( 815 ) 
dezer stof (± 0,057(,) aanwezig zijn, bij het gebruik eener grootere 
qnantiteit, bijv. 2 “/o, verandert de aard van het proces volkomen. 
Dit moet worden toegesclireven aan eene sterke aantasting der cellu- 
lose door aerobe bacteriën, die in het laatste geval plaats heeft en 
-waardoor eene groote hoe\"eelheid oplosbare organische stof ontstaat, 
die de nitrificatie onmogelijk maakt. Men kan dit laatste verscliijnsel 
het best waarnemen, wanneer men gebruik maakt van het volgende 
cultimrmedinm : 
Duinwater 100, papier 2, NH,C1 0,1, K,HPO, 0,05, krijt 2. 
In plaats van NH/Jl kan men ook KNO.^ (^ 11 ); KNOj (0,1), pep- 
ton (0,1) of MgjSrH 4 P 04 (in onbepaalde hoeveelheid) toevoegen. Men 
cultiveert bij 28 — 35° in EiiLENMEUER-kolven in eene laag van 0,5 — 'J 
cM. dikte, dus onder zeer aerobe omstandigheden, zoodat men bij het 
gebruik van KNOj of KNOg, althans in den aanvang, geen denitri- 
ficatie te verwachten heeft. 
Gebruikt men als infectiemateriaal grachtmodder, dan neemt men 
na 5 of 6 dagen reeds flinken groei waar, terwijl de cellulose oranje 
gekleurd wordt en zelfs na 3 of 4 weken tot eene dunne brei kan 
uiteen\'allen. Mikroskopisch blijkt, dat men door deze proef, behalve 
de cellulose-oplossende bacteriën, eene zeer rijke ophooping van 
spirillen verkrijgt, die echter zelve de cellulose volstrekt niet aan- 
tasten (fig. 8). Ik heb deze proefneming meermalen herhaald en steeds 
met hetzelfde resultaat, de culturen bleken altijd bijzonder rijk aan 
spirillen te zijn en daarbij werd eene groote verscheidenheid in 
soorten aangetrotfen. Meestal werden verschillende soorten in een- 
zelfde cultuur gevonden, groote spirillen met meerdere windingen 
naast kleine zeer bewegelijke, maar somtijds gebeurde het ook, 
dat het bij beschouwing onder den mikroskoop scheen, alsof 
men met reinculturen ^'an bepaalde spirillen te maken had ; dit 
verschillende resultaat staat ongetwijfeld in verband met den aard 
van de kiemen in het gebruikte infectiemateriaal. Dikwijls treft men 
echter naast de spirillen, infusoriën, monaden, amoeben, en kleine 
bacteriënsoorten aan, somtijds ook staafbacteriën en sporenvormers, 
maar steeds blijven de spirillen de overhand behouden. 
Ent men dergelijke culturen in hetzelfde steriele medium over, 
dan blijft het hoofdkarakter hetzelfde, maar de groei treedt sneller 
in en meestal worden ook de spirillen tot een geringer aantal soorten 
beperkt, zoodat men ten slotte dikwijls eene enkele soort overhoudt. 
Hier is het wellicht de plaats te vermelden, dat eene ophooping 
van spirillen ook op andere wijze kan verkregen worden, nl. door 
gebruik te maken van eene voedingsvloeistof der volgende samen- 
stelling : 
