( 462 ) 
Werd in deze vloeistof liet nitraat door ammoninmsnlfaat ver- 
vangen, dan was het resultaat volkomen hetzelfde. 
Ten tweede werd het bicarbonaat vervangen door het gewone 
natrinmcarbonaat en wel met behoud van de genoemde hoeveel- 
heden der verschillende zouten. Ook hier bleek, dat de werking- 
eer nadeelig dan voordeelig was. Wel is waar was de huidvorming 
na een paar maanden belangrijk geworden, maar het was onmiddellijk 
te zien, dat de groei zooveel minder was dan bij kuituren, die overigens 
onder dezelfde omstandigheden, maar bij afwezigheid van carbonaat 
waren ontwikkeld, dat de bepaling van het kalinmpermanganaatgetal 
overbodig scheen. Ook hier bracht de vervanging van het niti’aat 
door een ammoniumzont of door een nitriet geen verandering teweeg. 
Als een merkwaardigheid zij nog vermeld, dat juist bij deze proe- 
ven de dunne bacteriënhnid in onze ruime, een liter lucht bevattende 
kolven, zeer hoog tegen den drogen glaswand opklom, hetgeen ook 
vaak in de met gedistilleerd water gemaakte oplossingen wordt 
opgemerkt en wellicht op de afwezigheid van opgeloste kalkzouten 
berust. 
Werd het leidings water door gedistilleerd water vervangen, dan 
had de toevoeging van natrinmcarbonaat evenmin een vermeerdering 
van den bacteriëngroei tengevolge. Wij vonden bijv. in 
G-edistilleerd water 100 
K,HPO, 0.02 
(NH,), SO, 0.02 
Na,C 03 0.1 
,/Mineraaloplossing” 1 druppel 
na den tijd van 7 maanden (5 Mei — 1 Dec) 155 mgr. permanganaat 
beantwoordende aan ca. 300 mgr. droog bacteriënmateriaal per Liter, 
welke opbrengst kleiner is, dan die, welke in andere gevallen onder 
dezelfde omstandigheden, maar zonder carbonaat werd verkregen, 
zoodat ook hier de werking van het carbonaat, den langen kultuur- 
tijd in aanmerking genomen, niet voordeelig was. Kleinere hoeveel- 
heden carbonaat dan 0.1 Vo gaven evenmin een gunstig resultaat. 
De uitkomst van dit onderzoek kan dus daarin samengevat 
Avorden, dat voor den groei van B. oligocarbopldhis wel een vluchtige 
koolstofverbinding uit de atmospheer noodig is, maar dat dit stellig 
niet het vrije koolzuur kan zijn. En verder, dat ook liet gebonden 
koolzuur niet voor de voeding dienen kan. 
7. DE NATUUR DER GEASSIMILEERDE ATMOSPHERISCHE KOOLSTOFVERBINDING. 
Als het koolzuur voor den groei en de vermeerdering niet in aan- 
