( 465 ) 
de in de lucht voorkomende, door B. oligocarhophilus assimileer- 
bare koolstofverbinding (of verbindingen) in onze laboratoriumatinos- 
plieer veel grooter is, dan die welke door Henriet op den Parijsclien 
boulevard werd gevonden en dat wij hier te maken hebben met een 
zeer veranderlijken factor. Ook de omstandigheid, dat wij in onze 
plantenkas, waarin de lucht in den gewonen zin van het woord veel 
zuiverder is dan in het laboratorium, tot nu toe geen belangrijken 
groei van B. oligocarhophilus konden verkrijgen, spreekt voor deze 
opvatting. Maar wij konden daarin de temperatuur niet altijd hoog 
genoeg houden, zoodat wij onze proeven in deze richting nog niet 
als afgesloten beschouwen. Bo’v'endien moeten wij opmerken, dat in 
een leege, in het gebouw afgelegen kamer van het laboratorium, 
even groote, of slechts weinig kleinere opbrengsten aan uit de lucht 
vastgelegde koolstof werden verkregen, als in het gewone laboratorium, 
waar de lucht zeker meer verontreinigd was. 
Wij gevoelen daarom, dat verdere proeven met versche buitenlucht, 
waarmee wij ons bezighouden, noodig zijn, om te beslissen of de 
, /koolstofverbinding” in constante of afwisselende hoeveelheden in de 
lucht voorkomt. Ook eerst daardoor zal het mogelijk zijn, de ver- 
spreiding van deze verbinding vast te stellen, waardoor tegelijk de 
beteekenis van B. oligocarhophilus in de natuur duidelijker zal worden. 
Wat deze beteekenis betreft is de vraag belangrijk, of onze mikrobe 
in staat is, om in gronden, die genoeg mineraalvoedsel (dus N, P, 
K, Mg, S, Fe, Mn) bevatten, doch arm zijn aan organische stoffen, 
deze laatste in het donker op te bouwen uit de vluchtige koolstof- 
verbindingen, die in de bodematmospheer voorkomen. En verder, 
of de koolstofbinding uitsluitend plaats heeft in de drijvende droge 
huiden, — in den grond dus slechts op de relatief droge oppervlakte 
der bodemdeeltjes, — of dat ook in de diepte van vloeistoffen groei 
en koolstofbinding mogelijk zijn. De tot nu toe opgedane ervaringen 
bij de zelfreiniging der rivieren en bij de biologische waterreiniging 
in het algemeen, schijnen de laatste hypothese uit te sluiten, en ook 
onze eigen proeven maken haar minder waarschijnlijk. Het resultaat 
van de laatste bestaat, naar onze meening, juist in de ontdekking 
van een mikrobe, welke, tengevolge der //huidvorming”, het specifieke 
vermogen bezit, uit een gas, met name uit de lucht, sporen van de 
daarin als //verontreiniging” voorkomende koolstofverbindingen, voor 
voeding en vermenigvuldiging te gebruiken, waardoor de strijd om 
het bestaan met de overige mikrobenwereld met goed gevolg kan 
worden gevoerd. De biologische reiniging van de wateren door de 
vulgaire mikroben zou, volgens deze opvatting, een tegenstuk vinden 
in de biologische reiniging van de lucht door Bacillus oligocarhophilus. 
30 * 
