( 464 ) 
van de in onze kuituren ontwikkelde bacteriënmassa noodig is? 
Hierbij sluit zich dan nauw de verdere vraag aan ; lioeveel van 
die verbinding bovendien nog door de ademhaling van onze bacterie 
verbruikt wordt en als vrij koolzuur ontwijkt. Voor de beantwoor- 
ding van beide vragen moet de totale lioeveelheid gevormd koolzuur 
worden gemeten, die beantwoordt aan een bepaald gewicht gedroogd 
bacteriënmateriaal, aangenomen, dat het koolstofgehalte van deze 
massa bekend is. 
Onze proeven met betrekking tot de meting der totale hoeveelheid 
koolzuur zijn nog niet geëindigd, maar wat het eerste deel der vraag 
aangaat, geven wij de , volgende berekening voor het vaststellen van 
het luchtvolume, dat noodig is om de koolstof te leveren, die zich 
in de bacteriënhuiden werkelijk opgehoopt heeft. Wij maken hierbij 
twee chemische veronderstellingen, die zeker vrijwel met de werke- 
lijkheid in overeenstemming zijn. Ten eerste nemen wdj aan, dat 
de koolstof, die uit de onbekende verbinding door langdurig' contact 
met alkali als koolzuur vrijkomt, quantitatief door onze bacterie 
gebruikt wordt, en ten tweede, dat de hoofdmassa van de bacteriën- 
cellen, uit een lichaam bestaat, dat de procentische samenstelling 
der cellulose heeft. 
Nemen wij nu het geval, waarbij in een kolf van 72 L. inhoud 
met 100 cc. vloeistof, met een vrij oppervlak van 80 cM’, na een 
maand kultuurtijd 20 mgr. droge bacteriënmassa gevormd werd, 
die als cellulose berekend 44 “/(, C. bevat, dan vinden wdj in de 
20 inGr. droge stof 8.8 mGr. koolstof. Volgens Henriet geeft de 
koolstofverbing der lucht, bij langdurige inwerking van alkali, evenveel 
koolzuur af, als reeds vrij koolzuur in hetzelfde luchtvolume voor- 
komt, dus per Liter 0.3 cMh = 0.6 inGr., waarin 0.163 niGr. koolstof 
voorkomt. Voor 8.8 luGr. zijn dus 55 Liter lucht noodig. In onze 
kolven van V 2 Liter inhoud moeten dus in een maand deze 55 liter 
lucht door de wattenprop in en uit gediffundeerd zijn om de gevonden 
hoeveelheid koolstof te kunnen leveren, dat zou dus zijn per uur 
76 cM’. Ofschoon dit getal niet als a priori onmogelijk is te be- 
schouwen, schijnt het toch zeer hoog, en het aannemen daarvan 
wordt bemoeilijkt, wanneer nog een onbekend, doch waarschijnlijk 
belangrijk, door de ademhaling verbruikt bedrag, daaraan zou moeten 
worden toegevoegd, wat boven als waarschijnlijk ^verd aangemerkt. 
Wij meenen daarom te moeten aanuemen, dat de hoeveelheid ^^au 
1) Neemt men aan, dat de procentische samenstelling van de bacteriëncellen met 
die der eiwitlichamen overeenkomt, dan moet in plaats van 44% G-» 52 a 557o C. 
in rekening worden gebracht, en in deze verhouding zou dan het gevonden lucht- 
volume grooter moeten worden genomen. 
