( 515 ) 
Natuurkunde. — De Heer Kokteweg doet eeiie niededeeling : // Over 
plooipiinteii en hijhelioo rende plooien in de na/njheid der rand- 
lijnen van het \\}-vIal' van van der Waals.” 
(Medegedeeld in de vergadering van 27 December 1903). 
Eerste beschrijvende gedeelte. 
1. Evenals in mijne uThéorie générale des glis” wensch ik bij 
dit opstel aan het betoogende gedeelte een beknopt overzicht der 
verkregen resultaten vooraf te doen gaan. 
Zooals bekend is ligt op de randlijn x = 0 van het tf’-oppervlak 
van VAN der Waals : 
tp— — JIM T loq{ V — bx) + 21RT I X loc/ X -|- (1 — x) log (1 — .v) } . (1) 
V 
ahvaar : 
alleen dan, maar dan ook altijd, een plooipnnt Avanneer de tempe- 
ratuur T overeenstemt met de kritische der hoofdstof. Dit plooi- 
punt valt dan samen met het kritische punt der hoofdstof voor het- 
welk r = 3 en dat Avij . in onze tiguren steeds met de letter K 
zullen aaiiAvijzen even als het plooipnnt zelve met de letter P. 
Verandert nu de temperatuur dan zal het plooipnnt en de daarbij 
behoorende plooi zich in het algemeen op twee geheel verschillende 
wijzen kunnen gedragen. Het zal namelijk o/, zooals op fig. 1 der 
uitslaande plaat, Avaarop {o , ./;) j)rojecties van randgedeelten van het 
iDx'lak zijn voorgesteld, door de vier eerste geA’allen Avordt aangege- 
ven, bij verlLOOtjing \'an temjieratuur de randlijn naar de binnenzijde, 
dus op het 0 ])pervlak tredende, veikxten, om bij verlaging van tem- 
peratuur \mn het oppeiolak te verdwijnen, <>/ het zal, zooals in de 
vier laatste gevallen dier tiguur, juist bij verhtging het oppervlak 
betreden om het daarentegen bij verhoog ing te verlaten. 
h Ai'chives Neérlandaises, T. 24 (1891) p. 295—368; La théorie générale des 
plis et Ja sur face ’i de fvAN der Waals dans Ie cas de svmétrie. Zie aldaar 
p. 320-368. 
-) Wij kiezen hier de vergelijking van het i-vlak zooals zij oorspronkelijk door 
VAX DER Waals is afgeleid, dus zonder de empirische correcties die noodig schijnen 
om de uitkomsten quantilalief beter met de experiment eele gegevens in overeen- 
stemming te brengen. Zoo is dus bijv. cG als onafhankelijk van de temperatuur 
beschouwd en alle hier medegedeelde uitkomsten en formules berusten op deze 
onderstelling. Het zoude niet moeilijk geweest zijn met zulke empirische correcties 
rekening te houden, zooals trouwens door Versciiai'eelï en Keesom in hunne straks 
aan te halen verhandelingen is geschied, ten koste echter natuurlijk van de over- 
zichtelijkheid der uitkomsten, waarom het mij betera scheen daarvan althans voor- 
loopig af te zien. 
33 * 
