( 577 ) 
daarvan berekende waarden van de smelttemperaturen bij verschillende 
waarden van x, en de door van Heteren (zie zijn Proefschrift) luaar- 
genomen temperaturen — tenminste tot ongeveer 80° C. 
Prof. VAN DER Waals vestigde er sinds dien mijne aandacht op, 
dat door hem in 1891 een uitdrukking is gegeveii voor den correctie- 
term in Pi, die als een tamelijk goede benadering kan gelden^). Deze 
nitdrukldng is nl. : 
(1 + Txf 
Nadat hij eerst had laten zien (zie blz. 193), dat de correctieterm 
werkelijk van de orde is — dit toonde ik in mijne voorgaande 
mededeeling eveneens, doch op andere wijze aan — en had opge- 
merkt, dat (in het door hem beschouwde geval) de waarde van 
niet constant blijft, doch afneemt bij toename van x (blz. 198), 
kwam hij daarna tot de genoemde benaderde uitdrukking (blz. 213 
en 214), in overeenstemming met een empirische betrekking van 
Thomsen. 
Daar Prof. van der Waals de afleiding zijner formule meer aan- 
gednid dan volledig nitgeAverkt heeft, zoo kan het zijn nut hebben 
die uitdrukking nog eens af te leiden. De zaak is daarom van zoo 
groot belang, omdat -in een groot aantal formules — voor vriespnnts- 
verlagingen, kookpnntsverhoogingen, dampdrukveranderingen, enz. 
enz. • — steeds dezelfde gewichtige grootheid — (Pi)a,=o voorkomt. 
Is dus eens voor al die grootheid nauwkeurig bekend, zoo kan het 
inzicht in een groot aantal problemen, op binaire mengsels betrekking 
hebbende, worden vergroot. 
2. Daar de totale thermodynamische potentiaal wordt voorgesteld 
door 
.S {nf^) T{log 2-1) + 
V 
(»i (^i)o) - 7’ ^ («1 (x? 
RT IS {n^ log nj, 
h Zeitschrift für Ph. Gh. 8, blz. 188 e. v. Zie ook verschillende plaatseii in het 
tweede deel der „Contimiitat” , o.a. blz. 43—45; 148; 152. 
Onlangs is Prof. van der Waa,ls in zijn „Ternaire ASiefóefó” (Kon. Akad. v. Wet. 
Maart tot "Juli D ^02) op deze kwestie teruggekomen. Hij geeft daar een meer alge- 
meene en nauwkeuriger uitdrukking, waarin de kritische temperatuur en druk van 
het mengsel voorkomen. (Zie speciaal IV, blz. 92 — 96). Maar in ons geval, waar 
de kritische grootheden geheel onbekend zijn, heeft het geen nut deze uitdrukking 
te bezigen, en moeten wij ons dus met de benaderde uitdrukking vergenoegen. 
37 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XI. A'’. 19Ö2/3. 
