( 713 ) 
Natuurkunde. — De Heer van dkr Waals biedt eeiie inededeeling 
aan van J. J. van Laar: uOrer het veeloop dee ^vaneden. van 
h hij waterstof, in verhand wet een recente formule va.n Prof. 
VAN DEK Waals. 
1. Het is bekend, dat Prof. van dek Waals, gebruik makende 
van de theorie der cyclische beweging, een nieuwe afleiding heeft 
gegeven van de toestandsvergelijking van een enkelvoudige stof, 
waarbij de grootte van het niolecnnl veranderlijk bleek, en een functie 
van het volume '). 
^'oor een twee-atoniig gas werd geAmnden : 
^ ^ 1 _ 
V — h \fg — hj 
( 1 ) 
waarin de kleinste waarde van h voorstelt bij aanraking der 
atomen, terwijl hf, de grootste Avaarde van h is bij zeer groot (oneindig 
groot) volume. Bovenstaande vergelijking kan gemakkelijk Avorden 
afgeleid uit de z.g. „toestandsvergelijking Amn het molecnnl” : 
a 
P + w + « (^— ^o) 
V 
(b-b,) = m\ 
(a) 
Avanneer daarin v = cc Avordt genomen, Avaardoor h in hg overgaat 
a 
en !) -\ — ; ten opzichte akiu « (/; — hj) A^erdwijnt. Er komt dan : 
« [bg-bf = RT, 
en dit, gesnl)stitucerd in de toestandsvergelijking ((-/), geeft met inacht- 
neniing van 
a RT 
de beti’ekking 
+ 
d>ü-h,yj 
{h-bg = 1 , 
hetgeen onmiddelijk tot (1) voeit. 
De gi-ootheid « in de toestandsveigelijking [a) staat in verband met 
de krachten, die in het molecuul de atomen bijeejdiouden ; deze 
Derden exenredig aan de linaire uitwijking r — ondersteld. 
AVjoi' een drie-ato)ni(j gas, als CO.^, zal in de toestandsvergelijking 
(a) — Avelke alsdajj een combinatie A’an twee dergelijke vergelijkin- 
gen is — naast RT nog een factor ƒ optreden, Avaarvan de grootte 
1) Deze Verslagen, G Maart, 11 April en 1 Mei 1901. Zie ook BosscHA-bundel 
der Arcli. A'éerl., bl. 47 e. v. (De eerste verhandeling en een deel der tweede 
handelen hoofdzakelijk over de specifieke Avarmte bij zeer groot volume). 
