( 819 ) 
eA'enniin als in het geval van de (leiiiti-ilicatie, woi'den bereikt, 7>onder 
dat de reden daarvan dnidelijk is geworden. 
De aerol)e aantasting van zuivere cellnlose, alsmede de in dit 
onderzoek iiiet besproken, moeilijkere aerobe aantasting van den 
verbouten cehvamD), moeten, evenals de denitriticatie, die alleen 
voor zuivere cellulose mogelijk is en buiten lucbttoetreding plaats 
^•indt, eene belangrijke rol spelen bij bet verdwijnen van plant- 
aardige stoffen in de natuur. Zoo moet bet bekende feit, dat 
palen, die gedeeltelijk in, gedeeltelijk boven water staan, juist aan 
de grens ^'an lucht en water sterk worden aangetast, het afbreken 
van touw, dat in water hangt, juist aan de oppervlakte daarvan, 
alsmede bet aerobe vermolmen van bout, voornamelijk worden toe- 
gescbre\'en aan de werking ^'an aerobe aantasters. Van Senus (l.c. 103 ), 
wien deze feiten bekend waren, achtte de mogelijkheid van eene 
aantasting door aerobe baclerië]! niet buitengesloten, maar vond ze 
onwaarschijnlijk ,/daar nog nimmer een verschijnsel een diergelijk 
feit deed vermoedeji.” 
Dat werkelijk de boven l)escbreven, geel-brnine pigment-bacterie 
ook in de natuur eene l)elangrijke rol speelt bij bet verdwijnen 
der cellulose, bleek mij uit de volgende proefneming; 
Den 14 '*‘-‘‘' October 1902 werden in den grond van den tuin van 
bet Bacteriologisch Laboratorium op ojigeveer 15 cM. diepte beneden 
de oppervlakte, een linnen doek met rood gekleurden rand en op 
twee andere ])laatsen vier ^’el tiltreerpapier, horizontaal begraven. 
Deze weefsels ble\ e]i gedurende den afgeloopen "winter onaangeroerd 
onder de aai'de eii bij bet o])graven den 22 ®'™ Maart 1903 bleek, 
dat \an bel ffltreerpa[)ier geen S))oor meer was terug te vinden, terwijl 
de linncji doek week en papperig was geworden, allen samenbang 
verloren bad en slechts in stukkeii uit den grond te nemen Avas ; 
alleeji de roode j-and bad de oorsprordcelijke structuur behouden. 
Het oorsprc^ukelijk witte weefsel bad dezelfde geel-bruine kleur aan- 
gcmmieji, die mij uit de culturen op de papierscbijven zoo goed 
l»ekend was, teiuvijl bij mikroskopiscb onderzoek de vezels zeer 
sterk aangetast en in fibrillcn uiteengevallen bleken te zijn en naast 
schimmels en amoel)en slechts kleine bacteriën werden waargenomen. 
Bij bel uitslrijken \an ejdcele, door a('wasscbe]i zorgvuldig van de 
aanbangejide aarde be\rijde vezels op de l^ovejdiescbreven "wijze 
bereide liltreer])ai)ierscbijven, verkreeg ik reeds na 3 dagen de zich 
snel uitbi-eidende geel-bruine vlekken \'an B. fcrinuiliiens. Wel kon 
') Deze gi’üote lje.steiKligiieid van lioutcelluluse tegen het mikrobenleven is in lijn- 
lechien strijd met de gemakkelijke vergankelijkheid van houtcellulose-papier onder 
chemische invloeden. 
52 
Verslagen der Aldceling Natuurk. Dl. XI. A". 1902/3. 
