( 453 ) 
toegevoegde en niet voor de voeding gebruikte ammoniumzouten ofi 
nitrieten, kunnen, zelfs gedurende een jaar en langer, geheel en al 
onveranderd onder het welig groeiende huidje van B. oligocarhopkihis 
aanwezig blijven, terwijl zij bij tegenwoordigheid van nitrificeerende 
fermenten reeds in eenige weken geheel verdwenen zijn en dan als 
nitraten terngge’S'onden worden. Zijn de fermenten der nitrificatie 
alleen aanwezig dan is er van hnidvorming geen sprake en de voe- 
dingsoplossingen blijven glashelder. 
Xiet alleen de natuur der als stikstofbron dienende lichamen, maar 
ook de hoeveelheid daarvan kan bij deze proeven, zooals ook reeds 
in de recepten is aangege\'en, tnsschen tamelijk wijde grenzen 
variëeren, hetgeen overigens ook geldt met betrekking tot de voor- 
waarden voor de waterkultunr van lagere en hoogere groene planten). 
De grenswaarden die hierbij toelaatbaar zijn voor B. oligocarhophilus, 
zijn nog niet met juistheid vastgesteld, doch de speelruimte is bij dit 
organisme grooter (circa 0.1 a 10 pro mille) dan bij de hoogere 
planten (0.5 a 5 pro mille). 
Door vele proeven werd vastgesteld, dat bij afweziglieid van 
kalium, pliosphor en magnesium in de A^oedings’^doeistof een nog 
geringer groei })laats heeft, dan wanneer geen stikstofverbindingen 
gege\'en Avorden. Blijkbaar vindt B. oligocarhogldlus in de atmospheer 
een, Avel is Avaar ontoereikende, maar toch niet te verAvaarloozeii 
hoeveelheid stikstof in een Amor voeding geschikten vorm. 
Wordt het gedistilleerde AAmter in de kunstmatige voedingsyloeistof 
door leidingSAvater vervangen, dan verkrijgt men een hooger rendement 
aan m-ganische stof. Daar nn in het leidingSAvater een niet onbelang- 
rijke hoeA'eelheid stikstofverbindingen Amorkomt, — - hier te Delft 
ongeveer 0,4 milligram gebonden stikstof p. L., — * en bovendien 
magnesium en andere elementen, die blijkbaar een gunstigen invloed 
hebben, kan men als knltunrvloeistof voor B. oligocar'bopltilus een- 
voudig gebruiken 
LeidingSAvater 100 
Dikalinmphosphaat 0.02. 
i\Ien moet hierbij echter bedenken, dat de productiviteit aan bacteriën- 
siibstantie Amn B. oligocarho'jddlus, niet bepaald Avordt door het 
A'olnme, maar in hoofdzaak door de grootte van het oppervlak van 
de kultnnrvloeistof, dat A'rij met de lucht in aanraking is. Daardoor 
kan in een zeer dmine laag leidingSAvater de stikstof spoedig opge- 
bi-inkt zijn, terAvijl bij dezelfde hoeveelheid kultnnrvloeistof maar met 
kleiner oppervlak en dus in dikkere laag, de voorraad stikstof voor 
langeren tijd A'oldoejide is. Daarom moet men, om in een kolf van 
