( ) 
Natuurkunde. — De Secretaris biedt, namens den Heer Lorentz, 
eene mededeeling aan van den Heer A. H. Sirks : uEenige 
verschijnselen, die met den hop der stroomlijnen in electrolyten 
in verhand staan.” 
Bij het etsen van metaal-alliages door middel van den electrischen 
stroom, beschreven in het verslag van de vergadering van Jnni 1902 
der afdeeling jSTatimrkunde der Koninklijke Academie van Weten- 
schappen, deed zich -een groot bezwaar voor. In sommige gevallen 
was de aan de kathode ontwikkelde waterstof hinderlijk, namelijk, 
wanneer deze, in plaats van spoedig te ontwijken, zich door de vloei- 
stof verdeelde in kleine belletjes, die dan op het, als anode gebruikte, 
te etsen voorwerp vastkleefden. Om dit bezwaar op te heffen heb 
ik toen om de kathode een kokertje van fijn messinggaas geplaatst, 
zoodat de gasbellen gedwongen waren rechtstreeks naar boven te ont- 
wijken. Dit kokertje was aan een afzonderlijk statief opgehangen, 
en dus nergens met een der electroden in contact; na het eindigen 
van de etsproef bleek op de draden van het gaas een koperneerslag 
ontstaan te zijn, dat ongeveer met den vorm der electroden overeen- 
kwam. Nog duidelijker was dit te zien bij een tweede etsproef van 
hetzelfde koperalliage; onder de anode was hierbij een porceleinen 
kroesje geplaatst, waarin zij ten deele hing. Wederom was op het 
gaas een koperneerslag waar te nemen, dat aan de onderzijde een 
duidelijk afgeteekenden horizontalen rand had, die vrijwel op dezelfde 
hoogte gelegen was als de rand van het kroesje. 
Dat er op het tusschen de electroden geplaatste metaalgaas een 
koperneerslag zou komen, was te verwachten — immers men zou 
den geheelen toestel kunnen beschouwen als twee voltameters, die 
achter elkaar geschakeld zijn ^), maar, waarom wordt dan bij deze 
electroljse ook niet de geheele naar de anode gekeerde zijde van 
het messinggaas verkoperd, zooals dat bij iedere gewone electrolyse 
met de kathode gebeurt? 
Om een antwoord op deze vraag te krijgen, werden de proeven 
een weinig gewijzigd. In plaats van het met zwavelzuur aange- 
zuurde water werd als electrolyt eene verzadigde oplossing van 
kopersulfaat genomen. De electroden werden in ’t vervolg gevormd 
door twee evengroote muntstukken (Nederl. centen). De toevoer- 
draden, waaraan zij gesoldeerd Avaren, benevens de achterzijde der 
h De anode en de naar deze toegekeerde zijde van het messinggaas vormen de 
electroden van het eene, de andere zijde van het gaas en de kathode die van hef 
andere ontledingstoestel. 
