SiOj-gehalte, samenvalt met eenc rangschikking volgens slijgende waarde 
A'an den brekingsindex. Blijkbaar hebben de aanwezige metaaloxwden 
slechts geringen inxloed o[) die waarde, deze invloed valt althans binnen 
de grenzen der 'waarnemingsfouten. Immers een olivijnnoriet en een 
augietsyeniet met ongeveer hetzelfde Si ( t^-gehalte, hebben ook den- 
zelfden index, terwijl toch de oxydeji, speciaal het MgO, rvel iji eene 
geheel andere verhouding aanwezig zullen zijn, want in de olixijn- 
noriet Iredeji de Mg-houdende mineralen sterk op den voorgrond. 
Wal de kleur vaji het glas betreft, zoo zal die wel nagenoeg geheel 
