( 725 ) 
V. Tengevolge der veranderlijkheid van hg — met de temperatuur 
ondergaan de berekeningen van § 3 natuurlijk eenige cori-ectie. Mocht 
hg constant blijven — waarvoor ook spreekt, dat volgens een opmerking 
\'an D. Berthelot de ervaring voor de verhouding tussclien de 
temperatuur, waarbij een gas in uiterst A-erdunden toestand de wet 
van Boyle volgt, en de kritische temperatuur de waarde 2,93 a 2,98 
levert; terwijl de aanname, dat hg constant is, bij die zoo ver uit 
elkaar hggende temperaturen tot 2,9 voert — dan zal ook bij de 
kritische isotherm hg circa 920 kunnen gesteld worden. Maar h^ zal 
aanmerkelijk hooger uitvallen dan bij 0° C. Wij zagen boven, dat 
het verschil 77 eenheden bedraagt voor 99° temperatuursverschil. Bij 
— 242° C. zal h^ dus gevonden worden uit 
242 
= 463 4- — X 77 463 + 188 = 651. 
y tj 
Stellen wij dus hg = 920, h^ = 650, dan is in de eerste plaats 
hg niet meer =‘lh^, maar 
hg = 1,415 h, . 
De veranderlijkheid van h is dus veel minder groot dan bij 0°, en 
als gevolg daarvan zullen de grootheden en nog kleiner uit- 
vallen ; terwijl de kritische grootheden nog meer tot de normale zullen 
naderen. 
-rx ^0 1 
De grootheid p = is thans = - = 2,41 , en daardoor 
hg—b, 
wordt de waarde van x = 
hk—b, 
bg 
0,415 
uit de vergelijking {h) niet meer 
0,709, maar = 0,852. En hierdoor wordt 
bk—b^ 
bg ha 
1/ 0,852 = 0,923, 
waaruit volgt: 
hk = 0,977 bg = 899. 
Voor Vk en worden thans gevonden (zie ^ 3): 
Vk = 2,87 hk ; /?! + = 0,0228. 
Wij vinden dus : 
Vk = 2,87 hk (— 2,80 hg = 3,97 5„) = 2579, 
een volume, dat bij 0° C. bij p = ± 550 atm. bereikt wordt. 
Voor en worden afzonderlijk gevonden : 
(1-..T 
2 — x-\-ay^ 
0,0117 ; ^, = 0,0111. 
9 Zie VAN DER Waals, 1. c. III, bl. 705. 
46 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XI. A^. 1902/3. 
