( 749 ) 
van de methode van den piëzoineter met veranderlijk volume (stand- 
vastige hoeveelheid) hebben wij toch eene tweede meting met den 
volmnenometer onder de noodzakelijke bewerkingen van deze methode 
op te nemen, bij welke men handelt als bij de methode van den 
piëzometer met constant volume (waaraan wij zooals in § 1 is 
opgemerkt den thans beschreven perstoestel als hulpmiddel liebben 
toegevoegd). Zij bestaat hierin, dat men bij bekenden druk afsluit, 
het in het piëzometerreservoir samengeperste gas door de capillairen 
ƒ//' en <j^' in den volumenometer laat ontspannen en het aldaar 
weder meet. Deze tweede meting in den volumenometer pnet hare 
\'an zelf sprekende correcties) vervangt de na de metingen onder 
hoogeren druk verrichte bepaling ^^an het normaalvolume in den 
vroeger beschreven piëzometer van veranderlijk \mlunie (standvastige 
hoeveelheid) op dezelfde wijze als de eerste de voor de hoogdruk- 
metingen verrichte. 
§ 20. y^auH'keiirk/e volumenometer. De in § 19 bedoele volumeno- 
meter PI. II. fig. 1 was, met het oog op het onderzoek der afwij- 
kingen van de wet van Boyle bij gewone drukkingen en het ver- 
krijgen l)ij isothermenbepalingen loopende tot een druk van 60 atm. van 
dezelfde nauwkeurigheid iji de piëzometrische meting, als de in Med. 
n" 50 Jiijii ’99 besclireven standaardgas manometers geven, ingericht op 
het bereiken van eene nauwkeurigheid vau in de waarde van 
^ 10000 
pv. Het meest nabij komt daaraan, naar wij meenen, die van Ledüc, 
de toestellen van dergelijken vorm, welke door Witkowski gebruikt 
werden, schijnen niet ^ oor een groote nauwkeurigheid ingericht. 
Het maatglas (PI. 11 fig. I en uitvoeriger tig. 2.) waarin het gas 
boveii langs opgedre\^en kwik wordt afgesloten, bestaat in hoofd- 
zaak uit 5 bollen £'è, elk van 250 cM* en een kleineren bol Eb.^ van 
25 cM® inhoud, afwisselende met zuiver cilindrische deelen buis 
Eb, Eb ^ , die elk van een deelstreei) zijn voorzien. In de onmid- 
dellijke nabijheid van een dezer merken stelt men bij de metingen 
den kwik meniscus in. 
Beneden aan het maatglas is op de wijze van Med. n". 27 eene 
inrichting aangebracht om gasbellen, die soms uit de, met de klem- 
kraan Cl-^ (PI. II fig. 2) voorziene, caoutchoucbuis mochten opstijgen, 
op te vangen. Van boven eindigt het maatglas in een nauwe buis 
Eb,,n, die zich vei-takt iji twee wegen Eb^-^ en Eb^.^’ waarvan de eene 
onmiddellijk bij den toestel met de glazen kraan gesloten is, de 
andere, door een glazen of stalen capillair voortgezet, eveneens naar 
een kraaji voert. Zoo is bijv. op PI. II fig. 2 de volumenometer 
