( 733 ) 
Stellingen die overeenkomen met het beginsel van d’Alembert 
en het principe der kleinste werking. 
§ 4. Wanneer men beproeft, met behnlp van zekere onderstellingen 
OA'er het mechanisme der electromagnetische werkingen, de grond- 
vergelijkingen uit de beginselen der mechanica af te leiden, stuit men 
op aanmerkelijke moeilijkheden. Men kan echter, zonder zich aan 
zulk eene afleiding te wagen, dus terwijl men de vergelijkingen op 
den voorgrond stelt, daaruit door wiskundige herleidingen stellingen 
afleiden, die wat hun vorm betreft, met theorema’s uit de mechanica 
overeenkomen, en bij de behandeling van menig vraagstuk goede 
diensten kunnen bewijzen. Dit is vooral door Abraham in zijne 
belangrijke verhandeling //Principien der Dynamik des Elektrons” ') 
gedaan. Wat in § § 4 — 6 voorkomt vindt men in anderen vorm ook 
bij dezen natuurkundige. 
Denken Avij ons een stelsel van electronen dat zich op deze of 
gene Avijze door den zicli tot in het oneindige uitstrekkenden aether 
beAveegt en laten Avij van eiken toestand die daarbij voorkomt tot 
een oneindig Aveinig daarv^an af\Adjkenden {gevarieerder^) toestand 
overgaan. De variatie of virtueele verandering moge hierin bestaan 
dat de punten der electronen de oneindig kleine verplaatsingen q onder- 
gaan, tei’Avijl ook de dielectrische verplaatsing A^erandert. 
Wij schrijA "en voor het verschil tusschen de dielectrische verplaatsing 
A'oor en na de verandering, in eenzelfde punt van den aether, db en 
gebruiken het variatieteeken ö ook bij andere grootheden in denzelfden 
zin. OA'erigens ondeiuverpen Avij de A^ariaties aan de vooiuvaarde dat 
elk A"olume-element bij de verplaatsingen q zijne lading medeneemt, 
AA"at door de met (II) overeenkomende betrekking 
tf 9 -f' div q) = 0 (7) 
Avordt uitgedrukt, en dat ook na de variatie aan de voorAvaarde (I) 
voldaan is. 
Dan is de vector 
tf b + () q 
solenoidaal verdeeld; immers, uit (I) volgt 
div öt) — ö Q, 
en voor het tAveede lid mag men hier, blijkens (7), schrijven: 
— div {q q). 
Stellen Avij ons voor dat q en d b op elk oogenblik t gekozen zijn, 
en Avel zoodanig dat zij continu met den tijd veranderen. Den 
geA"arieerden toestand defmieeren wij dan door vast te stellen dat de 
1) Drude’s Annalen, 10, p. 105, 1903. 
